Đề xuất phải hoàn vé cho hành khách nếu chuyến bay chậm 3 giờ

Hành khách có thể được hoàn vé nếu chuyến bay chậm từ 3 giờ, thay vì 5 giờ như quy định hiện hành, theo đề xuất mới của Bộ Xây dựng tại dự thảo nghị định về vận tải hàng không đang được lấy ý kiến.

Đây là một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhằm triển khai Luật Hàng không dân dụng 2025 vừa được Quốc hội thông qua, theo hướng tăng trách nhiệm của hãng hàng không và bảo vệ tốt hơn quyền lợi hành khách trong bối cảnh tình trạng chậm, huỷ chuyến vẫn diễn ra khá phổ biến.

Theo dự thảo, chuyến bay bị chậm được xác định là có thời gian khởi hành thực tế muộn từ 15 phút trở lên so với giờ ghi trong lịch bay. Khi đó, hãng hàng không phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách, nêu rõ lý do chậm chuyến và cập nhật thời gian khởi hành dự kiến mới trên màn hình thông tin tại sân bay với tần suất ít nhất 30 phút một lần.

Với chuyến bay chậm từ 2 giờ trở lên, ngoài các nghĩa vụ thông tin, hãng phải phục vụ ăn, uống hoặc phát phiếu sử dụng dịch vụ có giá trị tương đương cho hành khách. Trong phạm vi trách nhiệm của mình, hãng cũng phải xem xét chuyển đổi thời gian bay theo yêu cầu của khách và miễn trừ các điều kiện, phụ phí chuyển đổi nếu có.

Đáng chú ý, khi chuyến bay chậm từ 3 giờ trở lên, hành khách đã có quyền yêu cầu hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc hoàn trả phần vé chưa sử dụng nếu không đồng ý chuyển đổi hành trình, thời gian khởi hành hoặc chuyển sang chuyến bay khác. Đây là mốc thời gian được rút ngắn đáng kể so với quy định hiện hành, vốn chỉ yêu cầu hoàn vé khi chuyến bay chậm từ 5 giờ trở lên.

Trường hợp chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên, ngoài việc hoàn vé theo yêu cầu, hãng hàng không còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường đối với hành khách đã được xác nhận chỗ và có vé hợp lệ.

Nếu chuyến bay chậm từ 6 giờ trở lên trong khung thời gian từ 7h đến 22h, ngoài hoàn vé và bồi thường, hãng phải bố trí nơi ở phù hợp hoặc giải pháp thay thế khác khi được sự đồng ý của hành khách.

So với các quy định đang áp dụng, dự thảo nghị định mới rút ngắn đáng kể các mốc phát sinh nghĩa vụ của hãng hàng không.

Hiện nay, chuyến bay chậm từ 2 giờ chỉ phải phục vụ đồ uống, chậm từ 3 giờ mới phải phục vụ ăn, và chỉ khi chậm từ 5 giờ trở lên hành khách mới được hoàn vé.

Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với trường hợp hãng thay đổi lịch bay sớm hoặc muộn hơn từ 4 giờ so với giờ khởi hành ghi trên vé.

Theo đó, hãng phải hoàn vé, chuyển đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến bay khác cho hành khách trong vòng 72 giờ so với giờ khởi hành ban đầu, nhằm hạn chế tình trạng kéo dài việc hoàn vé, đổi chuyến gây bức xúc như thời gian qua.

Một điểm mới khác là quy định không để hành khách ngồi chờ quá lâu trên máy bay. Khi hành khách đã lên máy bay nhưng chưa thể khởi hành, hãng phải bảo đảm thông gió, nhiệt độ phù hợp và đáp ứng nhu cầu vệ sinh. Nếu chuyến bay bị chậm quá 3 giờ và chưa xác định được thời gian cất cánh, hãng phải cho hành khách xuống máy bay, trừ trường hợp ảnh hưởng đến an toàn, an ninh hàng không.

Tuy nhiên, dự thảo cũng nêu rõ các trường hợp hãng hàng không không phải bồi thường, như chuyến bay bị chậm, huỷ do thời tiết xấu, nguy cơ mất an ninh, máy bay bị phá hoại, chiến tranh hoặc các tình huống bất khả kháng khác theo quy định.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, việc sửa đổi các quy định lần này nhằm nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp vận tải hàng không, buộc các hãng phải cải thiện chất lượng xây dựng lịch bay, bố trí đội tàu bay và hạn chế tình trạng chậm chuyến kéo dài, gây ảnh hưởng đến kế hoạch cá nhân và công việc của hành khách.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu đi lại tăng cao, đặc biệt vào cao điểm cận Tết. Tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, lượng khách đang ghi nhận mức kỷ lục, với có ngày phục vụ hơn 140.000 lượt khách và dự báo có thể chạm ngưỡng 165.000 lượt khách mỗi ngày trong thời gian tới.

Góp ý vào dự thảo, một số hãng hàng không cho rằng việc rút ngắn thời gian phát sinh nghĩa vụ hoàn vé và bồi thường sẽ làm tăng chi phí, trong khi hoạt động vận tải hàng không thương mại vẫn đang đối mặt nhiều khó khăn.

Tuy vậy, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh đây là bước đi cần thiết để cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp và hành khách, khắc phục tình trạng hành khách thường ở thế yếu khi quyền lợi bị ảnh hưởng.

Thống kê của Cục Hàng không Việt Nam cho thấy 9 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ bay đúng giờ của toàn ngành chỉ ở mức 64,6%. Trong đó, hai hãng bay lớn nhất thị trường trong nước là Vietjet có tỷ lệ bay đúng giờ là 55%, Vietnam Airlines khoảng 70%.

Theo quy định hiện hành, mức bồi thường cho trường hợp chậm chuyến kéo dài, hủy chuyến với đường bay nội địa thấp nhất 200.000 đồng và cao nhất 400.000 đồng. Với chặng bay quốc tế từ Việt Nam, mức bồi thường từ 25-150 USD. Thời hạn bồi thường không quá 14 ngày làm việc kể từ ngày chuyến bay bị chậm hoặc hủy.