Panama 'tuýt còi', thương vụ bán cảng 490.000 tỷ đồng của tỷ phú Lý Gia Thành 'có biến'

Tòa án Tối cao Panama phán quyết rằng hợp đồng cho phép tập đoàn CK Hutchison Holdings của tỷ phú Hồng Kông Lý Gia Thành vận hành hai cảng gần kênh đào Panama là vi hiến. Điều này làm gia tăng thêm những bất định đối với nỗ lực kéo dài nhiều năm của tập đoàn này nhằm thoái vốn khỏi các cơ sở nói trên.

Phán quyết được tòa công bố thông qua một thông báo ngắn trên Instagram đã khiến giới đầu tư lo ngại. Trong phiên giao dịch tại Hồng Kông ngày thứ Sáu (30/1), cổ phiếu CK Hutchison Holdings Ltd. có thời điểm giảm tới 5,7%, mức sụt mạnh nhất kể từ tháng 4.

Đơn vị địa phương của CK Hutchison là Panama Ports Co. cho biết trong một tuyên bố rằng họ vẫn chưa nhận được thông báo chính thức về phán quyết của tòa, đồng thời cho rằng quyết định này không phù hợp với khung pháp lý đang điều chỉnh hoạt động của công ty tại hai cảng Balboa và Cristobal.

Doanh nghiệp kêu gọi phối hợp với Chính phủ Panama nhằm tránh gián đoạn hoạt động và bảo vệ hợp đồng nhượng quyền, song cũng bảo lưu mọi lựa chọn pháp lý.

“Trung Quốc sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp Trung Quốc”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun phát biểu tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày thứ Sáu, khi được hỏi về phán quyết của tòa án Panama.

Được biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng chỉ trích điều mà ông cho là ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama và đe dọa đặt tuyến đường thủy này dưới sự kiểm soát của Mỹ.

Trong khi đó, Tổng thống Panama Jose Raul Mulino nhiều lần khẳng định chủ quyền tuyệt đối của quốc gia này đối với hoạt động của kênh đào. CK Hutchison bắt đầu vận hành các cảng từ năm 1997 và hợp đồng sau đó được gia hạn vào năm 2021.

Vụ kiện pháp lý được khởi xướng từ năm ngoái bởi Tổng kiểm toán Panama Anel Flores, người cho rằng việc gia hạn hợp đồng đã khiến Panama thất thu hơn 1 tỷ USD tiền thuế và Panama Ports Co. không có đủ các phê chuẩn cần thiết. Ông Flores lần đầu công bố kế hoạch kiểm toán Panama Ports vào ngày 14/1/2025.

Sau phán quyết, công ty mẹ CK Hutchison chỉ còn ít lựa chọn pháp lý. Doanh nghiệp có thể nộp đơn đề nghị tòa làm rõ nội dung phán quyết, nhưng không có quyền kháng cáo, hoặc tìm đến trọng tài quốc tế.

Theo một nguồn thạo tin, Panama Ports Co. sẽ tiếp tục vận hành các cảng cho đến khi các yêu cầu làm rõ pháp lý được giải quyết, quá trình này có thể kéo dài vài tuần.

Hai cảng tại Panama là một phần trong kế hoạch của tập đoàn Hồng Kông nhằm bán 43 cảng trên toàn cầu cho một liên danh do tỷ phú Italy Gianluigi Aponte thông qua Terminal Investment Ltd., cùng với công ty đầu tư Mỹ BlackRock Inc., dẫn đầu.

Để tìm kiếm sự chấp thuận từ Bắc Kinh, năm ngoái CK Hutchison đã mời tập đoàn vận tải nhà nước China Cosco Shipping Corp. tham gia liên danh mua lại.

Nếu thương vụ hoàn tất, CK Hutchison có thể thu về hơn 19 tỷ USD (hơn 490.000 tỷ đồng) tiền mặt. Để thúc đẩy đàm phán và giảm rủi ro pháp lý, các bên liên quan đã cân nhắc việc chia thương vụ thành nhiều phần riêng biệt với các cấu trúc sở hữu khác nhau, theo đó Cosco có thể nắm tỷ lệ lớn hơn tại các cảng ở những khu vực thân thiện hơn với Trung Quốc, theo các nguồn thạo tin từng cho biết.