Việt Nam chính thức khánh thành Trung tâm Vũ trụ đầu tiên: Tổng vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ, cách trung tâm Hà Nội chỉ 40km

Sáng 13/3, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tổ chức lễ khánh thành tổ hợp hạ tầng phục vụ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ vũ trụ.

Công trình được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình tăng cường năng lực khoa học - công nghệ vũ trụ của Việt Nam.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích khoảng 9ha với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản. Tổ hợp bao gồm nhiều hạng mục như Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, trung tâm gia công, hệ thống mặt đất với ăng ten đường kính 9,3m, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, trung tâm đa phương tiện và nhà khách quốc tế. Ngoài ra, dự án còn gắn với hệ thống hạ tầng hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ và Đài Thiên văn Nha Trang.

Theo lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, ý tưởng xây dựng trung tâm được hình thành từ năm 2007 sau chuyến thăm Trung tâm Vũ trụ Tsukuba (Nhật Bản). Năm 2009, chủ trương đầu tư dự án được chấp thuận; đến năm 2011, quyết định thành lập Trung tâm Vũ trụ Việt Nam chính thức được ký.

Dự án được triển khai với 2 mục tiêu chính: Xây dựng hạ tầng phục vụ nghiên cứu và làm chủ công nghệ vệ tinh quan sát Trái Đất; đồng thời nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia.

3 cấu phần trọng tâm của dự án gồm xây dựng cơ sở hạ tầng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; chế tạo và phóng vệ tinh quan sát Trái Đất LOTUSat-1 sử dụng cảm biến radar (SAR); tiếp nhận chuyển giao công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực.

Trong quá trình triển khai, dự án đã hoàn thành chương trình đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản cho 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ. Nhóm kỹ sư Việt Nam cũng tham gia thiết kế và chế tạo vệ tinh thử nghiệm MicroDragon nặng khoảng 50kg. Ngày 18/1/2019, vệ tinh MicroDragon được phóng thành công lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Epsilon-4 của Nhật Bản.

Đối với vệ tinh LOTUSat-1, vệ tinh radar quan sát Trái Đất đầu tiên của Việt Nam, quá trình chế tạo đã hoàn tất. Hệ thống mặt đất phục vụ vận hành, thu nhận và xử lý dữ liệu đã được lắp đặt, bàn giao. Đội ngũ kỹ sư vận hành cũng đã được đào tạo tại Nhật Bản, sẵn sàng cho giai đoạn khai thác.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc đưa vào hoạt động Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tạo nền tảng cho hoạt động điều khiển vệ tinh, thu nhận và xử lý dữ liệu viễn thám, phát triển ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như dự báo thiên tai, quản lý tài nguyên, giám sát môi trường và quy hoạch phát triển.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định công nghệ vũ trụ là một trong các lĩnh vực chiến lược cần ưu tiên phát triển. Theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công nghệ vũ trụ nằm trong danh mục 11 ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam, với các nhóm sản phẩm trọng tâm gồm vệ tinh viễn thám và viễn thông tầm thấp, trạm mặt đất điều khiển vệ tinh và thiết bị bay không người lái.

Việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vũ trụ, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ vệ tinh của Việt Nam.