Việt Nam áp thuế gần 28% với HRC khổ rộng Trung Quốc, CTCK điểm tên doanh nghiệp trực tiếp hưởng lợi

Ngày 2/4/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 612/QĐ-BCT về việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh phòng vệ thương mại (PVTM) tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc.

Theo đó, mức thuế chống lẩn tránh tạm thời được áp dụng là 27,83% đối với các sản phẩm HRC có chiều rộng lớn hơn 1.880mm và nhỏ hơn hoặc bằng 2.300mm.

Đánh giá về tác động, Chứng khoán Vietcap cho rằng đây là thông tin tích cực đối với các doanh nghiệp sản xuất HRC trong nước như Hòa Phát (HPG) và Formosa. Biện pháp này giúp giảm áp lực cạnh tranh từ nguồn thép giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc, qua đó hỗ trợ cả sản lượng tiêu thụ lẫn mặt bằng giá bán trong nước.

Ngược lại, nhóm doanh nghiệp tôn mạ hạ nguồn có thể chịu tác động bất lợi do HRC là nguyên liệu đầu vào chủ chốt. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, ảnh hưởng tiêu cực phần nào có thể được giảm nhẹ nhờ lượng tồn kho HRC giá thấp đã tích lũy từ trước, tương tự diễn biến trong năm 2025.

Cùng quan điểm, Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) nhận định quyết định của Bộ Công Thương sẽ làm suy giảm đáng kể lợi thế cạnh tranh về giá của thép nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời hạn chế các hành vi lẩn tránh thông qua nước thứ ba nhờ việc siết chặt kiểm soát xuất xứ hàng hóa. Đây là thông tin tích cực đối với Hòa Phát và Formosa.

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), thị trường sản xuất HRC trong nước hiện chủ yếu do hai doanh nghiệp lớn nắm giữ, gồm Hòa Phát với 61% thị phần và Formosa Hà Tĩnh với 39%.

Trước đó, sau khi Việt Nam áp thuế đối với HRC khổ hẹp nhập khẩu từ Trung Quốc, một số nhà nhập khẩu dường như đã chuyển sang nhập khẩu HRC khổ rộng - vốn chưa thuộc diện chịu thuế - rồi tiến hành xẻ, cắt thành khổ hẹp để sử dụng trong nước. Diễn biến này khiến lượng nhập khẩu HRC khổ rộng từ Trung Quốc tăng mạnh.

Theo số liệu hải quan, trong 7 tháng đầu năm 2025, lượng nhập khẩu loại này đạt khoảng 832.000 tấn, tăng gấp 18 lần so với cùng kỳ năm trước. Trước tình trạng trên, Hòa Phát và Formosa đã gửi đơn đề nghị Bộ Công Thương điều tra hành vi lẩn tránh thuế và áp dụng biện pháp phù hợp đối với HRC khổ rộng nhập khẩu.

Đến tháng 9/2025, cơ quan chức năng xác nhận hồ sơ hợp lệ và chính thức khởi xướng điều tra vào ngày 27/10/2025. Sau quá trình xem xét, Bộ Công Thương đã quyết định áp dụng thuế chống lẩn tránh tạm thời từ ngày 2/4/2026.