Năm 2026, những người này nghỉ việc sẽ không được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, đặc biệt chú ý đến một tiêu chí

Từ năm 2026, nhiều quy định mới trong Luật Việc làm (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, trong đó điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp được siết chặt hơn, đặc biệt liên quan đến tiêu chí xác định “có việc làm”.

Theo quy định, người lao động muốn được hưởng trợ cấp thất nghiệp phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện. Cụ thể, người lao động cần chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian theo quy định; nộp hồ sơ đúng thời hạn và chưa có việc làm sau khi hoàn tất thủ tục.

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp được xác định bằng 60% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Thời gian hưởng tối đa là 12 tháng, tùy thuộc vào số năm đã tham gia bảo hiểm.

Đáng chú ý, điểm mới từ năm 2026 là thời gian xác định tình trạng “chưa có việc làm” được rút ngắn xuống còn 10 ngày làm việc kể từ thời điểm nộp hồ sơ, thay vì kéo dài như trước.

Vấn đề đáng quan tâm phát sinh trong thực tế là trường hợp người lao động vừa làm việc theo hợp đồng, vừa tham gia hoạt động kinh doanh. Theo quy định chi tiết tại Nghị định 374/2025/NĐ-CP, một cá nhân được xác định là “có việc làm” nếu thuộc một trong các trường hợp như: đã ký hợp đồng lao động, được tuyển dụng hoặc có đăng ký hộ kinh doanh, doanh nghiệp đang hoạt động.

Điều này đồng nghĩa, ngay cả khi không làm việc theo hình thức hợp đồng lao động truyền thống, việc đứng tên và vận hành hộ kinh doanh vẫn được xem là có việc làm hợp pháp.

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn xét duyệt hồ sơ, trong quá trình đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, nếu người lao động phát sinh đăng ký hộ kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp, chế độ trợ cấp cũng sẽ bị chấm dứt theo quy định.

Các chuyên gia khuyến nghị, người lao động cần đặc biệt lưu ý tiêu chí “có việc làm” khi chuẩn bị hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp. Việc mở hộ kinh doanh, thành lập doanh nghiệp hoặc ký kết hợp đồng lao động mới, kể cả trong thời gian chờ xét duyệt, đều có thể khiến hồ sơ bị từ chối hoặc làm gián đoạn quyền lợi đang được hưởng.