Đối phó với xung đột Trung Đông: Vietnam Airlines đang áp dụng các biện pháp cắt giảm như thời Covid-19

Ngành hàng không toàn cầu đang bước vào giai đoạn đầy biến động khi giá nhiên liệu bay leo thang, kéo theo áp lực chi phí chưa từng có. Trong bối cảnh đó, Vietnam Airlines dù vừa ghi nhận quý kinh doanh kỷ lục, vẫn đối mặt nguy cơ thua lỗ trở lại ngay trong nửa đầu năm 2026.

Sáng 15/5, tại tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới", ông Đinh Văn Tuấn – Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, Chủ tịch HĐQT Pacific Airlines - đã phác họa bức tranh đầy thách thức của ngành.

Theo ông, từ tháng 3 đến nay, giá nhiên liệu Jet A1 tăng mạnh, có thời điểm gấp ba lần so với kế hoạch năm, trở thành yếu tố gây sức ép lớn nhất lên hoạt động của các hãng hàng không.

Với Vietnam Airlines, cứ mỗi 1 USD giá nhiên liệu tăng thêm sẽ khiến chi phí đội lên khoảng 300 tỷ đồng mỗi năm. "Nếu giữ nguyên sản lượng khai thác theo kế hoạch, hãng có thể đối mặt khoản lỗ lên tới 30.000 tỷ đồng trong năm 2026", ông Tuấn chia sẻ.

Thực tế, doanh nghiệp dự kiến lỗ hơn 4.500 tỷ đồng trong quý II và lũy kế 6 tháng đầu năm có thể ghi nhận kết quả âm, dù quý I vừa qua đạt lợi nhuận hợp nhất kỷ lục hơn 4.500 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ nhờ cao điểm Tết và mở rộng đường bay châu Âu.

Đáng chú ý, những biến động từ xung đột Trung Đông - nguyên nhân chính khiến giá nhiên liệu tăng - chưa ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh quý I. Tuy nhiên, áp lực này được dự báo sẽ kéo dài từ quý II đến hết năm, làm thu hẹp biên lợi nhuận và buộc các hãng phải điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng hơn.

Theo Cục Hàng không, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu bay, nên mức độ rủi ro càng cao khi thị trường toàn cầu biến động. Trong bối cảnh nguồn cung tiềm ẩn bất ổn, việc tối ưu chi phí và điều phối nguồn nhiên liệu trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trước sức ép đó, Vietnam Airlines đã nhanh chóng triển khai hàng loạt giải pháp mang tính “thắt lưng buộc bụng”, tương tự giai đoạn COVID-19. Hãng cắt giảm các dự án đầu tư, siết chặt chi phí vận hành và áp dụng chính sách nhân sự khắt khe hơn.

Cụ thể, lãnh đạo cấp cao chấp nhận giảm sâu thu nhập: Chủ tịch giảm 50% lương, các Phó Tổng giám đốc giảm 40% và lãnh đạo cấp ban giảm 30%. Đồng thời, doanh nghiệp cho phép người lao động nghỉ không lương, hoãn tăng lương và cắt giảm giờ làm.

Ở khâu khai thác, hãng tận dụng thời điểm lưu lượng bay giảm để xin phép bay tắt, rút ngắn hành trình và tiết kiệm nhiên liệu. Các biện pháp kỹ thuật cũng được đẩy mạnh, từ tối ưu quy trình hạ cánh, tăng cường bảo dưỡng, rửa động cơ nhằm cải thiện hiệu suất, đến linh hoạt lựa chọn điểm nạp nhiên liệu giá rẻ.

Một giải pháp đáng chú ý là “tankering” - chở dư nhiên liệu từ sân bay có giá thấp để hạn chế tiếp nhiên liệu ở nơi giá cao. Tuy nhiên, cách làm này cũng làm tăng trọng lượng máy bay, kéo theo mức tiêu thụ nhiên liệu và phát thải CO2 cao hơn, đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng.

Song song đó, Vietnam Airlines đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa đường bay và hoạt động vận hành. Hãng cũng xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, tập trung vào các trục nội địa và quốc tế trọng điểm nhằm đảm bảo hiệu quả khai thác.

Dù phải đối mặt với nhiều sức ép, Vietnam Airlines vẫn xác định duy trì các đường bay thiết yếu, đặc biệt là những tuyến khó thay thế bằng đường bộ hay đường sắt như Côn Đảo, Phú Quốc. Các chặng bay trục chính như Hà Nội – TP.HCM, cùng các điểm du lịch lớn trong nước và nhiều đường bay quốc tế, tiếp tục được duy trì nhằm đảm bảo kết nối và phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Trước đó, hãng đã chính thức thoát lỗ sau đại dịch từ năm 2024 với lợi nhuận sau thuế 7.957 tỷ đồng, và tiếp tục duy trì kết quả tích cực trong năm 2025 với 7.607 tỷ đồng. Tuy nhiên, diễn biến hiện tại cho thấy chu kỳ khó khăn mới của ngành hàng không đang quay trở lại, buộc các doanh nghiệp phải thích ứng nhanh nếu không muốn đánh mất thành quả vừa đạt được.

Trong bối cảnh đó, kỳ vọng lớn nhất của doanh nghiệp là thị trường sớm ổn định trở lại, đặc biệt khi các yếu tố địa chính trị hạ nhiệt. Nếu điều này xảy ra, ngành hàng không có thể phục hồi nhịp tăng trưởng như quý I. Ngược lại, bài toán chi phí sẽ tiếp tục là “bài kiểm tra sức bền” với mọi hãng bay trong thời gian tới.