Bắt giữ Thượng nghị sĩ ăn hối lộ hơn 243 tỷ đồng từ dự án phòng chống lũ lụt ở Philippines

Hãng tin ABC News cho hay một Thượng nghị sĩ Philippines đã bị bắt hôm thứ Hai (1/6) với cáo buộc tham nhũng sau khi người đàn ông này được cho là đã “bỏ túi” một khoản tiền hối lộ khổng lồ từ một dự án kiểm soát lũ lụt. Đây là cuộc khủng hoảng mới nhất tác động đến Thượng viện quốc gia này - viện lập pháp cấp cao, nơi đang diễn ra cuộc đấu tranh giành quyền kiểm soát tương lai chính trị của đất nước Đông Nam Á.

Tòa án chống tham nhũng đặc biệt Sandiganbayan ban đầu đã ban hành lệnh bắt giữ Thượng nghị sĩ Jinggoy Estrada vào thứ Sáu tuần trước (29/5) với cáo buộc nhận hối lộ. Ông đã ra đầu thú nhưng sớm được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh.

Tuy nhiên, cáo buộc mới khiến ông bị bắt vào thứ Hai (1/6) là tội danh không có quyền được bảo lãnh.

Ông Estrada, 63 tuổi, đã kiên quyết phủ nhận các cáo buộc (chủ yếu đến từ một cựu kỹ sư công trình công cộng của Chính phủ) cho rằng ông đã nhận hơn 570 triệu peso (khoảng 9,2 triệu USD, tức hơn 243 tỷ đồng) tiền hối lộ từ các dự án kiểm soát lũ lụt của Philippines.

Trước đó, ông Estrada đã nói với các phóng viên tại Thượng viện rằng mình sẽ đầu thú với cơ quan chức năng sau khi nhận được lệnh bắt. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Philippines Jonvic Remulla và lực lượng cảnh sát sau đó đã áp giải ông ngay tại tòa nhà nghị trường.

“Sẽ không có đặc quyền nào cả”, Bộ trưởng Remulla tuyên bố khi nói về ông Estrada và các đồng phạm khác, bao gồm cả cựu Bộ trưởng Bộ Công trình Công cộng Manuel Bonoan, người cũng đã bị bắt giữ trong một vụ việc riêng biệt.

Về phần mình, ông Estrada ám chỉ rằng các vụ án tham nhũng mà bản thân đang phải đối mặt và việc mình bị bắt giữ là kết quả của việc ông đứng về phe của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte và con gái ông ấy - đương kim Phó Tổng thống Sara Duterte. Phe này từng là đồng minh nhưng hiện là đối thủ chính trị gay gắt của Tổng thống Philippines hiện tại Ferdinand Marcos Jr.

“Tôi sẽ không khuất phục trước các mối đe dọa. Tôi sẽ không bị dọa dẫm”, ông Estrada phát biểu với các phóng viên tại Thượng viện. “Tôi sẽ không chịu áp lực để rồi từ bỏ sự độc lập trong phán quyết của mình”.

Vị Thượng nghị sĩ này từng là một diễn viên giống như cha mình - cựu Tổng thống Philippines Joseph Estrada. Cả hai cha con họ trước đây đều từng bị giam giữ vì các cáo buộc khác liên quan đến tham nhũng.

Nhiều Thượng nghị sĩ và thành viên Hạ viện khác của Philippines cũng bị dính líu đến những sai phạm trong dự án kiểm soát lũ lụt tại quốc gia quần đảo Đông Nam Á còn nghèo khó này - nơi vốn là một trong những vùng lãnh thổ dễ bị tổn thương nhất trước các trận bão và lũ lụt gây nhiều thương vong.

Với việc ông Jinggoy Estrada bị bắt, hai Thượng nghị sĩ trong Thượng viện Philippines - cơ quan gồm 24 thành viên này hiện sẽ phải tạm rời ghế nghị trường do các rắc rối pháp lý.

Một thượng nghị sĩ khác, ông Ronald dela Rosa đã bỏ trốn sau khi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban hành lệnh bắt giữ người này vì cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người.

Ông Dela Rosa là cựu Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Philippines, người đã thực thi chiến dịch trấn áp ma túy khắc nghiệt dưới thời cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, khiến hàng nghìn nghi phạm (hầu hết là ở cấp độ nhỏ lẻ) thiệt mạng. Số lượng người bị giết lớn đến mức chưa từng có này đã khiến các Chính phủ phương Tây báo động.

Cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, người đã mãn nhiệm vào năm 2022 sau nhiệm kỳ 6 năm đầy sóng gió, đã bị bắt giữ vào năm ngoái theo lệnh của ICC và được đưa đến Hà Lan. Tại đây, ông đang bị giam giữ và sẽ phải hầu tòa vào tháng 11 năm 2026 vì cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người liên quan đến một số vụ sát hại nói trên.

Cả ông Duterte và ông dela Rosa đều phủ nhận mọi hành vi sai trái, nhưng ông Duterte đã nhiều lần đe dọa tước đoạt mạng sống của các nghi phạm ma túy.

Sự vắng mặt của ông Estrada và ông dela Rosa là một đòn giáng mạnh vào Thượng nghị sĩ Alan Peter Cayetano, cũng là một đồng minh của nhà Duterte, người gần đây đã giành được ghế Chủ tịch Thượng viện với thế đa số mong manh. Khi hai người này rời khỏi Thượng viện, 22 thượng nghị sĩ còn lại đang bị chia đôi đồng đều giữa phe của ông Cayetano và các đối thủ của ông.

Những con số này rất quan trọng vì Thượng viện Philippines sẽ bắt đầu xét xử Phó Tổng thống Sara Duterte vào tháng 7, sau khi bà bị Hạ viện (nơi bị áp đảo bởi các đồng minh của đương kim Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.) luận tội vào ngày 11/5.

Bà Sara Duterte, người đã công bố kế hoạch tranh cử Tổng thống vào năm 2028, bị luận tội vì các cáo buộc hình sự, bao gồm sở hữu tài sản bất minh và đe dọa ám sát Tổng thống, phu nhân Tổng thống cùng một cựu Chủ tịch Hạ viện nếu bản thân bà bị sát hại do các tranh chấp chính trị.

Bà đã phủ nhận các cáo buộc này. Nếu bị Thượng viện kết án với số phiếu cần thiết là 2/3 tổng số thành viên của cơ quan này, bà Sara Duterte sẽ bị cấm vĩnh viễn không được đảm nhiệm các chức vụ công.

Nguồn: ABC News/CNA