Tỷ phú Ray Dalio cảnh báo Mỹ có thể 'thua Iran', nguy cơ đồng USD và trật tự kinh tế toàn cầu sụp đổ nếu mất kiểm soát eo biển Hormuz

Trong phân tích công bố ngày mới đây, ông Dalio cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz là “biến số quyết định duy nhất” của cuộc chiến. Ông cảnh báo, nếu không thể tái mở tuyến vận chuyển, hệ quả sẽ vượt xa vấn đề năng lượng, có thể báo hiệu sự suy yếu mang tính hệ thống của sức mạnh quân sự và tài chính Mỹ.

Theo ông Dalio, một thất bại tại eo biển Hormuz có thể khiến niềm tin của đồng minh và chủ nợ có thể suy giảm mạnh, kéo theo nguy cơ bán tháo tài sản nợ Mỹ, đồng USD suy yếu và dòng vốn chuyển sang vàng. Ông nhấn mạnh, khi một cường quốc phát hành đồng tiền dự trữ toàn cầu rơi vào trạng thái “quá tải tài chính”, việc bộc lộ sự yếu kém sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền nguy hiểm.

Eo biển Hormuz hiện là tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của thế giới, với hơn 20 triệu thùng mỗi ngày đi qua trong năm 2025. Nếu Iran kiểm soát tuyến này như một “vũ khí”, điều đó sẽ cho thấy Mỹ không thể giải quyết khủng hoảng, gây tổn hại sâu rộng tới các đồng minh, nền kinh tế toàn cầu và trật tự quốc tế.

Kịch bản “phi USD hóa” đe dọa nền tảng quyền lực Mỹ

Căng thẳng địa chính trị càng leo thang khi xuất hiện thông tin Tehran có thể cho phép tàu chở dầu đi qua Hormuz với điều kiện thanh toán bằng nhân dân tệ.

Nhà sáng lập The Network School, Balaji Srinivasan, cho rằng đây là đòn tấn công trực diện vào nền tảng sức mạnh kinh tế của Mỹ. Ông cảnh báo việc chấm dứt hệ thống “petrodollar” có thể kéo theo sự kết thúc của trật tự hậu Thế chiến II, thậm chí làm suy giảm nhanh sức mua của đồng USD.

Theo Srinivasan, sự sụp đổ của petrodollar (1974) có thể đồng thời đánh dấu hồi kết của “khoảnh khắc đơn cực” (1991) và cả trật tự toàn cầu hình thành từ năm 1945.

Nguy cơ suy thoái vượt 50%

Trong khi đó, Moody's Analytics cảnh báo nguy cơ suy thoái kinh tế Mỹ đang gia tăng nhanh chóng nếu tình trạng phong tỏa kéo dài.

Chuyên gia kinh tế trưởng Mark Zandi cho biết mô hình dự báo của tổ chức này, vốn đang ở mức 49%, có thể vượt ngưỡng 50% trong lần cập nhật tiếp theo. Ông lưu ý, hầu hết các cuộc suy thoái kể từ Thế chiến II đều xảy ra sau khi giá dầu tăng mạnh.

Dù Mỹ hiện sản xuất năng lượng tương đương mức tiêu thụ, cú sốc giá toàn cầu vẫn tác động “nhanh và mạnh” tới người tiêu dùng.

Trong bối cảnh chỉ số S&P 500 biến động và tăng trưởng GDP quý IV chỉ đạt 0,7%, nhiều chuyên gia lo ngại giai đoạn tồi tệ nhất của khủng hoảng tài chính có thể vẫn chưa đến nếu không đạt được lệnh ngừng bắn hoặc đột phá về quân sự.