Choáng ngợp độ sâu metro Bến Thành - Thủ Thiêm: Tỷ phú Trần Bá Dương tiết lộ công nghệ 'vượt sông' chưa từng có

Sáng 29/4, TP.HCM đồng loạt khởi công, động thổ 4 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư khoảng 142.000 tỷ đồng nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026).

Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ giao thông đô thị, chỉnh trang không gian công cộng đến giáo dục và kinh tế biển, cho thấy định hướng ngày càng rõ nét của thành phố trong việc huy động khu vực kinh tế tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng chiến lược.

Tuyến metro ngầm sâu nhất TP.HCM: Thách thức kỹ thuật chưa từng có

Tại sự kiện, Chủ tịch HĐQT THACO Trần Bá Dương đã phát biểu cam kết thực hiện Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2 TP.HCM, đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm. Đây là dự án metro thứ 3 được triển khai tại thành phố, sau tuyến Bến Thành - Suối Tiên và đoạn Bến Thành - Tham Lương.

Dự án do CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Thaco) làm nhà đầu tư, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.

Theo ông Trần Bá Dương, metro Bến Thành - Thủ Thiêm được thiết kế toàn tuyến đi ngầm với chiều dài 6 km. Phương án tuyến và vị trí các nhà ga được nghiên cứu tối ưu trên cơ sở tích hợp với cấu trúc không gian đô thị hiện hữu và định hướng phát triển trong tương lai, bao gồm 6 nhà ga ngầm, từ ga Bến Thành đến ga Hàm Nghi là ga ngầm có độ sâu nhất tại TP.HCM đến 33 m nhằm vượt ngầm sông Sài Gòn với độ sâu 41 m, kết nối ga Tố Hữu gắn với Trung tâm hành chính mới của Thành phố; ga Cung Thiếu Nhi, ga Bệnh viện Quốc tế, ga Bình Khánh và đến ga Thủ Thiêm, là ga trung tâm tích hợp với nhà ga chính của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tiếp tục đi sân bay Quốc tế Long Thành.

Đặc biệt, đây là tuyến đường sắt ngầm có độ sâu nhất tại TP.HCM vượt sông Sài Gòn và trong khu vực Thủ Thiêm với nền đất rất yếu, điều kiện địa chất - thủy văn rất phức tạp và khác biệt so với nhiều khu vực nội đô hiện hữu, do chịu ảnh hưởng của hệ thống sông Sài Gòn.

Do đó, yêu cầu cao trong việc kiểm soát không biến dạng công trình trong suốt quá trình thi công và đặc biệt là ổn định nền không vượt quá giới hạn chuyển vị cho phép của đường hầm TBM là 15 mm hoặc 1/1.000 mét dài trong quá trình khai thác vận hành.

Trên cơ sở đó, ông Dương cho biết, các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, hiện đại đã được nghiên cứu kỹ lưỡng và triển khai đồng bộ cho từng hạng mục. Trong đó, gia cố nền đất yếu là yếu tố cốt lõi quyết định sự an toàn và thành công của công trình.

Tại khu vực Thủ Thiêm gia cố nền đất yếu được áp dụng công nghệ cọc đất - xi măng thi công theo công nghệ trộn sâu (CDM) - là phương pháp sử dụng thiết bị khoan cắt vỡ cấu trúc đất tại chỗ, đồng thời phun vữa xi măng để trộn đều với đất tạo thành một khối trụ cứng với cường độ nén cao, hình thành hệ cọc hai biên, dưới đáy, trên nắp của toàn tuyến đường hầm và kết cấu nhà ga.

Đối với việc thi công ống hầm trên toàn tuyến, THACO chịu trách nhiệm vận hành máy khoan hầm TBM và lắp đặt vỏ hầm. Trong đó, lần đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ khoan hầm cân bằng áp lực dung dịch (SPB - TBM) để thi công đoạn vượt sông Sài Gòn, được vận hành bằng hệ thống dung dịch bùn tuần hoàn khép kín, tạo áp lực cân bằng chính xác và hình thành lớp “màng lọc” ổn định, kiểm soát nguy cơ sạt lở, xâm nhập nước; và đoạn qua Dòng Mến Thánh Giá nhằm bảo vệ các công trình hiện hữu phía trên.

Trong khi đó, tuyến đường sắt đô thị đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và Bến Thành – Tham Lương được áp dụng công nghệ vận hành tự động hoàn toàn (GoA4). Hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển, cũng như quản lý vận hành được kết nối và tích hợp dữ liệu về Trung tâm điều hành tập trung (OCC) của toàn tuyến và hệ thống đường sắt đô thị của Thành phố sau này, đảm bảo vận hành đồng bộ, an toàn, tin cậy và hiệu quả.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu để lựa chọn công nghệ cho hệ thống cơ điện chuyên dụng (E&M) bao gồm thông tin, tín hiệu điều khiển tại thời điểm phù hợp với tiến độ triển khai dự án đã đề ra để đảm bảo công nghệ tốt nhất với chi phí hợp lý nhất", ông Trần Bá Dương cho biết.

Nội địa hóa và tham vọng xây dựng nền công nghiệp đường sắt đô thị

Nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất nội địa hóa trong xây dựng, thiết bị đầu máy toa xe và hệ thống cơ điện chuyên dụng cho các dự án đường sắt đô thị tại TP.HCM cũng như phát triển công nghiệp đường sắt theo chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và Thành phố.

Dựa trên nền tảng và kinh nghiệm vận hành Khu công nghiệp chuyên ngành Cơ khí và Công nghiệp hỗ trợ hơn 320 hecta tại Chu Lai (TP. Đà Nẵng), THACO đã và đang triển khai đầu tư Tổ hợp Công nghiệp đường sắt và Cơ khí đa dụng quy mô 320 hecta tại Phường Bình Cơ (TP.HCM) trong Khu công nghiệp chuyên ngành Cơ khí và Công nghiệp hỗ trợ với quy mô 786 hecta.

Tổ hợp sẽ sản xuất thiết bị chuyên dụng trong thi công xây dựng như: Máy khoan hầm TBM, thiết bị lao dầm, thiết bị lắp đặt cấu kiện; sản xuất cấu kiện bê tông công nghệ & chất lượng cao như: vỏ hầm, tà vẹt, dầm cầu cạn.

Nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất nội địa hóa trong xây dựng, đại diện Thaco cho biết đang đầu tư tổ hợp công nghiệp đường sắt, đồng thời hợp tác với Hyundai Rotem để chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sản xuất đầu máy, toa xe tại Việt Nam.

Trong đó có 6 đầu máy toa xe được sản xuất hoàn thiện tại Hàn Quốc, 42 bộ linh kiện còn lại sẽ được lắp ráp tại Việt Nam; sau đó nhà đầu tư cam kết đảm bảo công nghệ và quản lý chất lượng trong suốt quá trình triển khai, đồng thời tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, tăng tỷ lệ nội địa hóa, đồng thời tham gia xây dựng với chi phí đầu tư và vận hành tối ưu nhất.

Ông Trần Bá Dương, cho biết doanh nghiệp xác định vai trò không chỉ là nhà đầu tư dự án đơn lẻ mà còn là một chủ thể tham gia xây dựng nền tảng cho ngành đường sắt đô thị trong nước.

Ông Dương cam kết Thaco sẽ tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật và yêu cầu của cơ quan quản lý trong toàn bộ quá trình triển khai, đồng thời đặt ưu tiên cao cho an toàn lao động, bảo vệ môi trường và giảm thiểu tối đa những ảnh hưởng đến đời sống người dân trong khu vực thi công.

Song song đó, doanh nghiệp định hướng áp dụng các công nghệ tiên tiến và phương thức quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn khoa học nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, ổn định và tối ưu.

Điểm nhấn trong cam kết của nhà đầu tư này nằm ở yếu tố chuyển giao công nghệ và nội địa hóa. Theo ông Dương, quá trình triển khai dự án sẽ gắn với việc hoàn thiện dần hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành đường sắt, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị, từ thiết kế, thi công đến sản xuất. Điều này không chỉ phục vụ riêng cho một dự án mà còn tạo tiền đề cho sự phát triển lâu dài của ngành cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu quản lý chi phí đầu tư minh bạch, tối ưu và tiết kiệm nhất có thể. Trong quá trình thực hiện dự án sẽ tiếp tục cùng Thành phố xây dựng các định mức tạo tiền đề cho phát triển hệ thống đường sắt của Thành phố với chi phí đầu tư và vận hành tối ưu nhất.

Không dừng lại ở các yếu tố kỹ thuật, ông Dương còn chia sẻ câu chuyện cá nhân khi đã gắn bó với TP.HCM trong 48 năm qua, xem dự án lần này là cơ hội để đóng góp trở lại cho thành phố.

"Tôi xin cam kết sẽ làm với tất cả đạo đức, tâm huyết và năng lực của mình để tham gia đóng góp cho Thành phố có một hệ thống đường sắt đô thị chuẩn mực, hiệu quả và ngành cơ khí chế tạo có vị thế trong khu vực và thế giới", ông Trần Bá Dương chia sẻ.