Đề xuất quy chuẩn mới thay đổi 'cuộc chơi' xe điện của VinFast, BYD và loạt hãng xe tại Việt Nam

Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 09:2026/BXD đề xuất yêu cầu xe thuần điện trang bị hệ thống cảnh báo âm thanh AVAS, tự động kích hoạt khi xe chạy dưới 20km/h hoặc lùi.

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, ký hiệu QCVN 09:2026/BXD. Nếu được thông qua, quy chuẩn mới sẽ thay thế QCVN 09:2024/BGTVT.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất quy định xe thuần điện chạy bằng pin (BEV - Battery Electric Vehicle hoặc PEV - Pure Electric Vehicle) phải được trang bị hệ thống cảnh báo bằng âm thanh AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System). Các loại phương tiện khác không bắt buộc phải trang bị hệ thống này.

AVAS là hệ thống cảnh báo bằng âm thanh dành cho các phương tiện giao thông đường bộ có độ ồn thấp. Do xe điện ít phát ra tiếng động cơ, đặc biệt khi di chuyển ở tốc độ thấp, người đi bộ, người đi xe đạp và những người tham gia giao thông khác có thể khó nhận biết sự hiện diện của phương tiện.

Theo dự thảo, hệ thống AVAS phải tự động kích hoạt khi xe di chuyển ở tốc độ dưới 20km/h hoặc khi lùi. Trường hợp xe đã có âm thanh cảnh báo khi lùi, hệ thống AVAS không cần phát thêm âm thanh trong tình huống này.

Dự thảo cũng cho phép lắp đặt công tắc hoặc núm điều khiển để người lái dễ dàng tiếp cận, điều khiển chế độ kích hoạt hoặc vô hiệu hóa hệ thống. Tuy nhiên, khi khởi động xe, AVAS phải mặc định ở chế độ được kích hoạt.

Không chỉ đặt ra yêu cầu về trang bị và thời điểm hoạt động, dự thảo quy chuẩn còn quy định cụ thể về loại âm thanh và mức âm lượng của hệ thống AVAS.

Theo đó, âm thanh do AVAS tạo ra phải liên tục, cung cấp thông tin cho người đi bộ, người đi xe đạp và những người tham gia giao thông có khả năng bị tổn thương khi xe đang vận hành.

Âm thanh này phải giúp những người xung quanh dễ dàng nhận biết trạng thái vận hành của xe thông qua sự thay đổi tự động về mức âm lượng hoặc các đặc tính âm thanh đồng bộ với tốc độ phương tiện. Dự thảo cũng quy định âm lượng AVAS có thể giảm trong thời gian xe tăng tốc.

Đáng chú ý, âm thanh phát ra từ hệ thống không được gây nhầm lẫn với tín hiệu cảnh báo, tín hiệu ưu tiên hoặc những âm thanh không phù hợp để nhận biết sự vận hành của phương tiện.

Các loại âm thanh không được chấp nhận gồm âm thanh còi, chuông, còi báo động, xe ưu tiên; âm thanh cảnh báo khẩn cấp như báo cháy, báo trộm, báo khói; âm thanh ngắt quãng hoặc có tính nhạc điệu; âm thanh mô phỏng tiếng động vật, côn trùng. Những âm thanh có thể gây nhầm lẫn về loại phương tiện, trạng thái vận hành hoặc hướng chuyển động của xe cũng không được phép sử dụng.

Bên cạnh đó, dự thảo đưa ra phương pháp đo âm thanh AVAS phục vụ công tác kiểm tra an toàn kỹ thuật đối với xe mới.

Đối với xe điện hóa thuộc nhóm M1 (ô tô con), nếu được trang bị hệ thống AVAS thì hệ thống chỉ được hoạt động khi xe vận hành ở chế độ hoàn toàn bằng điện.

Đối tượng áp dụng của quy chuẩn gồm các cơ sở sản xuất, lắp ráp ô tô; tổ chức, cá nhân nhập khẩu xe; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến công tác quản lý, kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và mức tiêu thụ năng lượng của xe.