Chọn Trung Quốc xây tuyến đường sắt 5 tỷ USD, quốc gia này bất ngờ 'bắt tay' đối tác mới để nâng cấp toàn bộ mạng lưới

Chính phủ Kenya đang thúc đẩy kế hoạch nâng cấp tuyến đường sắt do Trung Quốc tài trợ thành một hành lang vận tải khu vực tích hợp, với tham vọng kết nối xuyên biên giới tại Đông Phi.

Một bước đi đáng chú ý là các cuộc đàm phán mới với Yapi Merkezi, tập đoàn có trụ sở tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), về việc điện hóa toàn bộ hệ thống Đường sắt khổ tiêu chuẩn (SGR). Kế hoạch này nhằm đồng bộ với tuyến đường sắt điện đang được xây dựng từ biên giới Kenya vào nội địa Uganda, kéo dài tới thủ đô Kampala, qua đó tạo ra mạng lưới vận tải liền mạch trong khu vực.

Tuyến SGR dài 472km, nối cảng Mombasa với thủ đô Nairobi, được hoàn thành năm 2019 với khoản vay khoảng 5 tỷ USD từ Trung Quốc. Đây là tuyến đường sắt mới đầu tiên của Kenya kể từ khi độc lập, đồng thời là dự án trọng điểm trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).

Theo ông Erdem Arıoğlu, Phó Chủ tịch Yapi Merkezi, mục tiêu là xây dựng một hệ thống đường sắt hiện đại, qua đó thúc đẩy thương mại xuyên biên giới và nâng cao hiệu quả vận tải.

Kế hoạch điện hóa tại Kenya gắn chặt với dự án đường sắt trị giá 2,7 tỷ Euro (khoảng 3,2 tỷ USD) mà Yapi Merkezi đang triển khai tại Uganda, một mắt xích quan trọng trong mạng lưới SGR kết nối các nền kinh tế Đông Phi.

Tiến trình liên kết hạ tầng khu vực đã tăng tốc rõ rệt. Tháng 10/2024, Uganda ký thỏa thuận với Yapi Merkezi để phát triển tuyến nối Kampala với biên giới Kenya. Đến tháng 1/2025, Kenya bắt đầu đàm phán với UAE về việc mở rộng SGR sang Uganda và xa hơn là Nam Sudan. Tháng 8/2025, nước này công bố kế hoạch huy động khoảng 4 tỷ USD cho dự án.

Bộ trưởng Giao thông Davis Chirchir cho biết Kenya cũng đang làm việc với Etihad Rail nhằm khai thác dịch vụ vận tải hàng hóa trên mạng lưới mở rộng.

Về tài chính, dự án dự kiến nhận nguồn vốn chủ đạo từ Quỹ Phát triển Đường sắt Kenya. Khoản phí nhập khẩu 2% được kỳ vọng mang lại khoảng 50 tỷ shilling Kenya mỗi năm (tương đương 387 triệu USD), sẽ được sử dụng để kéo dài tuyến từ Naivasha đến Kisumu và tiếp tục tới Malaba, cửa ngõ kết nối với Uganda.

Theo Business Insider Africa