Hưởng ứng Nghị quyết 79, doanh nghiệp lớn đầu tiên lên kế hoạch chi tiết giảm vốn Nhà nước từ 99,5% về 65%

Tổng CTCP Hàng hải Việt Nam (VIMC, mã MVN) đang lên lộ trình giảm mạnh tỷ lệ sở hữu Nhà nước từ 99,47% xuống 65% trong giai đoạn đến 2030, qua đó mở ra cơ hội đáng kể cho dòng vốn ngoài Nhà nước tham gia vào hệ sinh thái cảng biển - logistics quy mô lớn.

Ngay trong năm 2026, doanh nghiệp dự kiến chào bán 145 triệu cổ phiếu ra công chúng và cho cổ đông chiến lược sau khi chia cổ tức bằng cổ phiếu gần 10%, đưa vốn điều lệ lên khoảng 13.188 tỷ đồng. Tỷ lệ sở hữu Nhà nước theo đó dự kiến giảm về 89,62%.

Giai đoạn 2027-2028, VIMC tiếp tục phát hành thêm 250 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chiến lược, nâng vốn lên hơn 17.100 tỷ đồng, sau đó tăng lên gần 25.500 tỷ thông qua nguồn thặng dư vốn. Đến giai đoạn 2028-2030, vốn điều lệ mục tiêu đạt 30.000 tỷ đồng, đưa tỷ lệ sở hữu Nhà nước về mức 65% theo định hướng.

Động thái này không chỉ nhằm huy động vốn cho các dự án lớn như siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (quy mô khoảng 5 tỷ USD), mà còn phản ánh yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ theo Nghị quyết 79 về sắp xếp vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Đáng chú ý, với vai trò công ty mẹ hoặc cổ đông lớn tại loạt doanh nghiệp niêm yết trong ngành cảng biển và vận tải như NOS, VSA, PHP, VNA, CDN, SGP, VOS, QNP… việc VIMC giảm sở hữu hoặc thoái vốn trong tương lai có thể mở ra cơ hội tiếp cận tài sản cho nhà đầu tư tư nhân, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa lên toàn bộ nhóm cổ phiếu logistics - cảng biển.

Hiện VIMC đang kiểm soát 18 công ty con (tổng vốn góp hơn 10.500 tỷ đồng), 14 công ty liên doanh, liên kết và nhiều khoản đầu tư khác với giá trị lớn, cho thấy dư địa tái cơ cấu danh mục là đáng kể nếu kế hoạch thoái vốn được triển khai.

Tuy nhiên, trong năm 2025, doanh nghiệp chưa hoàn thành các kế hoạch thoái vốn, giảm sở hữu và tăng vốn tại các đơn vị thành viên theo nghị quyết ĐHĐCĐ, khi cả 4 nhóm kế hoạch đều chưa ghi nhận tiến độ thực hiện. Điểm sáng hiếm hoi là việc thành lập liên doanh VIMC - Aries, đã hoàn tất góp vốn trong tháng 3/2025.

Song song, VIMC đang tiếp tục xử lý tồn đọng khi thực hiện chấm dứt hoạt động Công ty VTB Container, giải thể Công ty Sửa chữa tàu biển Vinalines - Đông Đô và xử lý các doanh nghiệp yếu kém. Hiện có 4 đơn vị đã bị tòa án thụ lý phá sản, trong đó 3 doanh nghiệp đã bị tuyên bố phá sản, các khoản đầu tư liên quan đã được loại khỏi giá trị doanh nghiệp.

Về hoạt động kinh doanh, năm 2025 VIMC ghi nhận hơn 19.000 tỷ đồng doanh thu và 2.641 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế - mức cao thứ hai lịch sử. Doanh nghiệp đã xóa lỗ lũy kế sau một thập kỷ tái cơ cấu và bắt đầu trả cổ tức trở lại từ năm 2024.

Dù vậy, cổ phiếu MVN hiện vẫn nằm trong diện cảnh báo do báo cáo tài chính bị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ trong 3 năm liên tiếp. Trên thị trường, doanh nghiệp có tổng tài sản khoảng 26.300 tỷ đồng và vốn hóa hơn 60.000 tỷ đồng.