Cảnh báo: Những dòng xe này nên sử dụng xăng E5 RON92 thay vì chuyển sang xăng E10 để tránh hư hỏng

Từ 1/6, thị trường xăng dầu Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi mới khi xăng sinh học E10 được phân phối rộng rãi trên toàn quốc, dần thay thế các loại xăng khoáng RON95. Trong khi đó, xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030 theo lộ trình đã được Bộ Công Thương phê duyệt.

Sự xuất hiện của xăng E10 khiến nhiều chủ phương tiện, đặc biệt là người sử dụng xe đời cũ, băn khoăn về khả năng tương thích của động cơ với loại nhiên liệu chứa 10% ethanol này. Theo thông tin từ các nhà sản xuất ôtô, xe máy và các hiệp hội ngành, phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam đều có thể sử dụng E10 mà không cần cải tạo kỹ thuật. Tuy nhiên, nhóm xe sản xuất từ đầu những năm 2000 trở về trước, nhất là các mẫu sử dụng bộ chế hòa khí, được khuyến cáo cần thận trọng hơn khi chuyển đổi nhiên liệu.

Xe dùng chế hòa khí dễ phát sinh rủi ro hơn

Bộ chế hòa khí, hay còn gọi là bình xăng con, từng là công nghệ phổ biến trên các dòng xe máy trước khi hệ thống phun xăng điện tử (FI) được ứng dụng rộng rãi. Từ khoảng năm 2007, phần lớn xe máy mới tại Việt Nam đã chuyển sang sử dụng FI nhằm đáp ứng các yêu cầu về khí thải và tiết kiệm nhiên liệu.

Khác với hệ thống phun xăng điện tử có khả năng tự điều chỉnh lượng nhiên liệu nhờ cảm biến và bộ điều khiển điện tử, bộ chế hòa khí hoạt động hoàn toàn cơ học. Nhiên liệu được hút vào động cơ thông qua chênh lệch áp suất không khí và đi qua các đường dẫn có kích thước nhỏ.

Theo các nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL), ethanol có khả năng làm sạch và cuốn trôi các lớp cặn bám lâu năm trong bình xăng và hệ thống dẫn nhiên liệu. Đối với những phương tiện đã sử dụng nhiều năm, đặc biệt là xe dùng chế hòa khí, cặn bẩn, gỉ sét hoặc tạp chất thường tích tụ bên trong bình nhiên liệu và đường ống.

Khi chuyển sang sử dụng E10, lượng ethanol trong nhiên liệu có thể làm bong các lớp cặn này. Sau đó, chúng theo dòng nhiên liệu đi vào lọc xăng, các đường dẫn nhỏ hoặc bộ chế hòa khí, gây hiện tượng tắc nghẽn, khiến xe khó khởi động, vận hành không ổn định hoặc giảm hiệu suất hoạt động.

Bên cạnh đó, nhiều dòng xe đời cũ được sản xuất trong giai đoạn nhiên liệu sinh học chưa phổ biến. Theo nghiên cứu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), một số vật liệu cao su và polymer thế hệ cũ có thể bị lão hóa nhanh hơn khi tiếp xúc lâu dài với nhiên liệu chứa ethanol. Tình trạng này có thể dẫn đến rò rỉ nhiên liệu, giảm độ kín của hệ thống hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của bộ chế hòa khí. Nguy cơ chủ yếu xuất hiện ở những phương tiện có tuổi đời cao hoặc chưa từng được thay thế, nâng cấp các chi tiết trong hệ thống nhiên liệu.

Người dùng cần làm gì trước khi chuyển sang E10?

Trong trường hợp xe sử dụng bộ chế hòa khí và nhà sản xuất chưa xác nhận khả năng tương thích với E10, người dùng được khuyến nghị tiếp tục sử dụng xăng E5 RON92.

Yamaha Việt Nam cho biết các mẫu xe sử dụng chế hòa khí sản xuất từ năm 2017 trở về trước nên tiếp tục sử dụng E5 thay vì chuyển sang E10. Bộ Công Thương cũng khuyến cáo chủ phương tiện đời cũ cần kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu trước khi sử dụng loại xăng mới.

Bình xăng là bộ phận cần được kiểm tra đầu tiên. Nếu xuất hiện gỉ sét hoặc cặn bẩn tích tụ trong thời gian dài, người dùng nên vệ sinh trước khi chuyển sang E10. Bộ chế hòa khí cũng cần được làm sạch nếu đã lâu chưa được bảo dưỡng.

Ngoài ra, lọc xăng nên được kiểm tra và thay mới khi cần thiết, bởi trong giai đoạn đầu sử dụng nhiên liệu ethanol, bộ phận này có thể giữ lại lượng cặn được cuốn ra từ bình xăng và đường ống dẫn nhiên liệu. Các chi tiết như ống dẫn, goăng cao su, phớt làm kín và các bộ phận bằng cao su khác trong hệ thống nhiên liệu cũng cần được rà soát kỹ lưỡng.

Sau khi chuyển sang sử dụng xăng E10, chủ xe nên theo dõi tình trạng vận hành trong những lần đổ nhiên liệu đầu tiên. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó nổ máy, động cơ hoạt động không ổn định, hụt ga, chết máy hoặc có mùi xăng bất thường, phương tiện cần được kiểm tra sớm để phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.