Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways... thay đổi kịch bản bay, đồng loạt gửi kiến nghị quan trọng liên quan đến giá vé

Giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng mạnh đang đẩy ngành hàng không nội địa vào thế khó, buộc hàng loạt hãng như Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways, Vietravel Airlines hay Sun PhuQuoc Airways đồng loạt tính đến các kịch bản cắt chuyến, tăng giá, thu phụ phí và kiến nghị nới trần giá vé – diễn biến chưa từng xuất hiện kể từ sau đại dịch.

Áp lực chi phí leo thang chủ yếu đến từ nguy cơ thiếu hụt nguồn cung Jet A-1 do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông. Theo Cục Hàng không Việt Nam, giá nhiên liệu bay tại thị trường châu Á đã tăng lên khoảng 220–230 USD/thùng, kéo theo chi phí khai thác của các hãng tăng mạnh.

Không chỉ tăng về giá tuyệt đối, mức chênh giữa nhiên liệu bay và dầu thô (premium) cũng nới rộng lên gần 40 USD/thùng, cho thấy áp lực nguồn cung ngày càng rõ nét. Trong cơ cấu chi phí, nhiên liệu hiện chiếm tới 40–50% tổng chi phí khai thác của nhiều hãng bay.

Trước diễn biến này, các hãng hàng không trong nước đã báo cáo cơ quan quản lý về kế hoạch khai thác, điều chỉnh giá vé và đề xuất các cơ chế hỗ trợ.

Vietnam Airlines cho biết sẽ ưu tiên duy trì các đường bay trục và quốc tế, đồng thời cắt giảm những đường bay kém hiệu quả. Từ đầu tháng 4, hãng dự kiến tạm dừng hàng loạt đường bay như Hải Phòng – Buôn Ma Thuột, Cam Ranh, Phú Quốc; TP. HCM – Vân Đồn, Rạch Giá, Điện Biên… với khoảng 23 chuyến/tuần bị cắt giảm.

Ở khối hãng tư nhân, Vietjet dự kiến giảm tới 18% sản lượng khai thác trong tháng 4, trong đó riêng thị trường nội địa giảm 22% – mức điều chỉnh lớn, phản ánh áp lực chi phí đã vượt ngưỡng chịu đựng.

Tương tự, Vietravel Airlines cũng tính đến phương án cắt giảm các đường bay kém hiệu quả nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trên 30 ngày, thậm chí cảnh báo tổng tải cung toàn thị trường có thể giảm tới 20%.

Trong khi chi phí tăng mạnh, giá vé lại đang chịu ràng buộc bởi trần giá. Theo các hãng, với mặt bằng giá Jet A-1 hiện nay, chi phí nhiên liệu có thể khiến tổng chi phí vận hành tăng thêm 20–40%, thậm chí 60–80% trong kịch bản xấu.

Bamboo Airways đưa ra hai kịch bản: Nếu xung đột sớm hạ nhiệt, chi phí tăng khoảng 20–25% và giá vé chỉ điều chỉnh nhẹ; ngược lại, nếu kéo dài trên 30 ngày, chi phí có thể tăng tới 60–80%, buộc phải tăng giá mạnh hoặc cắt chuyến trên diện rộng.

Sun PhuQuoc Airways cũng cho biết nhiên liệu hiện chiếm tới 45–50% chi phí, khiến phần lớn doanh thu phải bù đắp đầu vào thay vì tạo lợi nhuận.

Dữ liệu bán vé cho thấy phần lớn vé được tiêu thụ ở phân khúc giá thấp và trung bình, trong khi tỷ lệ vé giá cao (gần trần) chỉ chiếm khoảng 8–10%, khiến dư địa bù đắp chi phí của các hãng ngày càng hạn chế.

Tại Việt Nam, các hãng đang xây dựng phương án áp dụng phụ thu nhiên liệu cho các đường bay quốc tế từ tháng 4/2026, đồng thời kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế tương tự với đường bay nội địa.

Vietjet đề xuất được thu phụ phí khi giá nhiên liệu biến động vượt 15% so với mức trung bình năm trước. Sun PhuQuoc Airways và nhiều hãng khác cũng cho rằng đây là công cụ cần thiết để phản ánh đúng chi phí thực tế, thay vì dồn toàn bộ áp lực vào giá vé cơ sở.

Ngoài ra, các hãng đồng loạt kiến nghị giảm thuế bảo vệ môi trường, đưa thuế nhập khẩu nhiên liệu về 0%; giãn, hoãn thuế; hỗ trợ lãi suất; cơ cấu lại nợ vay; điều chỉnh hoặc nới trần giá vé nội địa; cho phép phụ thu linh hoạt và giảm các loại phí dịch vụ tại sân bay.

Đáng chú ý, Vietravel Airlines đề xuất bỏ cơ chế trần giá vé hoặc xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động theo thị trường, nhằm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong bối cảnh biến động mạnh.

Ngành hàng không đang đứng trước bài toán khó: Tăng giá có thể làm suy giảm nhu cầu, nhưng nếu không tăng, biên lợi nhuận sẽ bị bào mòn nghiêm trọng. Khi chi phí bị “neo” bởi nhiên liệu và dư địa điều chỉnh ngày càng thu hẹp, mọi quyết định lúc này đều trở thành phép thử sức chịu đựng của doanh nghiệp và toàn thị trường.