Hai tuần trước khi khởi công siêu cảng 5 tỷ USD, lãnh đạo VIMC bất ngờ thông tin phương án thoái vốn Nhà nước

Ở thời điểm hiện tại, cổ đông Nhà nước (Bộ Tài chính) vẫn nắm tới 99,469% vốn tại VIMC, khiến cơ cấu cổ đông gần như “đóng kín”. Điều này đồng nghĩa, nếu quá trình giảm tỷ lệ sở hữu được triển khai, cổ phiếu MVN có thể bước vào một chu kỳ định giá lại, không chỉ nhờ cải thiện quản trị, mà còn mở ra khả năng đón dòng tiền từ nhà đầu tư chiến lược.

Trong bối cảnh VIMC nằm trong danh sách 20 doanh nghiệp phải cơ cấu lại vốn Nhà nước theo các chính sách mới, tín hiệu về thoái vốn đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Thực tế, nền tảng kinh doanh của VIMC đã khác rất xa thời kỳ Vinalines của hơn 10 năm về trước. Doanh nghiệp duy trì lợi nhuận dương từ năm 2016, giai đoạn 2021-2024 ghi nhận lãi nghìn tỷ mỗi năm.

Năm 2025, bất chấp biến động ngành hàng hải, doanh thu VIMC vẫn đạt gần 20.500 tỷ đồng (tăng 21%), lợi nhuận trước thuế xấp xỉ 3.080 tỷ. Kế hoạch 2026 tiếp tục nâng mục tiêu lợi nhuận lên hơn 3.200 tỷ đồng cũng cho thấy nền tảng vận hành đã ổn định.

Tuy nhiên, với thị trường, những con số này có thể chưa đủ “kích hoạt” một chu kỳ mới. Thứ mà nhà đầu tư quan tâm hơn là câu chuyện sở hữu. Khi tỷ lệ free-float quá thấp, thanh khoản bị bó hẹp, và định giá khó phản ánh hết tiềm năng. Do đó, chỉ cần một bước đi cụ thể về thoái vốn, cổ phiếu MVN có thể nhanh chóng trở thành tâm điểm.

Áp lực thay đổi cũng đang hiện hữu. Quy định yêu cầu doanh nghiệp đại chúng phải có tối thiểu 10% cổ phần do ít nhất 100 nhà đầu tư nắm giữ buộc VIMC phải xây dựng lộ trình điều chỉnh cơ cấu cổ đông.

Tại ĐHCĐ thường niên ngày 15/4/2026, ông Nguyễn Cảnh Tĩnh - Chủ tịch HĐQT VIMC cho biết đã bắt đầu rà soát và sẽ trình phương án lên cơ quan chủ quản, trong đó có nội dung thoái vốn, dù không thực hiện đồng loạt mà theo từng đơn vị thành viên.

Điều đáng chú ý là không chỉ công ty mẹ, loạt doanh nghiệp trong hệ sinh thái như NOS, VOS, PHP hay SGP cũng đang “ngóng” cơ hội tương tự. Một làn sóng thoái vốn nếu diễn ra có thể tạo hiệu ứng lan tỏa toàn ngành vận tải biển - nhóm lâu nay bị đánh giá là “nặng” tính Nhà nước.

Theo ông Tĩnh, quy định hiện cho phép doanh nghiệp có thời gian một năm để xây dựng kế hoạch khắc phục, trong đó phải có phương án cụ thể để đảm bảo yếu tố đại chúng.

Ở phía trước, VIMC còn những tham vọng lớn như dự án siêu cảng Cần Giờ trị giá khoảng 5 tỷ USD dự kiến khởi công trong hai tuần tới. Để hiện thực hóa, bài toán vốn và đối tác chiến lược là không thể né tránh. Đây cũng là lý do khiến câu chuyện thoái vốn không còn là lựa chọn, mà dần trở thành yêu cầu tất yếu.

Với nhà đầu tư, VIMC lúc này không chỉ là một doanh nghiệp đã hồi phục, mà đang đứng trước một thời điểm mang tính bước ngoặt. Khi “game” thoái vốn thực sự khởi động, phần còn lại có thể chỉ là vấn đề thời gian.