'Tướng' An Quý Hưng tiếp quản ghế Chủ tịch Vinaconex: Nhận KPI 7 tháng tới phải xong 4 gói thầu sân bay Long Thành

Ngày 5/5/2026, Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, mã VCG) thực hiện bước đi quan trọng trong việc kiện toàn bộ máy quản trị khi bầu ông Nguyễn Xuân Đông (SN 1966) - thành viên HĐQT - giữ chức Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ 2022-2027. Động thái này diễn ra chỉ ít ngày sau khi doanh nghiệp thay đổi vị trí điều hành cao nhất ở cấp ban điều hành.

Trước đó, ngày 28/4, HĐQT Vinaconex đã miễn nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc đối với ông Nguyễn Xuân Đông, đồng thời bổ nhiệm ông Phạm Thái Dương - Phó Tổng Giám đốc - giữ vị trí Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật với thời hạn 5 năm. Việc “hoán đổi vai” giữa hai vị trí chủ chốt diễn ra trong thời gian rất ngắn cho thấy doanh nghiệp đang chủ động tái cấu trúc hệ thống điều hành theo hướng tách bạch vai trò quản trị và vận hành.

Tuy nhiên, bối cảnh của các quyết định nhân sự này không đơn thuần là tái cơ cấu nội bộ.

Tháng 3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam hai lãnh đạo cấp cao của Vinaconex gồm ông Nguyễn Hữu Tới - cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc và ông Dương Văn Mậu - cựu Phó Tổng Giám đốc. Cả hai bị điều tra liên quan đến hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, trong đó có nội dung đưa tiền nhằm tạo điều kiện trúng thầu.

Biến cố pháp lý này đã tạo ra khoảng trống đáng kể trong bộ máy lãnh đạo, buộc Vinaconex phải liên tục điều chỉnh nhân sự cấp cao trong thời gian ngắn. Trước khi ông Nguyễn Xuân Đông được bầu làm Chủ tịch, vị trí này từng được ông Trần Đình Tuấn (Phó Tổng Giám đốc) tiếp quản từ giữa tháng 2/2026. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông Tuấn chỉ kéo dài chưa đầy ba tháng trước khi doanh nghiệp tiếp tục thay đổi phương án nhân sự.

Diễn biến dồn dập trong vòng chưa đầy một quý đặt ra câu hỏi về sự ổn định trong cấu trúc quản trị, đặc biệt khi Vinaconex là doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu chi phối thuộc về CTCP Đầu tư Pacific Holdings (45,14%) - pháp nhân có liên quan trực tiếp đến nhóm cổ đông An Quý Hưng.

Ông Nguyễn Xuân Đông, với vai trò gắn bó từ sau thương vụ thoái vốn lịch sử của SCIC giai đoạn cuối 2018, được xem là nhân tố đại diện lợi ích cổ đông lớn trong việc tái lập trật tự điều hành tại Vinaconex.

Ông Nguyễn Xuân Đông là thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vinaconex kể từ năm 2018 sau thương vụ Công ty TNHH An Quý Hưng chi tới 7.366,6 tỷ đồng (cao hơn 2.000 tỷ so với giá khởi điểm) để mua trọn lô 57,71% vốn Vinaconex từ SCIC. An Quý Hưng là doanh nghiệp kín tiếng trong mảng thầu xây dựng.

Việc ông Đông quay trở lại vị trí cao nhất trong HĐQT chỉ sau một tuần rời ghế Tổng Giám đốc cho thấy lựa chọn ưu tiên của cổ đông lớn là củng cố quyền kiểm soát ở cấp chiến lược. Điều này cũng mở đường cho bộ máy điều hành mới dưới quyền Tổng Giám đốc Phạm Thái Dương vận hành linh hoạt hơn trong giai đoạn nhạy cảm.

Giai đoạn nước rút của các doanh nghiệp tham gia dự án sân bay Long Thành

Đáng chú ý, chuỗi biến động nhân sự tại Vinaconex diễn ra song song với những vấn đề tương tự tại Tổng CTCP Cảng hàng không Việt Nam (ACV) - chủ đầu tư dự án thành phần 3 của sân bay Long Thành. Tại đây, Chủ tịch HĐQT Vũ Thế Phiệt và ông Nguyễn Tiến Việt (Phó Tổng Giám đốc điều hành) cũng đã bị khởi tố liên quan đến sai phạm trong đấu thầu. Sự kiện này khiến cả chủ đầu tư và nhà thầu cùng lúc đối mặt với rủi ro về quản trị và pháp lý.

Trong bối cảnh đó, dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 đang chịu áp lực lớn về tiến độ. Các vướng mắc hiện hữu không chỉ đến từ yếu tố kỹ thuật hay tài chính, mà còn nằm ở ba điểm nghẽn chính: Khuyết nhân sự điều hành cấp cao sau các vụ khởi tố; tình trạng thiếu lao động trên công trường; việc chậm thanh toán cho các nhà thầu, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền thi công.

Đối với Vinaconex, báo cáo thường niên 2025 cho thấy doanh nghiệp tham gia 5/15 gói thầu tại dự án. Tuy nhiên, mới chỉ một gói hoàn thành và bàn giao, trong khi bốn gói còn lại dự kiến hoàn tất trước tháng 12/2026 - thời điểm được xem là “deadline” cho mục tiêu vận hành thương mại. Đáng chú ý, các gói thầu lớn như 4.8 và 5.10, nơi Vinaconex đóng vai trò thầu thi công, đang đối mặt nguy cơ chậm tiến độ do thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng ghi nhận trong tháng 4/2026.

Nhìn tổng thể, việc kiện toàn nhân sự cấp cao tại Vinaconex không chỉ là phản ứng trước biến cố nội bộ, mà còn là bước đi cần thiết để duy trì năng lực triển khai các dự án trọng điểm trong bối cảnh áp lực tiến độ gia tăng. Khi cả chủ đầu tư và nhà thầu cùng trải qua xáo trộn về quản trị, vấn đề không còn nằm ở nguồn vốn hay năng lực kỹ thuật, mà là khả năng tái lập hệ thống điều hành đủ ổn định để đảm bảo dòng công việc không bị gián đoạn.

Trong một dự án có quy mô và tính lan tỏa như sân bay Long Thành, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng. Vì vậy, những thay đổi nhân sự tại Vinaconex, xét cho cùng, không chỉ là câu chuyện nội bộ doanh nghiệp, mà là một mắt xích quan trọng trong bài toán tiến độ của dự án quốc gia.