Ngay trong tháng 1, Chính phủ chốt phương án đầu tư siêu đường sắt 67 tỷ USD: THACO, Mekolor... bước vào vòng quyết định

Ngay trong tháng 1/2026, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam (vốn đầu tư 67 tỷ USD) sẽ được lựa chọn phương thức đầu tư, theo chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Xây dựng.

Trước đó, tháng 6/2025, Quốc hội đã chấp thuận đề xuất của Chính phủ, cho phép dự án triển khai song song 3 hình thức: đầu tư công, đối tác công tư và đầu tư kinh doanh. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân được thông qua, mở đường cho doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án hạ tầng chiến lược.

Cuộc đua thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp lớn như Vinspeed (thuộc Tập đoàn Vingroup - VIC), Tập đoàn Trường Hải (THACO), liên danh Mekolor - Great (USA), Tập đoàn Discovery, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam… Tuy nhiên, sau khi Vingroup rút hồ sơ đăng ký ban đầu, số nhà đầu tư còn lại chỉ còn 5 cái tên.

Trong số này, THACO được đánh giá là ứng viên đáng chú ý nhất. Doanh nghiệp đề xuất phương án vốn với 20% vốn tự có, 80% vốn huy động trong và ngoài nước, đồng thời dự kiến thành lập các công ty dự án để phục vụ huy động vốn.

Ngoài ra, THACO cam kết bảo đảm tiến độ, chất lượng thi công, giải ngân đúng kế hoạch và chuyển giao đầy đủ các hạng mục cho Nhà nước; đồng thời hướng tới nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, mục tiêu sản xuất đầu máy, toa tàu tại Việt Nam từ năm 2029. Tập đoàn cũng kiến nghị sớm ban hành cơ chế, chính sách và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật riêng cho dự án.

Tập đoàn Discovery bày tỏ mong muốn đầu tư theo mô hình kinh doanh - thu hồi vốn, song năng lực tài chính còn khá hạn chế. Doanh nghiệp hiện có khoảng 70 nhân sự, vốn chủ sở hữu 2.000 - 3.000 tỷ đồng, tương đương chưa tới 0,2% tổng mức đầu tư dự án.

CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam cho biết mong muốn tham gia ở các hạng mục thiết bị thông tin tín hiệu và hệ thống điện, thay vì đầu tư toàn tuyến.

Trong khi đó, liên minh Mekolor - Great (USA) từng gây chú ý khi tuyên bố sẵn sàng rót 100 tỷ USD “không vay vốn”, song năng lực tài chính lại gây nhiều hoài nghi. Mekolor chỉ có vốn điều lệ 1 tỷ đồng, trụ sở đặt trong một con ngõ nhỏ tại Cần Thơ, lợi nhuận những năm gần đây ở mức rất thấp, thậm chí thua lỗ.

Một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH Việt Nam 3000 muốn tham gia theo mô hình PPP với vai trò huy động vốn và kết nối chuyên gia, nhưng chưa làm rõ được năng lực tài chính, tỷ lệ vốn góp cũng như cơ sở pháp lý cho phương án huy động vốn.