Chi tiết mạng lưới metro giúp hành trình tới sân bay Long Thành chỉ mất 30 phút

Thay vì phụ thuộc vào cao tốc thường xuyên quá tải, việc di chuyển thẳng bằng đường sắt đô thị ổn định, đúng giờ đang trở thành mục tiêu chiến lược của khu vực phía Nam.

Thành phố cũng đã chuyển hướng phát triển hạ tầng từ đơn lẻ sang liên kết mạng lưới chặt chẽ giữa các khu vực trọng điểm, đặc biệt ưu tiên kết nối hai đầu mối hàng không lớn nhất khu vực là sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành.

Mạng lưới này hiện hình rõ nét qua bốn dự án đường sắt quan trọng, tạo thành một hệ thống huyết mạch giúp việc di chuyển liên vùng trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn bao giờ hết. Các dự án ấy bao gồm:

- Mảnh ghép đầu tiên đóng vai trò là "xương sống" nội đô chính là tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương. Với tổng chiều dài gần 11,3 km, tuyến này có nhiệm vụ quan trọng trong việc luân chuyển lượng hành khách lớn từ các khu dân cư sầm uất vào trung tâm thành phố.

Dự án đã khởi công trong khoảng 15/1/2026 và đặt mục tiêu đi vào vận hành chính thức vào năm 2030. Đây sẽ là nền tảng để kết nối các luồng giao thông từ phía Tây Bắc thành phố đổ về các trục đi sân bay.

- Tiếp nối trục giao thông này là đoạn Metro số 2 nối dài từ Bến Thành đi Thủ Thiêm với chiều dài khoảng 5,58 km. Đây được xem là đoạn tuyến then chốt, trực tiếp kết nối lõi trung tâm hiện hữu với khu đô thị mới Thủ Thiêm - nơi sẽ trở thành trạm trung chuyển lớn để đi về hướng Long Thành.

Hiện nay, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chấp thuận giao cho Tập đoàn Trường Hải (THACO) thực hiện nghiên cứu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Dự án này đang được thúc đẩy để khởi công trong tháng 4 và kỳ vọng sẽ cùng khai thác vào năm 2030, tạo thành một dải kết nối xuyên suốt từ nội đô sang khu Đông.

- Mảnh ghép khác mang tính quyết định nhất trong việc hiện thực hóa mục tiêu 30 phút đến sân bay chính là tuyến đường sắt nhẹ/metro Thủ Thiêm - Long Thành. Với chiều dài khoảng 42 km, đây là tuyến giao thông trực tiếp đưa hành khách từ khu đô thị Thủ Thiêm đến thẳng cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Sở Tài chính đã tham mưu cho Ủy ban Nhân dân thành phố giao đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án này. Với lộ trình dự kiến khởi công trong tháng 6 và đưa vào khai thác năm 2030, tuyến đường sắt này sẽ giải quyết triệt để bài toán thời gian và sự ổn định cho hành khách, giúp họ thoát khỏi nỗi lo kẹt xe trên các trục đường bộ truyền thống.

- Một phương án mở rộng khác cũng đang được tích cực triển khai là kéo dài tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Theo đề xuất, tuyến này sẽ được nối dài từ sau ga S0 (Tân Vạn) để đi đến trung tâm hành chính mới của tỉnh Đồng Nai và kết thúc tại sân bay Long Thành. Tổng chiều dài của đoạn kéo dài này lên tới hơn 40 km.

Theo quyết định điều chỉnh, thời điểm hoàn thành thi công của dự án metro Bến Thành-Suối Tiên là quý 4 năm 2026 (so với trước đây là quý 4 năm 2025); thời gian kết thúc dự án từ 2024-2028.

Sự hiện diện của tuyến Metro số 1 nối dài sẽ tạo thêm một hành lang giao thông quan trọng, giúp kết nối đa điểm giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị vệ tinh xung quanh sân bay.

Điểm chung đáng chú ý là hầu hết các dự án trọng điểm này đều hướng tới cột mốc hoàn thành vào năm 2030. Đây là một mục tiêu rõ ràng nhưng cũng đặt ra những thách thức rất lớn về mặt tiến độ và quản lý.

Câu chuyện thành công của mạng lưới Metro không chỉ nằm ở việc xây dựng xong các tuyến đường mà còn phụ thuộc vào khả năng quản lý vốn, tốc độ giải phóng mặt bằng và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các địa phương. Nếu các tuyến này hoàn thành đúng kế hoạch, diện mạo giao thông khu vực phía Nam sẽ thay đổi hoàn toàn.

Hiện tại, phương án di chuyển chính đến sân bay Long Thành vẫn là đường bộ, chủ yếu thông qua tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây. Tuy nhiên, tuyến này thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, gây áp lực lớn cho hành khách về mặt thời gian.

Metro xuất hiện như một sự thay thế tối ưu, mang lại lựa chọn ổn định hơn. Người dân sẽ lựa chọn Metro khi thời gian di chuyển đủ nhanh, chi phí hợp lý và việc chuyển tuyến giữa các chặng diễn ra thuận tiện. Khi đó, một phần lưu lượng giao thông khổng lồ sẽ chuyển dịch từ đường bộ sang đường sắt, giúp giảm tải cho hệ thống cao tốc hiện hữu.

Vượt ra ngoài lợi ích về giao thông, các tuyến Metro này còn đóng vai trò định hình lại cấu trúc đô thị. Chúng tạo ra động lực phát triển kinh tế mạnh mẽ dọc theo các hành lang mà Metro đi qua, đặc biệt là tại Thủ Thiêm và khu vực bao quanh sân bay Long Thành.

Việc kết nối chặt chẽ giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai sẽ hình thành một vùng đô thị mở rộng, nơi không gian đô thị được tổ chức lại một cách khoa học và hiện đại hơn.

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối đa, Metro phải được phát triển đồng bộ với các dự án hạ tầng khác như đường vành đai, các tuyến cao tốc và quy hoạch đô thị tổng thể. Nếu thiếu sự đồng bộ, sức mạnh của mạng lưới Metro sẽ bị hạn chế và không thể phát huy hết tiềm năng.