Xung đột Trung Đông lan rộng: Gần 90% doanh nghiệp logistics Việt Nam bị ảnh hưởng

Kết quả khảo sát mới nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) trên 49 doanh nghiệp thành viên cho thấy, gần 90% doanh nghiệp trong ngành đang chịu tác động từ xung đột Trung Đông ở các mức độ khác nhau, trong đó nhiều doanh nghiệp đối mặt áp lực nghiêm trọng khi chi phí vận tải tăng mạnh.

Cụ thể, có tới 51% doanh nghiệp đánh giá mức độ ảnh hưởng ở ngưỡng 4–5, tương đương mức nghiêm trọng và khủng hoảng, đòi hỏi các phản ứng chính sách kịp thời. Trong khi đó, 38,8% doanh nghiệp cho biết bị ảnh hưởng ở mức trung bình, chủ yếu là suy giảm biên lợi nhuận; 34,7% chịu tác động nặng nề với tình trạng gián đoạn hoạt động và sụt giảm doanh thu; và 16,3% rơi vào tình trạng đặc biệt nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ đình trệ.

Theo VLA, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với toàn bộ hệ thống vận tải toàn cầu, từ giá năng lượng, lịch tàu, chi phí bảo hiểm cho đến tình trạng tắc nghẽn tại các cảng trung chuyển.

Trong đó, áp lực lớn nhất đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam hiện nay là chi phí vận tải biển tăng đột biến, chiếm tới 42,9% ý kiến phản hồi trong khảo sát. Ngoài ra, nhiều khó khăn khác cũng được ghi nhận như thời gian vận chuyển kéo dài (16,3%), khách hàng trì hoãn hoặc hủy đơn hàng (14,3%), khó khăn trong việc đặt chỗ vận tải (4,1%) và chi phí bảo hiểm hàng hóa tăng (2%).

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các hãng tàu phải điều chỉnh tuyến vận chuyển hoặc kéo dài hành trình để tránh khu vực rủi ro, khiến lịch tàu bị xáo trộn và chi phí đội lên. Đồng thời, các loại phụ phí liên quan đến chiến tranh và rủi ro an ninh hàng hải cũng gia tăng đáng kể.

VLA nhận định, chi phí logistics leo thang đang gây áp lực trực tiếp lên chuỗi cung ứng, buộc nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải điều chỉnh kế hoạch vận chuyển hoặc trì hoãn đơn hàng.

Trước tình hình này, cộng đồng doanh nghiệp logistics đã kiến nghị một loạt giải pháp nhằm giảm thiểu tác động và ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh. Trước hết là các biện pháp bình ổn thị trường năng lượng, đặc biệt kiểm soát nguồn cung và giá xăng dầu trong nước để hạn chế biến động chi phí vận tải.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đề xuất các chính sách hỗ trợ về thuế và phí như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và một số loại phí chuyên ngành trong giai đoạn khó khăn.

Ngoài ra, việc kiểm soát các loại phụ phí trong chuỗi vận tải cũng được nhấn mạnh, bao gồm giá cước vận tải quốc tế, phụ phí chiến tranh, phụ phí tắc nghẽn, cũng như chi phí dịch vụ tại cảng, bãi container và kho bãi.

Các doanh nghiệp cũng kiến nghị tiếp tục cải cách thủ tục hải quan, mở rộng áp dụng chứng từ điện tử nhằm rút ngắn thời gian thông quan, qua đó góp phần giảm chi phí logistics trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang chịu nhiều áp lực.