Siêu dự án đường sắt 67 tỷ USD bước vào vòng loại, VinSpeed, THACO... chờ quyết định

Chiều tối ngày 23/12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ nhằm nghe báo cáo về tình hình triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, trong đó có dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam (vốn đầu tư 67 tỷ USD).

Theo báo cáo tại cuộc họp, đến nay đã có 11/15 địa phương hoàn thành rà soát nhu cầu và xác định khu tái định cư phục vụ dự án. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã tiến hành kiểm đếm, lập phương án di dời các công trình điện liên quan. Về nguồn vốn, 12/15 địa phương đã có báo cáo đăng ký nhu cầu sử dụng vốn ngân sách Trung ương.

Đối với công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi, các cơ quan chức năng hiện đang trong quá trình thương thảo hợp đồng, dự kiến ký kết trong tháng 12/2025. Các gói thầu tư vấn khác đã được phê duyệt nhiệm vụ, dự toán; đồng thời triển khai đánh giá tác động môi trường và thực hiện thủ tục lựa chọn nhà thầu, bảo đảm phù hợp với tiến độ chung của dự án.

Phát biểu chỉ đạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây là dự án đặc biệt quan trọng, được Đảng, Nhà nước, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư Tô Lâm hết sức quan tâm chỉ đạo, đồng thời nhận được sự kỳ vọng lớn từ nhân dân.

Hơn một năm qua, đặc biệt kể từ khi Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các Bộ, ngành và địa phương đã triển khai nghiêm túc, tích cực các chỉ đạo của Trung ương. Nhiều kết quả quan trọng đã đạt được, nhất là việc cơ bản xây dựng và hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách phục vụ triển khai dự án, dù đây là lĩnh vực mới, phức tạp và có yêu cầu kỹ thuật cao.

Về định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Xây dựng rà soát toàn diện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Trên nền tảng đó, lựa chọn công nghệ xây dựng phù hợp, bảo đảm đồng thời các yếu tố kỹ thuật, kinh tế, chính trị, đối ngoại, an ninh - quốc phòng, khả năng chuyển giao công nghệ và vận hành lâu dài.

Trên cơ sở các tiêu chí này, các Bộ, ngành cần đề xuất phương thức đầu tư tối ưu nhất, bảo đảm công khai, minh bạch, khả thi, hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia, đồng thời phòng ngừa tiêu cực, tham nhũng và lợi ích nhóm.

Thủ tướng giao trong tháng 1/2026, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan hoàn thành đánh giá tác động của các phương thức đầu tư; đề xuất cơ chế, chính sách tương ứng để trình Chính phủ. Đồng thời, các đơn vị khẩn trương hoàn tất việc lựa chọn tư vấn khảo sát, hướng dẫn các địa phương triển khai ngay công tác giải phóng mặt bằng và tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn công nghệ cho dự án.

Được biết, theo phương án đầu tư tư nhân hoặc hợp tác công - tư (PPP), hiện có 6 doanh nghiệp và liên danh đăng ký quan tâm, gồm: Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam; CTCP Tập đoàn Discovery; CTCP Vận tải Đường sắt Việt Nam; Tập đoàn Trường Hải (THACO); CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup – VIC) và liên danh Mekolor - Great (USA).

Trong số này, VinSpeed và THACO được đánh giá là 2 nhà đầu tư nổi bật khi đều đề xuất tham gia theo hình thức đầu tư tư nhân và đưa ra kế hoạch tài chính rõ ràng. Hai doanh nghiệp cho biết sẵn sàng tự thu xếp 20% vốn, phần còn lại (80%) đề nghị được vay từ Nhà nước với lãi suất 0% trong thời hạn 30 - 35 năm.

Trong khi đó, liên danh Mekolor - Great (USA) và Tập đoàn Discovery khẳng định không sử dụng vốn Nhà nước, song năng lực tài chính của các đơn vị này vẫn còn để ngỏ nhiều dấu hỏi.