Lộ diện loạt sân bay mới xuất hiện trong quy hoạch vùng ĐBSCL 2030: Những địa phương nào đang được gọi tên?

Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào một giai đoạn quy hoạch mới đầy triển vọng, trong đó hạ tầng giao thông được xác định là một trong những yếu tố then chốt để tái cấu trúc toàn vùng.

Theo quyết định điều chỉnh quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, giao thông đóng vai trò là khâu đột phá chiến lược, giúp thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Định hướng xuyên suốt là xây dựng một hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại và đa phương thức, nơi các loại hình vận tải được kết nối chặt chẽ nhằm giảm chi phí logistics, hỗ trợ đắc lực cho sản xuất, thương mại và xuất khẩu.

Trong cấu trúc hạ tầng này, đường bộ tiếp tục giữ vai trò xương sống với hệ thống cao tốc liên vùng đang dần hình thành rõ nét. Các trục dọc quan trọng bao gồm cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Bắc - Nam phía Tây, và tuyến cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng với định hướng kéo dài đến tận Cà Mau.

Song song đó là các trục ngang mang tính chiến lược như cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu và cao tốc Hồng Ngự - Trà Vinh. Những tuyến đường này không chỉ kết nối các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển mà còn liên kết với các cửa khẩu quốc tế, hình thành nên các hành lang kinh tế liên vùng bền vững.

Cùng với hệ thống cao tốc, mạng lưới quốc lộ và đường ven biển cũng được chú trọng nâng cấp, cải tạo. Quy hoạch nhấn mạnh việc rà soát, đầu tư lại các cầu chưa đảm bảo tải trọng, đồng thời nghiên cứu kết hợp các tuyến đường với hệ thống đê điều, cống kiểm soát mặn ngọt để thích ứng với đặc thù nông nghiệp và biến đổi khí hậu của vùng.

Bên cạnh đó, lĩnh vực đường thủy nội địa - một thế mạnh tự nhiên của khu vực - tiếp tục được phát huy thông qua việc nâng cấp các luồng tuyến chính dọc theo các hành lang vận tải lớn nối TP.HCM với Cần Thơ, Cà Mau, An Giang và tuyến kết nối sang Campuchia. Hệ thống cảng thủy nội địa được phát triển đồng bộ để đóng vai trò vệ tinh cho các cảng biển, giúp tối ưu hóa chi phí và giảm áp lực cho đường bộ.

Về hạ tầng hàng hải, cảng Trần Đề và cảng Hòn Khoai được xác định là hai đầu mối chiến lược, đóng vai trò cửa ngõ quan trọng phục vụ xuất nhập khẩu và kết nối quốc tế cho toàn vùng. Để hoàn thiện chuỗi logistics đa phương thức, quy hoạch còn bổ sung tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ với định hướng kéo dài đến Cà Mau, cùng với hệ thống cảng cạn (ICD) trên hành lang kinh tế chủ chốt này. Điểm mới đáng chú ý nhất trong lần quy hoạch này chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy phát triển hạ tầng hàng không.

Hiện tại, các sân bay hiện hữu đã có vai trò rõ rệt: Phú Quốc là trung tâm du lịch quốc tế, Cần Thơ là đầu mối logistics hàng không, trong khi Rạch Giá và Cà Mau phục vụ vận tải nội địa và đào tạo sân bay.

Tuy nhiên, quy hoạch mới còn mở ra hướng nghiên cứu phát triển các sân bay chuyên dụng tại nhiều địa phương tiềm năng như Mỹ Tho, Đồng Tháp, Trần Đề, cùng với các khu vực như Châu Đốc, Hà Tiên, Nam Căn và Phú Quốc.

Các sân bay này không nhằm mục đích thương mại quy mô lớn ngay lập tức mà tập trung vào các nhu cầu chuyên biệt như du lịch, cứu hộ cứu nạn, bay cá nhân và các hoạt động kinh tế đặc thù. Việc mở rộng danh sách nghiên cứu cho thấy hạ tầng hàng không đang trở nên linh hoạt hơn, phù hợp với định hướng phát triển du lịch, logistics và kinh tế biển mà vùng đang theo đuổi.

Sự hình thành của hệ thống giao thông đồng bộ này không chỉ đơn thuần là cải thiện khả năng di chuyển mà còn là nền tảng cho một cấu trúc phát triển kinh tế mới. Khi các trục cao tốc, hành lang đường thủy, cảng biển và hạ tầng hàng không kết nối thành một mạng lưới hoàn chỉnh, khả năng liên kết vùng sẽ tăng lên đáng kể, giúp rút ngắn thời gian và chi phí lưu thông hàng hóa.

Đặc biệt, sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa Đồng bằng sông Cửu Long với TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ sẽ mở ra thị trường rộng lớn và thu hút đầu tư mạnh mẽ. Định hướng tiến ra biển thông qua các cảng cửa ngõ và trục đường ven biển cũng tạo ra không gian tăng trưởng mới cho các ngành dịch vụ và công nghiệp liên quan.

Tầm nhìn đa phương thức này cũng mang lại những tác động sâu sắc đến thị trường bất động sản khu vực. Sự phát triển sẽ không diễn ra theo hướng tăng giá đột biến mang tính ngắn hạn mà sẽ nâng tầm toàn diện mặt bằng phát triển của vùng.

Nhu cầu về đất ở, đất sản xuất và đất dịch vụ sẽ tăng trưởng bền vững theo quá trình hình thành các trục kết nối và trung tâm kinh tế thực tế. Thị trường sẽ có xu hướng dịch chuyển gắn liền với khả năng khai thác thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng ảo.

Với sự đầu tư bài bản và đồng bộ, Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi diện mạo, khẳng định vị thế là một vùng kinh tế năng động và hiện đại trong tương lai gần.