Phó Thủ tướng ra quyết sách quan trọng, VinFast kéo hàng trăm doanh nghiệp vào 'cuộc chơi tỷ USD'

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2035, với mục tiêu nâng cao năng lực sản xuất trong nước, tăng tỷ lệ nội địa hóa và thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo quyết định, công nghiệp hỗ trợ được xác định là nền tảng để phát triển nền công nghiệp quốc gia theo hướng bền vững, tự chủ và hiện đại. Chương trình hướng tới hình thành năng lực sản xuất nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào trong nước, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” trong giai đoạn tới.

Chương trình nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp hỗ trợ gắn với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được xác định giữ vai trò trung tâm trong sản xuất, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường, trong khi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện thể chế, hỗ trợ nguồn lực, khoa học – công nghệ và phát triển thị trường.

Một trong những định hướng trọng tâm là phát triển công nghiệp hỗ trợ theo chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, lấy yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp dẫn dắt làm định hướng cho hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo đó, chương trình ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ phục vụ các ngành điện tử thông minh, thiết bị năng lượng, đường sắt, ô tô, cơ khí và tự động hóa, công nghiệp công nghệ cao, dệt may và da giày gắn với kinh tế xanh.

Mục tiêu đến năm 2030 là một số ngành công nghiệp chủ lực đạt tỷ lệ nội địa hóa bình quân từ 40–45%, chỉ số năng lực cạnh tranh công nghiệp thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Cụ thể, phấn đấu tỷ lệ nội địa hóa ngành điện tử đạt 25–30%; cơ khí chế tạo đạt 40%; ô tô đạt 22–30%; dệt may đạt 60%; da giày đạt 60–65%; công nghiệp công nghệ cao đạt 15%.

Đến năm 2035, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam được định hướng phát triển với đa số chuyên ngành đạt trình độ công nghệ tiên tiến, chất lượng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tỷ lệ nội địa hóa đến năm 2035 dự kiến tăng lên 35–40% đối với ngành điện tử; 50% với cơ khí chế tạo; 32–40% với ngành ô tô; 70% với dệt may; 70–75% với da giày và 20% đối với công nghiệp công nghệ cao.

Từ chính sách đến thực tiễn: Vai trò “đầu tàu” của VinFast trong chuỗi cung ứng nội địa

Chia sẻ tại hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” tháng 4/2026, ông Lê Khắc Hiệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho biết chiến lược phát triển của hãng xe điện VinFast: “Quan trọng hơn, VinFast không phát triển như một thực thể đơn lẻ mà định vị mình như một hạt nhân trong chuỗi sản xuất, đóng vai trò kết nối và dẫn dắt mạng lưới các nhà cung cấp”.

Theo ông, chiến lược nội địa hóa của VinFast đã tạo ra sức kéo đủ mạnh để thay đổi về chất cho các đối tác phụ trợ. Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp có năng lực cơ khí – điện tử nhưng không dám đầu tư do thiếu thị trường ổn định. VinFast đã thiết lập các hợp tác dài hạn với quy mô lớn, giúp các doanh nghiệp có đơn hàng ổn định để tự tin đầu tư máy móc, nâng cấp công nghệ và mở rộng sản xuất.

Đại diện Vingroup cho rằng việc tham gia vào chuỗi cung ứng hướng tới thị trường toàn cầu cũng tạo ra cơ hội “lửa thử vàng”, buộc các nhà cung cấp nội địa phải nâng cấp toàn diện về tiêu chuẩn kỹ thuật và quản trị chất lượng. Tính đến năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa của xe điện VinFast đã đạt khoảng 60% và đang hướng tới mục tiêu 80% khi nhà máy sản xuất cell pin đi vào hoạt động. Quá trình này không chỉ giúp đối tác đáp ứng yêu cầu khắt khe của VinFast mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh để tham gia vào các chuỗi giá trị quốc tế khác.

Tại tọa đàm đối thoại chính sách với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô do Bộ Công Thương tổ chức tháng 4/2026, bà Nguyễn Thị Đoan Hạnh, Giám đốc khối Cung ứng toàn cầu của VinFast, cho biết nội địa hóa không phải là chiến lược ngắn hạn mà là định hướng công nghiệp dài hạn của doanh nghiệp. Hãng xe Việt hiện ưu tiên các đối tác Hàn Quốc trong chiến lược phát triển hệ sinh thái ô tô điện, nhằm từng bước hoàn thiện chuỗi cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu và công nghệ sản xuất tại Việt Nam.

Hiện hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang hợp tác với gần 700 doanh nghiệp trong nước để cung cấp linh kiện, vật tư và thiết bị phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, để hiện thực hóa kế hoạch mở rộng quy mô lên 1 triệu xe/năm, VinFast đang hướng tới phát triển mạng lưới nhà cung cấp nội địa một cách toàn diện, sâu rộng và phủ khắp cả nước.

VinFast kỳ vọng sẽ sản xuất hơn 500.000 xe vào năm 2027 và tiến tới mục tiêu 1 triệu xe mỗi năm vào năm 2030. Để thực hiện kế hoạch này, doanh nghiệp đã xây dựng chiến lược mở rộng chuỗi cung ứng nội địa với nhiều ưu đãi dành cho các đối tác trong nước. Cụ thể, doanh nghiệp sẽ giảm 50% chi phí thuê đất trong 3 năm đầu và giảm 20% trong 5 năm tiếp theo đối với các đơn vị đầu tư nhà máy tại các tổ hợp sản xuất của VinFast ở Hải Phòng và Hà Tĩnh.

VinFast cũng cam kết bao tiêu sản phẩm đầu ra theo kế hoạch thống nhất với các nhà cung cấp, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư và phát triển. Đồng thời, hãng sẽ kết nối các doanh nghiệp Việt với đối tác nước ngoài, tạo cơ hội tiếp nhận chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.