Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam: Khu đô thị Vĩnh Hưng nên hạn chế nhà thấp tầng, nhà chia lô, ưu tiên nhà cao tầng

Dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng với quy mô khoảng 447ha tại Hà Nội, được kỳ vọng tạo chuyển biến về hạ tầng, cảnh quan và chất lượng sống.

Tại tọa đàm “Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Hài hòa lợi ích trong cấu trúc không gian đô thị” do Báo Xây dựng tổ chức ngày 23/10, TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, mục tiêu cốt lõi của tái thiết đô thị không chỉ là thay đổi diện mạo kiến trúc mà quan trọng hơn là cải thiện điều kiện sống, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng dân cư. Mức độ hài lòng của người dân sau khi dự án hoàn thành cũng là yếu tố quan trọng quyết định thành công của quá trình này.

Theo KTS, kinh nghiệm quốc tế cho thấy mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) có thể góp phần giải quyết đồng bộ những vấn đề tồn tại về hạ tầng, phòng cháy, chữa cháy, ngập úng và vệ sinh môi trường. Cách tiếp cận này hướng tới mô hình đô thị 15 phút, trong đó người dân có thể tiếp cận thuận tiện các dịch vụ thiết yếu trong khoảng 15 phút di chuyển.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, chuyên gia cho rằng cần lựa chọn mô hình tổ chức không gian phù hợp, trong đó ưu tiên phát triển đô thị nén theo chiều đứng. Thay vì mở rộng các khu nhà thấp tầng, nhà chia lô theo hướng dàn trải, việc bố trí công trình cao tầng có thể giải phóng thêm diện tích mặt đất để phát triển cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và không gian công cộng.

Tuy nhiên, phát triển theo chiều đứng cần đi kèm quy hoạch đồng bộ, bảo đảm quỹ đất dành cho hạ tầng và cây xanh, tránh tình trạng gia tăng mật độ xây dựng nhưng không đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt của cư dân. Với Vĩnh Hưng, chuyên gia đề xuất ưu tiên phát triển nhà cao tầng dọc các tuyến đường, hạn chế mô hình nhà thấp tầng, nhà chia lô hoặc nhà ghép nếu làm phân tán quỹ đất dành cho hạ tầng và không gian xanh.

Bên cạnh giải pháp quy hoạch, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu cân bằng lợi ích giữa ba chủ thể gồm Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, cư dân có điều kiện tiếp cận tốt hơn với các công trình công cộng, dịch vụ hiện đại và môi trường sống thuận tiện, qua đó góp phần nâng cao sức khỏe và chất lượng sống.

Đối với Nhà nước, tái thiết đô thị tạo cơ hội khai thác hiệu quả giá trị không gian đô thị, đồng thời xử lý những điểm nghẽn về hạ tầng và an sinh xã hội. Trong khi đó, nhà đầu tư có thể phát triển các công trình nhà ở, nhà ở thương mại để tạo nguồn lực tài chính, tái đầu tư vào hạ tầng và góp phần cải thiện điều kiện sống cho cộng đồng. Theo ông Sơn, quá trình tái thiết chỉ có thể đạt hiệu quả lâu dài khi lợi ích của các bên được tính toán hài hòa.

Đánh giá về sự cần thiết của dự án, chuyên gia cho rằng tái cấu trúc những khu vực đô thị như Vĩnh Hưng là yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển đô thị hiện đại. Việc tổ chức lại không gian không chỉ nhằm khắc phục các hạn chế hiện hữu mà còn tạo nền tảng nâng cao chất lượng sống, đáp ứng nhu cầu dân sinh trong tương lai.