Các tín hiệu “phá băng” đang xuất hiện ngay trước thềm vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran, khi xuất hiện một bước đi được phía Tehran coi là mang tính thiện chí từ Washington.
Thủ đô Islamabad (Pakistan) trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu khi đăng cai cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, trong nỗ lực biến lệnh ngừng bắn mong manh thành thỏa thuận lâu dài.
Lưu lượng vận chuyển dầu qua eo biển hiện vẫn ở mức thấp, trong khi hàng trăm tàu chở dầu đang phải chờ để rời khỏi khu vực Vịnh, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh lưu lượng tàu đi qua tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu vẫn bị siết chặt, trong khi xuất hiện thông tin Tehran có thể áp phí đối với các hãng vận tải biển, thậm chí yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử.
Các chủ tàu hiện vẫn thận trọng khi điều kiện đi lại an toàn qua tuyến hàng hải chiến lược này chưa được làm rõ. Động thái tập trung tàu tại cửa ngõ Hormuz cho thấy kỳ vọng về việc nối lại dòng chảy năng lượng, nhưng lưu lượng thực tế vẫn gần như chưa thay đổi.
Các quan chức Mỹ cho rằng, Iran không thể mở cửa eo biển Hormuz cho nhiều tàu thuyền qua lại hơn vì không thể xác định vị trí tất cả số thủy lôi mà nước này đã rải và không có đủ khả năng để gỡ bỏ chúng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định trọng tâm đàm phán với Iran là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ tăng sức ép nếu đối thoại thất bại.
Tehran cũng cho biết eo biển vẫn “mở cửa có điều kiện”, ngoại trừ các tàu thuộc những quốc gia bị coi là tham gia hoặc hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Dù thỏa thuận đình chiến đã có hiệu lực, dòng chảy hàng hải qua Hormuz gần như chưa cải thiện khi các chủ tàu vẫn e ngại rủi ro an ninh và chi phí phát sinh. Việc Iran duy trì kiểm soát thực tế đối với tuyến đường khiến triển vọng mở lại hoàn toàn eo biển vẫn còn xa vời.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, một ý tưởng gây tranh cãi đã xuất hiện trên truyền thông quốc tế: khả năng Mỹ và Iran cùng tham gia quản lý, thậm chí khai thác eo biển Hormuz thông qua cơ chế thu phí đối với tàu chở dầu.
