Tàu thủy chạy bằng điện của Trung Quốc đi 200km chỉ một lần sạc, mở ra cuộc cách mạng vận tải

Sau khi điện khí hóa các tuyến đường cao tốc, Trung Quốc hiện đang tận dụng thế mạnh trong ngành đóng tàu và các tập đoàn sản xuất pin lớn như CATL để đại tu một số đội tàu, với kỳ vọng rằng cuộc cách mạng trong vận tải xanh có thể thành công cả trên mặt nước và trên đường thủy.

Sự chuyển dịch sang năng lượng sạch nhấn mạnh cam kết khử carbon rộng lớn hơn của Bắc Kinh, nhằm đạt đỉnh phát thải carbon vào năm 2030 và đạt mức trung hòa carbon vào năm 2060. Những mục tiêu này đã thúc đẩy các bước tiến đáng kể trong việc lắp đặt công suất năng lượng tái tạo, cải tạo mục đích sử dụng cuối cùng, phát triển công nghệ mới và giao dịch carbon.

Hiện nay, hơn 1.000 tàu chạy bằng điện hoặc nhiên liệu thay thế đang hoạt động trên mạng lưới đường thủy nội địa rộng lớn của Trung Quốc, bao gồm 485 tàu điện, hầu hết là tàu chở khách trên sông, theo dữ liệu từ Bộ Giao thông vận tải. Tuy nhiên, nhiều địa phương và công ty hiện đang chuyển hướng sang phát triển tàu chở hàng điện, vượt ra ngoài các tàu chở khách chặng ngắn. Sự chuyển đổi này giới hạn ở các tuyến đường thủy nội địa thay vì vận tải hàng hóa đường biển quốc tế.

Tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Phúc Kiến đã hạ thủy một tàu chở hàng chạy hoàn toàn bằng điện vào ngày 7/2. Được thiết kế để vận chuyển tới 1.000 tấn hàng hóa trên sông Mân, con tàu này có tầm hoạt động 200 km (124 dặm) chỉ với một lần sạc.

Công ty Công nghệ Contemporary Amperex (CATL), nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới, đã hợp tác với Jining Energy, một công ty nhà nước ở tỉnh Sơn Đông, để phát triển các tàu điện có tải trọng 2.000 tấn và tầm hoạt động lên đến 270 km (158 dặm) chỉ với một lần sạc. Năm chiếc tàu đã được hạ thủy vào tháng 12, và Jining Energy đã đặt hàng thêm 50 tàu nữa.

"Đơn đặt hàng này đánh dấu sự chuyển đổi của tàu chở hàng điện, từ trình diễn kỹ thuật sang hoạt động thương mại quy mô lớn", CATL cho biết trong một email trả lời các câu hỏi.

Ngoài thị trường nội địa, CATL cũng đang xuất khẩu các giải pháp tàu điện của mình. Gã khổng lồ sản xuất pin này đã hợp tác với tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp để phát triển một sà lan điện 182 TEU, vận chuyển hàng hóa trên quãng đường 180 km (112 dặm) giữa tỉnh Bình Dương của Việt Nam và cảng biển nước sâu ở Cái Mép. Việc xây dựng sà lan điện đã bắt đầu vào tháng 6, và dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm nay, theo CATL.

Được thúc đẩy bởi các mục tiêu "giảm phát thải carbon kép" của Trung Quốc và các chính sách hỗ trợ, các xưởng đóng tàu Trung Quốc đang ngày càng tự tin hơn vào tàu điện. Cuối năm ngoái, công ty đã thông báo rằng tàu điện thuần túy do chính họ phát triển sẽ ra khơi trong vòng ba năm tới, khi giới hạn phạm vi hoạt động được mở rộng.

Sự hỗ trợ chính sách mà CATL viện dẫn bao gồm chỉ thị tháng 6 về vận tải đường thủy nội địa do sáu cơ quan chính phủ ban hành, trong đó có Bộ Giao thông vận tải. Chỉ thị này yêu cầu thúc đẩy phát triển tàu thân thiện với môi trường, ưu tiên công nghệ pin cho các tuyến vận tải ngắn và kêu gọi mở rộng cơ sở hạ tầng sạc và thay pin.

Các tỉnh có nhu cầu vận tải đường thủy nội địa hoặc ven biển đã đi tiên phong trong việc này. Tỉnh Phúc Kiến ở phía Đông Nam, nơi đặt trụ sở của CATL, chiếm 34,5% tổng số tàu điện của cả nước tính đến tháng 6, với thiết bị cốt lõi chiếm hơn 40% thị trường nội địa, theo báo cáo của Phúc Kiến Nhật báo vào tháng 10.

Do những hạn chế về tầm hoạt động và khả năng chở hàng, tàu điện hiện chủ yếu phù hợp cho các hoạt động vận tải ngắn, tuyến cố định với các chuyến ghé cảng thường xuyên như đường thủy nội địa và vận tải ven biển.

Tàu điện không phát thải và có chi phí vận hành thấp hơn, nhưng tổng chi phí ban đầu vẫn cao hơn đáng kể do pin và hệ thống động cơ điện đắt tiền, tập đoàn này cho biết. CATL cũng bày tỏ lo ngại về chi phí, cho rằng giá thành ban đầu của một tàu điện có thể cao hơn gấp đôi so với tàu chạy bằng diesel cùng kích cỡ.

Tuy nhiên, công ty lưu ý rằng những thách thức về chi phí có thể được giảm thiểu thông qua mô hình "tách biệt tàu-pin", cho phép chủ tàu thuê pin thay vì mua hẳn.

Mặc dù Trung Quốc thống trị lĩnh vực xe điện, việc chuyển đổi thành công sang lĩnh vực hàng hải không chỉ đơn giản là vấn đề chi phí, mà còn đi kèm với những thách thức kỹ thuật độc đáo.

CATL cho biết, pin phải hoạt động trong môi trường hàng hải khắc nghiệt, đặc trưng bởi độ ẩm cao, hơi muối và rung động liên tục, đồng thời nhấn mạnh rằng việc đảm bảo độ tin cậy tuyệt đối trong suốt vòng đời 20 năm, cùng với việc xây dựng mạng lưới sạc mạnh mẽ, vẫn là yếu tố then chốt cho sự phát triển của ngành.

“Tương lai của vận tải biển điện nằm ở sự phối hợp liên ngành”, công ty cho biết, nhấn mạnh thành công sẽ đòi hỏi các nhà đóng tàu, cảng biển, các công ty điện lực và các nhà tài chính phải xây dựng một hệ sinh thái chặt chẽ hơn để giải quyết các thách thức tích hợp về cơ sở hạ tầng, đầu tư và vận hành.

Theo SCMP