Đèo Cả đề xuất Nhà nước hỗ trợ 70% vốn cho tuyến đường sắt Việt – Lào đoạn Vũng Áng – Mụ Giạ

Chiều 29/5, tại hội đàm cấp cao song phương giữa Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh và Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải Lào Leklay Sivilay, Tập đoàn Đèo Cả đã đưa ra các kiến nghị liên quan đến việc nghiên cứu và triển khai dự án tuyến đường sắt kết nối Việt Nam – Lào.

Tại hội đàm, hai bên tập trung trao đổi về các dự án hạ tầng trọng điểm nhằm tăng cường kết nối, gồm: Dự án hợp tác đầu tư phát triển cảng Vũng Áng; cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn; tuyến đường sắt Vũng Áng – Mụ Giạ – Thà Khẹc – Viêng Chăn, cùng các định hướng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực giao thông vận tải giữa hai nước.

Thông tin về tiến độ triển khai, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết đối với dự án phát triển các bến số 1, 2 và 3 tại cảng Vũng Áng, tỷ lệ sở hữu của Chính phủ Lào đã được điều chỉnh theo đúng các cam kết giữa hai bên. Đồng thời, ông đề nghị các bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong công tác quản trị, vận hành và khai thác dự án; nghiên cứu giải pháp kết nối đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt và hàng hải nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động trung chuyển hàng hóa của Lào qua hệ thống cảng biển Việt Nam.

Đối với dự án cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn, đoạn Vinh – Thanh Thủy phía Việt Nam đã được khởi công ngày 18/5 và dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2029–2030. Bộ trưởng đề nghị phía Lào đẩy nhanh tiến độ triển khai đoạn Paksan – Nậm On nhằm bảo đảm tính đồng bộ của toàn tuyến.

Liên quan đến tuyến đường sắt Vũng Áng – Mụ Giạ – Thà Khẹc – Viêng Chăn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá cao việc Chính phủ Lào đã ký hợp đồng nhượng quyền với nhà đầu tư và đang tích cực chuẩn bị các điều kiện để triển khai dự án. Đồng thời, ông đề nghị liên danh Petro Trade Laos (PTL) – Tập đoàn Đèo Cả tiếp tục phối hợp chặt chẽ, thúc đẩy tiến độ nghiên cứu và hoàn thiện thủ tục đầu tư theo lộ trình đã thống nhất.

Bộ Xây dựng cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với các doanh nghiệp của Việt Nam và Lào trong việc nghiên cứu, triển khai dự án trên cơ sở tuân thủ pháp luật và quy định của mỗi quốc gia, đồng thời sẵn sàng đồng hành trong quá trình tiếp cận và huy động các nguồn vốn quốc tế.

Theo kế hoạch, đối với hai đoạn tuyến Vũng Áng – Mụ Giạ và Thà Khẹc – biên giới Việt Nam – Lào, liên danh nhà đầu tư cần phấn đấu hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trong quý IV/2026, hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2028 và hướng tới mục tiêu khởi công trước năm 2030.

Tập đoàn Đèo Cả hiện đóng vai trò đứng đầu liên danh nghiên cứu triển khai dự án tuyến đường sắt này, đồng thời cũng tham gia thi công gói thầu XL01 của dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy – hợp phần quan trọng thuộc tuyến cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn.

Tại hội đàm, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả, cho rằng tuyến đường sắt Vũng Áng – Mụ Giạ – Thà Khẹc – Viêng Chăn có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy kết nối kinh tế, thương mại và logistics giữa Việt Nam và Lào. Tuy nhiên, đây là dự án có quy mô đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài và liên quan đến nhiều chủ thể, do đó cần được đánh giá kỹ lưỡng về khả năng huy động nguồn lực, hiệu quả khai thác cũng như cơ chế quản trị để bảo đảm tính khả thi.

Trên cơ sở đó, Tập đoàn Đèo Cả đã đưa ra bốn kiến nghị. Thứ nhất, dù dự án được chia thành hai hợp phần tại hai quốc gia, cần nghiên cứu và triển khai như một tuyến đường sắt liên vận thống nhất; đồng thời đề xuất hai Bộ chủ trì cùng các nhà đầu tư thống nhất phương án tổng thể về huy động vốn, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ đầu tư, phương án vận hành và mô hình PPP.

Thứ hai, doanh nghiệp kiến nghị hai Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ và bảo lãnh vay vốn cho cả hai hợp phần nhằm nâng cao khả năng huy động nguồn lực và tính khả thi tài chính.

Thứ ba, đối với đoạn Vũng Áng – Mụ Giạ phía Việt Nam, Đèo Cả đề xuất Nhà nước hỗ trợ khoảng 70% tổng mức đầu tư, đồng thời tách công tác giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập thực hiện theo hình thức đầu tư công. Doanh nghiệp cũng kiến nghị nghiên cứu phương án để Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) tham gia liên danh với tỷ lệ khoảng 30%.

Thứ tư, doanh nghiệp đề xuất xây dựng cơ chế chia sẻ doanh thu hoặc bảo lãnh doanh thu tối thiểu cho toàn tuyến nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành dự án xuyên biên giới.

Bên cạnh đó, Đèo Cả cũng đề nghị đối tác PTL thực hiện đầy đủ trách nhiệm của thành viên liên danh, sớm thống nhất phương án huy động vốn, mô hình vận hành và phương án kinh doanh giữa hai hợp phần. Hai bên đồng thời nghiên cứu mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực như khoáng sản, năng lượng tái tạo và điện gió nhằm bổ sung nguồn lực cho dự án.

Về phía PTL, ông Chanthone Sitthixay, Chủ tịch doanh nghiệp, cho biết phía Lào đã hoàn tất các bước chuẩn bị quan trọng để tiến tới khởi công. Theo kế hoạch, sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, dự án có thể khởi công vào năm 2029 và đưa vào khai thác trong năm 2030.

Trong khuôn khổ hội đàm, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo hai Bộ, Tập đoàn Đèo Cả và PTL đã ký kết văn kiện hợp tác nhằm thúc đẩy nghiên cứu, triển khai tuyến đường sắt kết nối Việt Nam – Lào, qua đó tạo thêm cơ sở để hiện thực hóa một trong những dự án hạ tầng chiến lược quan trọng giữa hai quốc gia.