Chính phủ ra 'tối hậu thư' liên quan đến tổ hợp công nghiệp đường sắt 17.000 tỷ tại Hà Nội

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành công văn số 1095/VPCP-CN, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về việc xác định cơ quan chủ quản và bố trí nguồn kinh phí đầu tư dự án xây dựng Tổ hợp công nghiệp đường sắt.

Theo đó, Phó Thủ tướng giao các Bộ: Xây dựng, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp cùng UBND TP. Hà Nội nghiên cứu, cho ý kiến đối với đề xuất của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, trong đó làm rõ sự cần thiết, cơ sở pháp lý, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan, gửi Bộ Tài chính trước ngày 8/2/2026.

Bộ Tài chính được giao căn cứ quy định pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đường sắt và các quy định liên quan để xem xét, đánh giá các kiến nghị của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, báo cáo và đề xuất Thủ tướng Chính phủ theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền, hoàn thành trước ngày 12/2/2026.

Phó Thủ tướng đồng thời yêu cầu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ dự án theo đúng quy định pháp luật và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Trước đó, giữa tháng 1/2026, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã có Tờ trình số 218/TTr-ĐS gửi Thủ tướng Chính phủ, đề xuất giao doanh nghiệp này làm cơ quan chủ quản và bố trí nguồn kinh phí đầu tư dự án “xây dựng Tổ hợp công nghiệp đường sắt”.

Tại tờ trình, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam kiến nghị được giao làm đơn vị chủ quản thực hiện dự án, triển khai theo hình thức đầu tư công với 100% vốn Nhà nước, đồng thời bố trí kinh phí cho công tác chuẩn bị đầu tư và triển khai dự án theo quy định.

Dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt được định hướng lắp ráp trong nước và từng bước nội địa hóa phương tiện cho đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, tiến tới làm chủ công tác vận hành, bảo trì, đồng thời sản xuất một số linh kiện, phụ tùng phục vụ đường sắt tốc độ cao.

Tổ hợp cũng được xác định là trung tâm tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị và sản xuất đầu máy, toa xe cho đường sắt quốc gia có tốc độ khai thác dưới 200km/h; mua thiết kế và tổ chức sản xuất toa xe EMU cho đường sắt đô thị. Bên cạnh đó, dự án bố trí các phân khu chức năng phục vụ sửa chữa lớn toàn bộ phương tiện, thiết bị đường sắt.

Về quy mô, dự án dự kiến sử dụng khoảng 250ha đất tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, TP. Hà Nội. Tổ hợp được quy hoạch với khoảng 25 phân khu chức năng, bao gồm các dây chuyền lắp ráp, sửa chữa, chế tạo linh kiện, phụ tùng, cùng hệ thống trung tâm nghiên cứu và phát triển, thử nghiệm, đào tạo và các hạng mục phụ trợ đồng bộ.

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 17.509 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng và san lấp mặt bằng. Trong đó, giai đoạn I bố trí 7.411 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026–2028; giai đoạn II có quy mô 10.098 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2031–2032. Nguồn vốn thực hiện là đầu tư công với 100% vốn nhà nước.

Về tiến độ, tổng thời gian triển khai dự án dự kiến khoảng 3 năm, bao gồm giai đoạn chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện thủ tục pháp lý kéo dài 9–12 tháng; thiết kế kỹ thuật, xin phép xây dựng và tổ chức đấu thầu khoảng 6–9 tháng; thi công xây dựng hạ tầng giai đoạn I trong 18 tháng, lắp đặt máy móc, thiết bị khoảng 8 tháng và hoàn thiện, đưa vào vận hành trong khoảng 3 tháng.