Đề xuất dự án đường sắt gần 3,9 tỷ USD của VinSpeed được tiếp cận nguồn vốn 500.000 tỷ đồng, lãi suất dưới 1,5%/năm

UBND TP. HCM vừa đề nghị Bộ Xây dựng xem xét bổ sung Dự án tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ của CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed (thuộc Vingroup) vào Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược.

Trước đó, tại Thông báo số 132/TB-VPCP ngày 18/3/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp liên quan đến các đề xuất của các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Vingroup, Bộ Xây dựng được giao rà soát danh mục các dự án thuộc Chương trình tín dụng này. Trên cơ sở đó, cơ quan này sẽ xem xét bổ sung các công trình, dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng và địa phương, trong đó có tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ và Hà Nội – Quảng Ninh. Đồng thời, Bộ Xây dựng có trách nhiệm rà soát kỹ lưỡng và báo cáo Ngân hàng Nhà nước theo quy định.

Ngày 5/12/2025, UBND TP. HCM đã ban hành Quyết định số 3055/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ do Vinspeed đề xuất.

Theo UBND TP. HCM, việc triển khai dự án đường sắt đô thị theo hình thức đầu tư trực tiếp từ nguồn vốn tư nhân được xem là bước đột phá, góp phần đẩy nhanh tiến độ, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Khi hoàn thành, dự án sẽ đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách từ trung tâm TP. HCM đến Cần Giờ với năng lực lớn, tốc độ cao, góp phần giảm ùn tắc, nâng cao an toàn giao thông và rút ngắn thời gian di chuyển, qua đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ được động thổ ngày 19/12/2025, có tổng chiều dài hơn 54km. Điểm đầu dự án tại Công viên 23 Tháng 9 (ga Bến Thành), điểm cuối tại khu đất 39ha tiếp giáp Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ. Giai đoạn I sẽ xây dựng hai nhà ga gồm Bến Thành và Cần Giờ.

Tổng mức đầu tư dự án là 102.430 tỷ đồng (gần 3,9 tỷ USD, chưa bao gồm 12.784 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do Ngân sách Nhà nước đảm nhận). Thời gian xây dựng dự kiến 30 tháng, phấn đấu đưa vào khai thác trong năm 2028.

Sau khi hoàn thành, tuyến dự kiến vận hành với 6 đoàn tàu, hoạt động từ 6h đến 23h mỗi ngày, tổng thời gian vận hành 17 giờ/ngày. Thời gian di chuyển từ Bến Thành đến Cần Giờ khoảng 13 phút, với tần suất 20 phút/chuyến.

Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược do Ngân hàng Nhà nước đề xuất, được thiết kế với quy mô lớn và triển khai theo hai giai đoạn.

Cụ thể, giai đoạn 2025–2026, các ngân hàng thương mại dự kiến bố trí khoảng 100.000 tỷ đồng (tương đương 20% tổng quy mô chương trình) để cho vay ưu đãi đối với các dự án thuộc lĩnh vực hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược.

Giai đoạn 2027–2030, căn cứ tiến độ triển khai và nhu cầu vốn thực tế, phần vốn còn lại sẽ được phân bổ, bảo đảm tổng quy mô chương trình không vượt quá 500.000 tỷ đồng.

Đối tượng cho vay là các doanh nghiệp có nhu cầu vốn trung và dài hạn để đầu tư vào các dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong các lĩnh vực nêu trên. Danh mục dự án tham gia chương trình sẽ do các bộ quản lý chuyên ngành đề xuất.

Cụ thể, đối với lĩnh vực điện, danh mục dự án thực hiện theo Công văn số 9238/BCT-KHTC ngày 21/11/2025 của Bộ Công Thương; lĩnh vực giao thông theo Công văn số 14394/BXD-KHTC ngày 2/12/2025 của Bộ Xây dựng.

Đối với lĩnh vực công nghệ chiến lược, các dự án phải thuộc “Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia” ban hành kèm theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 và được Bộ Khoa học và Công nghệ xác nhận đủ điều kiện tham gia.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế lãi suất ưu đãi. Theo đó, lãi suất cho vay sẽ thấp hơn tối thiểu 1–1,5%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay.

Chương trình được triển khai đến hết năm 2030 hoặc đến khi tổng doanh số cho vay đạt 500.000 tỷ đồng, tùy điều kiện nào đến trước.

Thời gian áp dụng lãi suất ưu đãi tối thiểu là 2 năm kể từ ngày giải ngân từng khoản vay, tương ứng với từng khế ước nhận nợ, nhưng không vượt quá thời hạn cho vay đã thỏa thuận. Sau thời điểm này, lãi suất sẽ do ngân hàng và khách hàng thỏa thuận theo điều kiện thị trường.

Đáng lưu ý, cơ chế ưu đãi chỉ áp dụng đối với các khoản vay được giải ngân trước ngày 31/12/2030 hoặc trong phạm vi nguồn vốn mà ngân hàng đã đăng ký tham gia chương trình. Trường hợp sử dụng vốn sai mục đích, ngân hàng có quyền chấm dứt ưu đãi và thu hồi phần lãi suất đã hỗ trợ kể từ thời điểm giải ngân.