Hà Nội dự kiến thay đổi một đề xuất quan trọng trước ngày 1/7, người dân cần lưu ý

UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung gửi HĐND thành phố đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1”.

Tờ trình bổ sung đề án lần này có thay đổi nội dung cơ bản, trong đó bỏ việc cấm xe máy chạy xăng và bổ sung phương tiện bị cấm hoạt động theo giờ tại khu vực được đề xuất thí điểm vùng phát thải thấp.

Theo UBND TP Hà Nội, vùng phát thải thấp trong vành đai 1 là một trong những công cụ quản lý môi trường được áp dụng trên nền quy hoạch hiện có, không phải một quy hoạch thay thế hay một phân vùng quản lý độc lập mới.

Trước đó, tại kỳ họp ngày 11/5, HĐND TP Hà Nội chưa xem xét thông qua đề án do hồ sơ và thông tin chưa bảo đảm điều kiện để trình. Theo kế hoạch, đề án sẽ được trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp chuyên đề ngày 2/6.

Thí điểm vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026

Theo đề án, giai đoạn 1 sẽ được triển khai từ ngày 1/7 đến 31/12/2026 tại phường Hoàn Kiếm, chia thành hai khu vực.

- Khu vực 1 có diện tích khoảng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000 người, được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.

Tại khu vực này, thành phố đề xuất cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm xe máy, xe gắn máy, ô tô và các loại xe cơ giới khác lưu thông từ 19h đến 24h vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần.

UBND TP Hà Nội cho biết quy định này thực chất kế thừa mô hình không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận đã được triển khai từ năm 2016. Thành phố cũng đang nghiên cứu mở rộng không gian đi bộ từ ngày 1/7, trong đó hai tuyến phố Lý Thái Tổ và Nguyễn Hữu Huân có thể được bổ sung vào khu vực đi bộ nhằm tạo thuận lợi cho việc triển khai vùng phát thải thấp.

- Khu vực 2 nằm trong phạm vi các tuyến phố Tràng Thi, Phùng Hưng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay, bao gồm phần lớn khu phố cổ, có diện tích khoảng 1,65 km2 và chu vi 5,5 km.

Tại đây, xe ưu tiên và các phương tiện được cơ quan có thẩm quyền cấp phép được phép lưu thông trong vùng phát thải thấp.

Đối với xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên các nền tảng kết nối vận tải, thành phố chuyển từ phương án cấm sang khuyến khích hạn chế hoạt động và từng bước chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh. Các đơn vị cung cấp nền tảng ứng dụng được khuyến khích điều chỉnh hệ thống quản lý, điều hướng phương tiện nhằm hỗ trợ lộ trình chuyển đổi.

Với xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch không tham gia kinh doanh vận tải qua ứng dụng, thành phố khuyến khích chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện môi trường hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình do Chính phủ và thành phố ban hành.

Đối với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, bao gồm xe chở học sinh, xe buýt và xe đưa đón cán bộ, công nhân viên, thành phố khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên theo quy chuẩn Việt Nam.

Xe ô tô trên 16 chỗ, bao gồm xe chở học sinh, xe buýt và xe đưa đón cán bộ, công nhân viên, bị cấm hoạt động trong giờ cao điểm từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hằng ngày. Trường hợp cần hoạt động trong khung giờ này phải được Công an TP Hà Nội chấp thuận bằng văn bản.

Người sử dụng ô tô dưới 16 chỗ và xe bán tải được khuyến khích chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng, phương tiện phi cơ giới hoặc các loại xe sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh và đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên.

Đối với xe tải dưới 2 tấn, phương tiện chỉ được lưu thông ngoài giờ cao điểm. Nếu hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. Xe tải từ 2 tấn đến 3,5 tấn chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h hôm sau; ngoài khung giờ này cũng phải được cơ quan công an cho phép. Các loại xe tải trên 3,5 tấn bị cấm lưu thông hoàn toàn trong vùng phát thải thấp.

Hà Nội lý giải việc không cấm ngay xe máy xăng của tài xế công nghệ

Giải thích việc thay đổi từ “cấm” sang “khuyến khích hạn chế hoạt động” đối với xe máy chạy xăng kinh doanh từ ngày 1/7/2026 tại vùng lõi Hoàn Kiếm, UBND TP Hà Nội cho biết quy định lưu thông phương tiện sẽ tác động trực tiếp đến tài xế công nghệ, shipper và lực lượng lao động trên các nền tảng số - nhóm đối tượng phụ thuộc vào phương tiện để tạo thu nhập.

Theo đánh giá của thành phố, nếu áp dụng lệnh cấm ngay đối với xe máy xăng hoạt động trên nền tảng công nghệ tại khu vực thí điểm, có thể ảnh hưởng tới gần 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động, hơn 1 triệu giao dịch mỗi tháng, trên 350.000 người dùng cùng hơn 1.000 đối tác nhà hàng và hộ kinh doanh.

Ngoài ra, mức độ sẵn sàng chuyển đổi của lực lượng tài xế hiện vẫn còn hạn chế. Kết quả khảo sát 1.759 tài xế cho thấy 61% chưa từng sử dụng xe điện. Những băn khoăn phổ biến gồm việc xe xăng vẫn đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc của xe điện còn hạn chế, tuổi thọ pin, thời gian sạc, giá thành phương tiện cũng như số lượng và chi phí sử dụng trạm sạc.

Mở rộng vùng phát thải thấp trên toàn vành đai 1 đến năm 2029

Theo lộ trình đề xuất, giai đoạn 2 sẽ được triển khai từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, mở rộng vùng phát thải thấp sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.

Khu vực này được giới hạn bởi các tuyến phố Nguyễn Du - Hàn Thuyên - Trần Hưng Đạo - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Hàng Đậu - Cửa Đông - Lý Nam Đế - Tôn Thất Thiệp - Điện Biên Phủ - Hàng Bông - Cửa Nam - Lê Duẩn.

Trong giai đoạn này, Hà Nội tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện của giai đoạn 1, đồng thời không cho phép lưu thông đối với ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên các nền tảng kết nối vận tải.

Giai đoạn 3 được triển khai từ ngày 1/1/2028 đến 31/12/2029, mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, gồm 9 phường, giới hạn bởi các tuyến Hoàng Cầu - Đê La Thành - Ô Chợ Dừa - Xã Đàn - Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân - Nguyễn Khoái - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Yên Phụ - Nghi Tàm - Âu Cơ - An Dương Vương - Lạc Long Quân - Bưởi - Cầu Giấy.

Bên cạnh việc duy trì các quy định của giai đoạn trước, thành phố dự kiến không cho phép xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 lưu thông trong vùng phát thải thấp đối với nhóm phương tiện không hoạt động kinh doanh trên các nền tảng kết nối vận tải. Đây được xem là bước tiếp theo trong lộ trình giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện với môi trường tại khu vực trung tâm Thủ đô.