Vì sao TS. Nguyễn Trí Hiếu dự báo tỷ giá, lãi suất và lạm phát có thể cùng tăng?

Nguy cơ hình thành vòng xoáy tỷ giá - lạm phát

Trong bối cảnh một số ngân hàng thương mại xuất hiện áp lực thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn thông qua nghiệp vụ mua ngoại tệ có kỳ hạn để bơm tiền đồng vào hệ thống. Theo chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Trí Hiếu, về bản chất, biện pháp hỗ trợ hiện nay chỉ mang tính chất cung cấp thanh khoản tạm thời cho các ngân hàng trong thời hạn ngắn.

"Sau 14 ngày, các ngân hàng phải hoàn trả lại lượng tiền đồng đã nhận để lấy lại số ngoại tệ đã bán cho Ngân hàng Nhà nước. Đây chỉ là giải pháp hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn", ông phân tích.

Tuy nhiên, điều khiến vị chuyên gia lo ngại không nằm ở một giao dịch đơn lẻ mà ở khả năng các biện pháp này được lặp lại liên tục trong thời gian dài.

Theo ông, khi tiền được bơm thường xuyên vào nền kinh tế, lượng tiền lưu thông gia tăng sẽ tạo áp lực lên mặt bằng giá cả. lạm phát tăng không chỉ làm suy giảm sức mua của đồng tiền mà còn tác động trực tiếp đến tỷ giá.

"Nếu lượng tiền đồng ngoài thị trường quá lớn, giá trị tiền đồng so với USD sẽ giảm đi, từ đó đẩy tỷ giá tăng lên. Ngược lại,tỷ giá tăng lại làm chi phí nhập khẩu tăng và tiếp tục tạo áp lực lên lạm phát. Đó là một vòng xoáy mà chúng ta phải hết sức thận trọng", TS. Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo.

Theo ông, việc giải quyết "cơn khát vốn" trước mắt cho hệ thống ngân hàng là cần thiết, nhưng nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo ra những hệ lụy lớn hơn đối với ổn định kinh tế vĩ mô.

Lãi suất khó giảm trong bối cảnh thanh khoản căng thẳng

Một vấn đề khác được TS. Nguyễn Trí Hiếu đặc biệt lưu ý là xu hướng tăng của lãi suất huy động.

Ông cho rằng dù cơ quan điều hành nhiều lần khuyến khích các ngân hàng giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, nhưng thực tế áp lực thanh khoản đang khiến nhiều ngân hàng phải nâng lãi suất huy động nhằm thu hút dòng tiền.

"Khi lãi suất huy động tăng thì rất khó để lãi suất cho vay giảm. Tôi cho rằng từ nay đến cuối năm, khả năng lãi suất cho vay tiếp tục tăng là điều doanh nghiệp cần tính đến", ông nhận định.

Theo chuyên gia này, tăng trưởng tín dụng trong nửa đầu năm diễn ra khá mạnh, trong khi tốc độ huy động vốn thấp hơn tốc độ cho vay. Điều đó khiến nhiều ngân hàng phải đối mặt với bài toán cân đối nguồn vốn.

Bên cạnh đó, mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm nay được định hướng ở mức khoảng 15%, thấp hơn mức thực hiện của năm trước. Vì vậy, các ngân hàng có thể phải thận trọng hơn trong nửa cuối năm để đảm bảo chỉ tiêu được giao.

"Khi tín dụng bị kiểm soát chặt hơn, doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ là nhóm chịu tác động rõ nét nhất trong việc tiếp cận vốn vay", ông nói.

Doanh nghiệp không nên mở rộng bằng mọi giá

Trước câu hỏi liệu doanh nghiệp nên co cụm phòng thủ hay mạnh dạn vay vốn để mở rộng sản xuất, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay là xây dựng các kịch bản kinh doanh dựa trên những giả định thận trọng.

Theo ông, doanh nghiệp cần lập tức rà soát kế hoạch hoạt động cho nửa cuối năm, tính toán cụ thể các kịch bản về lãi suất, tỷ giá, khả năng tiếp cận tín dụng cũng như chi phí vốn.

"Doanh nghiệp phải trả lời được câu hỏi nếu lãi suất tăng thêm, nếu hạn mức tín dụng bị thu hẹp hoặc tỷ giá biến động mạnh thì hiệu quả kinh doanh sẽ thay đổi ra sao", ông nhấn mạnh.

Đặc biệt, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần theo dõi sát diễn biến kinh tế toàn cầu. TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng nguy cơ giá năng lượng tăng trở lại do bất ổn địa chính trị tại Trung Đông có thể tạo thêm áp lực lên lạm phát thế giới cũng như chi phí sản xuất trong nước.

Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế. Vì vậy, mọi biến động về tỷ giá, lãi suất, giá dầu hay tăng trưởng kinh tế toàn cầu đều có thể nhanh chóng tác động tới hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

"Tất cả những yếu tố từ lãi suất, tỷ giá, lạm phát, giá xăng dầu cho đến triển vọng xuất khẩu đều phải được đưa vào bài toán kinh doanh ngay từ bây giờ", TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến nghị.

Theo vị chuyên gia, giai đoạn từ nay đến cuối năm có thể là khoảng thời gian nhiều thử thách đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong bối cảnh đó, quản trị rủi ro và chuẩn bị các kịch bản ứng phó sẽ quan trọng không kém việc tìm kiếm cơ hội tăng trưởng.