Phản hồi Bộ Xây dựng, Viettel đánh giá về khả năng làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD

Theo Báo Đầu tư, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa có văn bản làm rõ với Bộ Xây dựng về khả năng tham gia nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt.

Đối với hệ thống tín hiệu và tích hợp hệ điều hành của đoàn tàu đường sắt tốc độ cao, Viettel cho biết sau quá trình nghiên cứu, đánh giá, đây là lĩnh vực có độ phức tạp rất cao, đòi hỏi một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ.

Theo Viettel, hệ thống điều khiển tàu tốc độ cao không chỉ dừng ở việc phát triển các thiết bị riêng lẻ mà còn bao gồm toàn bộ bài toán động lực học của đoàn tàu, hệ thống cảm biến trên đầu máy và toa xe, các hệ thống điều khiển tự động như ATO (vận hành tàu tự động), ATP (bảo vệ tàu tự động), cùng hệ thống định vị, liên khóa điện tử và nhiều thành phần kỹ thuật khác có mối liên kết chặt chẽ.

Bên cạnh đó, các hệ thống này phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ở mức rất cao (SIL-4), đồng thời trải qua quá trình thử nghiệm, kiểm chứng với hàng chục nghìn kịch bản vận hành trên cả môi trường giả lập và thực tế trước khi đưa vào khai thác thương mại. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các quốc gia làm chủ công nghệ tàu tốc độ cao đều phải xây dựng được hệ sinh thái công nghiệp đường sắt hoàn chỉnh và tích lũy dữ liệu, tri thức trong thời gian dài.

Trên cơ sở đó, Viettel đánh giá việc nghiên cứu, phát triển hệ thống tín hiệu và tích hợp hệ điều hành cho đoàn tàu đường sắt tốc độ cao hiện chưa khả thi tại thời điểm này.

Theo doanh nghiệp, để triển khai nhiệm vụ này cần bắt đầu từ khâu thiết kế tổng thể hệ thống nhằm xác định đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật đối với từng thành phần, từ đó xây dựng lộ trình nghiên cứu và làm chủ công nghệ theo hướng dài hạn.

Đối với công nghệ thẻ vé tự động cho hệ thống đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị, Viettel cho biết sẵn sàng tham gia nghiên cứu, phát triển nhằm phục vụ vận hành đồng bộ, hiện đại và an toàn cho mạng lưới đường sắt trong tương lai.

Liên quan đến hệ thống truyền dẫn vô tuyến phục vụ vận hành đường sắt, Viettel cũng cho biết sẵn sàng tham gia nghiên cứu, thử nghiệm sau khi cơ quan có thẩm quyền ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.

Cuối tháng 5/2026, tại buổi làm việc với Bộ Xây dựng, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel cho biết Tập đoàn sẵn sàng nhận nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị.

Cụ thể, Viettel đề xuất tham gia các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống vé điện tử, công nghệ thẻ vé, nền tảng kết nối và chia sẻ dữ liệu, cũng như các hệ thống thông tin phục vụ vận hành và quản lý mạng lưới đường sắt hiện đại.

Trước đó, tại Thông báo số 98/TB-VPCP ngày 5/3/2026 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp thứ bảy của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tự lực, tự cường, chủ động tiếp nhận và làm chủ công nghệ, từng bước chuyển từ vị thế “làm thuê” sang làm chủ quá trình triển khai các dự án đường sắt.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo hướng đồng bộ, thống nhất, liên thông trên phạm vi cả nước đối với lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị; đồng thời đẩy mạnh nội địa hóa ở mức cao nhất để các doanh nghiệp trong nước tham gia triển khai.

Trong đó, Viettel và VNPT được giao chủ động nghiên cứu, phát triển, tiếp nhận và làm chủ công nghệ trong các lĩnh vực thông tin, tín hiệu điều khiển, thẻ vé điện tử… nhằm tham gia triển khai các tuyến đường sắt quốc gia, đồng thời phối hợp với Hà Nội và TP.HCM trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư từ cuối năm 2024, với tổng vốn khoảng 67 tỷ USD. Tuyến dài khoảng 1.541km, đi qua 15 tỉnh, thành phố, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi khổ 1.435mm, tốc độ tối đa 350 km/h. Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng tạo ra thay đổi lớn trong kết nối liên vùng và hệ thống vận tải quốc gia.