‘Vua xe điện Trung Quốc’ BYD giảm mạnh doanh số, bị đối thủ đồng hương phả hơi nóng sau gáy

Đà “lao dốc” đáng lo của BYD ngay đầu năm mới Bính Ngọ 2026

“Vua xe điện Trung Quốc” BYD đã mất thêm thị phần vào tay các đối thủ nội địa trong 2 tháng đầu năm 2026 khi nhu cầu chung trên thị trường xe điện nước này chậm lại.

Nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới ghi nhận tổng doanh số tháng 1 và tháng 2 năm nay giảm khoảng 36% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này đã được điều chỉnh để loại bỏ tác động của sự sụt giảm doanh số theo mùa trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ kéo dài hai tuần vào giữa tháng 2.

Trong khi đó, doanh số cộng dồn tháng 1 và tháng 2 vừa qua của nhiều hãng xe điện Trung Quốc khác lại tăng; trong đó, Leapmotor và Xiaomi đều báo cáo mức tăng trưởng doanh số đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Leapmotor bán được 60.126 xe trong 2 tháng đầu năm 2026, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Xiaomi bán được hơn 59.000 xe, tăng 48% so với năm trước.

Theo tính toán của hãng tin CNBC, doanh số kết hợp của Nio và Zeekr (thuộc Geely) trong tháng 1 và tháng 2 năm nay đã tăng lần lượt 77% và khoảng 84% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngược lại, Xpeng ghi nhận mức giảm doanh số kết hợp lớn nhất so với cùng kỳ năm trước, với tổng số xe giao đến tay khách hàng đạt 35.267 chiếc, giảm khoảng 42% so với năm trước. Doanh số của Li Auto cũng giảm gần 4% xuống còn 54.089 chiếc.

“Sân chơi bình đẳng” của xe điện Trung Quốc

Ngoài yếu tố mùa vụ, việc khoảng cách dẫn đầu của BYD bị thu hẹp cho thấy thị trường xe điện Trung Quốc đang dần trở nên cạnh tranh hơn khi các đối thủ tung ra nhiều sản phẩm hấp dẫn.

Ông Leon Cheng, người đứng đầu bộ phận tư vấn quản lý về di động tại công ty tư vấn quản lý YCP nhận định: “BYD vẫn dẫn đầu, nhưng khoảng cách đang bị thu hẹp… Việc đảo ngược hoàn toàn khó có thể xảy ra trong ngắn hạn, nhưng xu hướng giảm thị phần nội địa là điều tất yếu”.

Theo ông Cheng, BYD từng chiếm khoảng 26–34% thị phần xe năng lượng mới tại Trung Quốc trong giai đoạn năm 2024–2025, nhưng các hãng như Geely và Leapmotor đã dần giành thị phần bằng cách cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc tầm trung, vốn là thế mạnh của BYD.

Các hãng xe điện (EV) Trung Quốc đang cố làm suy yếu vị thế thống trị của BYD bằng cách đưa nhiều giá trị và công nghệ hơn vào sản phẩm của mình nhưng vẫn giữ mức giá cạnh tranh, một chiến lược được gọi là “involution” (cạnh tranh nội bộ khốc liệt).

Mẫu SUV YU7 mới của Xiaomi đã trở thành mẫu xe chở khách bán chạy nhất tại Trung Quốc trong tháng 1, với doanh số gấp hơn 2 lần mẫu Tesla Model Y của Tesla, mẫu xe từng dẫn đầu doanh số tháng trước.

Ngoài ra, việc khôi phục thuế mua xe năng lượng mới 5% vào cuối năm 2025 cũng có thể tạo ra “khoảng trống nhu cầu” cho BYD đầu năm 2026, khi người tiêu dùng đổ xô mua xe trước khi thuế có hiệu lực.

Bà Abby Tu, nhà phân tích nghiên cứu chính tại S&P Global Mobility cho biết: “Tôi nghĩ việc tạo sự khác biệt cho bản thân đang trở nên khó khăn hơn rất nhiều đối với các công ty”.

Nhiều đối thủ của BYD cũng đang tìm chỗ đứng ở phân khúc xe điện cao cấp và sang trọng, nhằm chiếm thị phần trong thị trường xe điện khổng lồ của Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới (chỉ sau Mỹ).

BYD xoay trục ra thị trường quốc tế

Trước sự cạnh tranh gay gắt trong nước tại Trung Quốc, BYD đang đẩy mạnh xuất khẩu.

Theo tính toán của CNBC, tháng 2 vừa qua là lần đầu tiên doanh số xuất khẩu của hãng xe điện đình đám của nhà sáng lập Vương Truyền Phúc (Wang Chuanfu) vượt doanh số nội địa.

“Chiến lược phòng ngừa rủi ro của BYD là xuất khẩu — doanh số bán hàng ở nước ngoài của công ty đã vượt mốc 1 triệu chiếc vào năm 2025 lần đầu tiên trong lịch sử, một lợi thế mà các đối thủ chỉ tập trung vào thị trường nội địa không thể sánh kịp”, ông Cheng cho biết.

Trong nước, người tiêu dùng cũng đang chờ đợi các mẫu xe mới của BYD trong năm nay, đặc biệt là công nghệ pin mới.

Năm ngoái, việc hãng xe điện đình đám có trụ sở tại Thâm Quyến (Quảng Đông, Trung Quốc) triển khai miễn phí hệ thống hỗ trợ lái xe “God’s Eye” đã kích thích nhu cầu mà không gây ra cuộc chiến giá cả. Chiến lược tương tự được kỳ vọng sẽ lặp lại với pin mới “Blade Battery 2.0” và công nghệ sạc siêu nhanh thế hệ 2 ra mắt gần đây.

Thúc đẩy tinh thần “tự lực cánh sinh”

Dù doanh số của nhiều hãng tăng, thị trường xe điện Trung Quốc vẫn đang đối mặt với nhu cầu chậm lại, một phần do thuế mua xe năng lượng mới (NEV) 5% được áp dụng trở lại sau thời gian miễn hoàn toàn thuế 10%.

Theo Giáo sư Lawrence Loh từ Đại học Quốc gia Singapore, động thái này cho thấy Chính phủ Trung Quốc muốn “bình thường hóa có chủ đích” thị trường xe điện.

Mục tiêu là khuyến khích các hãng xe Trung Quốc tự chủ hơn thay vì phụ thuộc vào trợ cấp.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng việc cắt giảm ưu đãi tài chính có thể làm giảm nhu cầu mua xe điện, vì chi phí cuối cùng thường sẽ được chuyển sang người tiêu dùng.

Bà Abby Tu, chuyên gia phân tích nghiên cứu chính tại S&P Global Mobility nói: "Ví dụ, mức thuế 5% đối với một chiếc xe hơi có giá 200.000 USD vẫn tương đương với việc cộng thêm khoảng 10.000 USD vào giá mua. Vì vậy, đó là điều cần phải cân nhắc”.

Để kích thích nhu cầu đang chậm lại, các hãng xe tại Trung Quốc đã đưa ra các phương án tài chính sáng tạo để thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng.

Tesla đang cung cấp khoản vay mua xe 5 năm lãi suất 0% hoặc 7 năm lãi suất cực thấp. Xiaomi cũng đưa ra gói tài chính lãi suất thấp trong 7 năm, theo thông báo trên tài khoản Weibo chính thức của hãng này.

Theo CNBC