VinFast nhắm nội địa hóa 80%, giúp tái định vị Việt Nam thành trung tâm sản xuất ô tô mới của Đông Nam Á

Còn chưa đầy 8 tháng để hiện thực hóa mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hóa 80% vào năm 2026, VinFast đang tăng tốc mở rộng hệ sinh thái công nghiệp ô tô điện bằng cách đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp phụ trợ Hàn Quốc - nhóm đối tác được xem là mắt xích chiến lược trong tham vọng xây dựng chuỗi cung ứng ô tô nội địa hoàn chỉnh tại Việt Nam.

Thông tin này được nhấn mạnh tại Tọa đàm Đối thoại Chính sách với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô do Bộ Công Thương vừa tổ chức, trong bối cảnh ngành ô tô Việt Nam đang đứng trước áp lực phải tăng tốc nội địa hóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ góc độ thực tiễn của một nhà sản xuất tiên phong, bà Nguyễn Thị Đoan Hạnh, Giám đốc khối Cung ứng toàn cầu của VinFast chia sẻ, nội địa hóa không phải là chiến lược ngắn hạn mà là định hướng công nghiệp dài hạn của doanh nghiệp. Hãng xe Việt hiện ưu tiên các đối tác Hàn Quốc trong chiến lược phát triển hệ sinh thái ô tô điện, nhằm từng bước hoàn thiện chuỗi cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu và công nghệ sản xuất ngay tại Việt Nam.

Đại diện doanh nghiệp cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh không còn diễn ra giữa các thực thể đơn lẻ mà là cuộc đua giữa các hệ sinh thái sản xuất có độ linh hoạt và khả năng kết nối cao.

Việc xây dựng mạng lưới cung ứng nội địa đủ mạnh sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, đồng thời rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Động thái của VinFast diễn ra trong bối cảnh dòng vốn đầu tư từ Hàn Quốc vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến, chế tạo - nền tảng trực tiếp cho ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), tính lũy kế đến hết tháng 2/2026, Hàn Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 95,2 tỷ USD, chiếm khoảng 18% tổng vốn đầu tư.

Riêng trong 2 tháng đầu năm 2026, dòng vốn từ Hàn Quốc đạt gần 2 tỷ USD, tương đương 32,7% tổng vốn đăng ký. Đáng chú ý, hơn 73% vốn đầu tư của doanh nghiệp Hàn Quốc tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo - khu vực được xem là nền tảng để phát triển công nghiệp hỗ trợ và sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô.

Theo Bộ Công Thương, sự hiện diện của doanh nghiệp Hàn Quốc trong nhiều năm qua đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, cải thiện quản trị và tiêu chuẩn chất lượng tại Việt Nam.

Nhiều cụm liên kết ngành và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đã hình thành tại Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên và TP.HCM.

Tuy nhiên, bài toán nội địa hóa của ngành ô tô Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Ông Vũ Bá Phú cho biết ngành phụ tùng ô tô trong nước hiện vẫn đang ở giai đoạn hình thành và phát triển, với tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, năng lực công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng chưa cao, khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu còn hạn chế.

Đặc biệt, mức độ liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp FDI Hàn Quốc vẫn chưa tương xứng với tiềm năng khi nhiều doanh nghiệp nội địa chưa thể tham gia vào các chuỗi cung ứng lớn do hạn chế về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản phẩm.

Ông Nguyễn Khắc Quyền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, nhận định thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn “ô tô hóa” với dư địa tăng trưởng rất lớn, song ngành công nghiệp này hiện vẫn chủ yếu dừng ở khâu lắp ráp. Trong khi phần lớn giá trị gia tăng của ngành ô tô toàn cầu nằm ở sản xuất linh kiện, doanh nghiệp Việt Nam hiện chỉ tham gia khoảng 15% chuỗi giá trị.

Ở góc độ đối tác quốc tế, ông Koo Bon Kyung, Tổng giám đốc KOTRA khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương, đánh giá thị trường ô tô Việt Nam đang bứt phá mạnh với doanh số năm 2025 tăng trên 10%.

Theo ông, sự phát triển của VinFast cùng với việc mở rộng sản xuất của Hyundai-Kia và Toyota đang góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất ô tô mới của Đông Nam Á.

Dù vậy, ông Koo nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là tỷ lệ nội địa hóa linh kiện thấp và chuỗi cung ứng vật liệu – linh kiện then chốt chưa hoàn thiện.

Theo ông, để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, Việt Nam cần xây dựng chuỗi giá trị công nghiệp bền vững, tiến tới làm chủ từ nguyên vật liệu, linh kiện cốt lõi đến sản phẩm hoàn chỉnh.

Trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu chuyển dịch mạnh sang xanh hóa, điện hóa và thông minh hóa, đại diện Hyundai KEFICO cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng chiến lược công nghiệp trung và dài hạn tập trung vào lĩnh vực pin và điện hóa, đồng thời nâng cao năng lực sản xuất nội tại để thích ứng với xu hướng mới.

Theo định hướng phát triển đến năm 2050, ngành ô tô Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển các sản phẩm thân thiện môi trường, tiến tới phát thải ròng bằng 0. Đây được xem là cơ hội lớn để doanh nghiệp Hàn Quốc tăng đầu tư vào các lĩnh vực phụ tùng cơ khí chính xác, điện – điện tử ô tô, công nghệ pin và hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam.