Doanh nghiệp vận hành tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên gần 50.000 tỷ đồng đang lỗ lũy kế

Nửa đầu năm 2025, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC1), đơn vị vận hành tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, ghi nhận doanh thu vé gần 104 tỷ đồng nhưng vẫn lỗ hơn 140 tỷ đồng. Thông tin được nêu trong báo cáo tài chính bán niên của doanh nghiệp.

Trong thời gian đầu vận hành tuyến metro, giá vốn bán hàng (gồm chi phí nhân công, sản xuất và nguyên vật liệu trực tiếp) tăng vọt lên 257 tỷ đồng. Trừ thêm chi phí quản lý doanh nghiệp, HURC1 lỗ trước thuế gần 142 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm ngoái lỗ xấp xỉ 2 tỷ. Kết quả này nâng lỗ lũy kế từ khi thành lập đến nay lên 177 tỷ đồng.

Lý giải về khoản lỗ, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết Trung tâm Giao thông công cộng TP. HCM và Ban Quản lý đường sắt đô thị TP HCM đang thực hiện các thủ tục thanh toán chi phí đặt hàng dịch vụ nên số liệu trên báo cáo tài chính nửa đầu năm chưa phản ánh đủ. Lần lượt vào tháng 9 và tháng 10, Trung tâm Giao thông công cộng TP. HCM mới trả chi phí đặt hàng dịch vụ vận tải hành khách quý I và quý II. Còn kinh phí đặt hàng dịch vụ quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP. HCM đến nay vẫn chờ thủ tục.

Trong văn bản báo cáo UBND TP. HCM về những bất cập ảnh hưởng đến tình hình tài chính, HURC1 cho biết sau 11 tháng vận hành và khai thác tuyến metro, công ty vẫn chưa được ký hợp đồng đặt hàng dịch vụ quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng. Công ty cũng chưa nhận khoản tạm ứng nào, dẫn đến phải tạm thời sử dụng vốn điều lệ để trả lương và các chi phí liên quan đến hoạt động này.

"Việc lỗ chỉ là tạm thời có gây khó khăn cho công ty ở một số thời điểm. Tuy nhiên, công ty tin với sự hỗ trợ tích cực để tháo gỡ vướng mắc của các sở ngành và sự đồng lòng của người lao động, đến cuối năm sẽ đạt chỉ tiêu như dự tính", lãnh đạo HURC1 nhấn mạnh.

Tuyến metro chính thức vận hành cuối tháng 12/2024 và bắt đầu bán vé từ đầu năm 2025. Doanh thu bình quân đạt khoảng 650 triệu đồng/ngày (không tính giai đoạn miễn phí), ngoài ra còn có khoảng 200 triệu đồng/ngày từ nguồn thu ngoài vé và khoảng 5 tỷ đồng lãi tiền gửi ngân hàng. Tuy nhiên, việc miễn, giảm giá vé giai đoạn đầu cùng chi phí vận hành lớn khiến doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ sau nửa năm khai thác.

Dù vậy, tuyến metro đã góp phần cải thiện đáng kể chất lượng giao thông đô thị TP. HCM và khu vực giáp ranh. Nhiều người dân chuyển từ xe máy, ô tô sang metro nhờ tính tiện lợi và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, vào một số khung giờ cao điểm, tình trạng quá tải tại các toa tàu cũng khiến một bộ phận hành khách quay lại sử dụng phương tiện cá nhân.

HURC1 được thành lập tháng 7/2019, hoạt động chính trong lĩnh vực vận tải hành khách đường sắt đô thị. Vốn điều lệ ban đầu là 14 tỷ đồng do UBND TP. HCM góp 100%. Ông Lê Minh Triết (SN 1979) từng giữ chức Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật. Đến tháng 8/2021, doanh nghiệp từng rơi vào tình trạng cạn kiệt kinh phí hoạt động, chậm chi trả lương và bảo hiểm cho người lao động, phải kiến nghị cơ quan chức năng hỗ trợ. Đầu tháng 1/2024, vốn điều lệ được tăng mạnh lên 268 tỷ đồng, toàn bộ là vốn Nhà nước.

Về dự án, metro Bến Thành - Suối Tiên ban đầu được phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 17.300 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau nhiều lần điều chỉnh, tổng vốn đầu tư đã tăng lên hơn 47.300 tỷ đồng cho tuyến dài gần 19,7km nối trung tâm TP. HCM với Suối Tiên.

Mới đây, tại kỳ họp chuyên đề sáng 6/2/2026, HĐND TP. HCM đã thông qua chủ trương giao UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án kéo dài tuyến metro này đến Trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành theo hình thức PPP. Tuyến mở rộng dài 41km, đi qua TP. HCM và Đồng Nai, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 60.260 tỷ đồng, trong đó phần vốn PPP theo hợp đồng BT dự kiến gần 55.940 tỷ, còn lại là chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư.