7 năm, tài sản tăng gấp 12 lần: ‘Cỗ máy in tiền’ cho những ai đứng trên vai gã khổng lồ VinFast

Bước ngoặt từ chiến lược "ngược dòng"

Tại Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế" diễn ra chiều 13/4, ông Lê Khắc Hiệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, nhận định ngành ô tô chính là "phép thử" nghiệt ngã nhất. Trong nhiều năm, Việt Nam chỉ dừng lại ở mức độ lắp ráp, phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi cung ứng ngoại. Hệ quả là một cấu trúc công nghiệp "lệch pha": Có thị trường nhưng thiếu nền tảng hỗ trợ, dẫn đến giá trị gia tăng bền vững vẫn là con số khiêm tốn.

Sự xuất hiện của VinFast được giới chuyên gia đánh giá là một bước ngoặt về tư duy. Thay vì chọn con đường lắp ráp dễ dàng, đơn vị này chọn xây dựng tổ hợp sản xuất tự động hóa cao ngay từ đầu. Từ nghiên cứu phát triển đến dập, hàn, sơn và sản xuất động cơ – VinFast đang từng bước làm chủ công nghệ lõi để chuyển dịch từ "sản xuất phụ thuộc" sang "sản xuất tự chủ".

Những "phú ông" mới từ chuỗi cung ứng

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở vai trò "hạt nhân". VinFast không đi một mình; họ định vị mình là trung tâm kết nối, dẫn dắt mạng lưới nhà cung cấp, từ đó tái cấu trúc lại ngành ô tô Việt Nam theo hướng hình thành chuỗi liên kết kinh tế nội địa thực thụ.

Năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi VinFast bàn giao hơn 175.000 xe tại Việt Nam, chiếm lĩnh vị trí số một thị trường trong nước. Con số này không chỉ là kỷ lục doanh số mà còn là "điều kiện cần" để kích hoạt ngành công nghiệp hỗ trợ.

"Sản lượng thị trường đạt đến ngưỡng đủ lớn chính là tiền đề cho hiệu quả đầu tư. Khi đó, doanh nghiệp phụ trợ mới có thể mạnh dạn xuống tiền đầu tư dây chuyền, công nghệ và nhân lực," ông Hiệp nhấn mạnh.

Với vai trò đầu tàu, VinFast đã biến nhu cầu thị trường thành động lực tăng trưởng cho toàn bộ chuỗi cung ứng. Tính đến năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa xe điện đã đạt 60% và dự kiến sẽ chạm mốc 80% vào năm 2026 khi các cell pin "Made in Vietnam" chính thức xuất xưởng.

Minh chứng sống động nhất cho hiệu ứng lan tỏa của VinFast chính là sự thay đổi về "chất" của các đối tác nội địa. Tại nhà máy VinFast Hải Phòng cuối năm 2024, một doanh nghiệp nội chuyên dập thân vỏ đã gây sốc khi chia sẻ: Quy mô tài sản đã tăng tới 12 lần sau 7 năm đồng hành cùng VinFast.

VinFast đã giải quyết được hai bài toán hóc búa nhất của doanh nghiệp nội:

-Đầu ra ổn định: Các hợp đồng dài hạn, quy mô lớn giúp doanh nghiệp tự tin nâng cấp máy móc.

-Tiêu chuẩn toàn cầu: Áp lực từ một thương hiệu hướng tới thị trường quốc tế buộc các nhà cung cấp phải nâng cấp toàn diện về quản trị và kỹ thuật, từ đó đủ năng lực bước vào các chuỗi giá trị thế giới khác.

Cực tăng trưởng mới và thách thức phía trước

Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho hay, sự lan tỏa của VinFast không chỉ gói gọn trong những chiếc ô tô. Nó kéo theo sự chuyển động của cơ khí chính xác, điện tử, vật liệu và logistics.

Các trung tâm sản xuất VinFast ở Hải Phòng hay Hà Tĩnh trở thành cực tăng trưởng mới, thu hút lao động, dòng vốn và thúc đẩy phát triển hạ tầng. Ở cấp độ quốc tế, việc VinFast tham gia thị trường toàn cầu kéo theo các tiêu chuẩn quốc tế vào chuỗi cung ứng nội địa, tạo áp lực tích cực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp năng lực và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Tuy nhiên, dù gặt hái nhiều quả ngọt, hành trình xây dựng chuỗi liên kết vẫn đối mặt với những "hòn đá tảng": Năng lực công nghệ nội địa chưa đồng đều, khát vốn đầu tư cho R&D và áp lực cạnh tranh nghẹt thở từ các đối thủ ngoại khi thị trường mở cửa sâu.

Để giải quyết, sự bắt tay chặt chẽ giữa Nhà nước – Doanh nghiệp dẫn dắt – Hệ thống đào tạo là điều kiện tiên quyết để nâng cấp toàn diện hệ sinh thái.

Trong kỷ nguyên kinh tế xanh, VinFast không chỉ đơn thuần là một hãng xe, mà là động lực thúc đẩy ngành chế tạo Việt Nam thoát khỏi "vùng trũng" gia công. Với quy mô thị trường mở rộng và chiến lược nội địa hóa bài bản, một nền công nghiệp tự cường, đủ sức định vị vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu đang dần thành hình.