THACO, Mekolor... nhận tin ‘nóng’ từ Bộ Xây dựng, cuộc đua vào dự án đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD ngày càng khốc liệt

Theo thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh tại cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai các dự án đường sắt lớn, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng, bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu sự tập trung và hành động với tinh thần quyết liệt cao nhất, nhằm thúc đẩy tiến độ các dự án đường sắt trọng điểm mang tầm quốc gia.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ trưởng yêu cầu Vụ Kế hoạch - Tài chính khẩn trương hoàn thiện báo cáo của Bộ Xây dựng liên quan đến cơ chế đặc thù, hình thức đầu tư cũng như các tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết cho từng hạng mục công việc, bảo đảm mục tiêu khởi công dự án vào cuối năm 2026. Trong đó, đơn vị cần đặc biệt chú trọng việc áp dụng các cơ chế đặc thù nhằm sớm lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Trong bối cảnh cơ quan quản lý đẩy mạnh công tác chuẩn bị và hoàn thiện khung triển khai dự án, vấn đề lựa chọn nhà đầu tư tiếp tục nhận được sự quan tâm, khi danh sách các đơn vị tham gia có sự thay đổi so với trước đây.

Được biết, sau khi Vingroup (VIC) từ bỏ, hiện còn 5 doanh nghiệp đăng ký thực hiện gồm: Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery, CTCP Vận tải Đường sắt Việt Nam, THACO, liên minh Mekolor - Great USA.

Trong đó, THACO là doanh nghiệp tiềm năng, trước đó cũng là đối trọng trực tiếp của VinSpeed (thành viên của Vingroup) với phương án đầu tư khá giống nhau, hiện trở thành ứng viên sáng giá.

Được thành lập từ năm 1997, THACO hiện phát triển theo mô hình tập đoàn đa ngành, tập trung vào 6 lĩnh vực trọng tâm gồm: Ô tô; cơ khí và công nghiệp hỗ trợ; nông nghiệp; đầu tư xây dựng; thương mại - dịch vụ; và logistics.

Xét về tiềm lực tài chính, trong năm 2024, THACO đạt lợi nhuận sau thuế 3.025 tỷ đồng. THACO cũng vừa nâng vốn điều lệ từ 30.389 tỷ đồng lên 40.519 tỷ đồng, thông qua chia cổ phiếu thưởng. Nhóm cổ đông trong nước vẫn nắm 73% vốn, chủ yếu thuộc sở hữu của ông Trần Bá Dương và gia đình.

Thời gian gần đây, THACO đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Hyundai Rotem liên quan đến việc nội địa hóa sản xuất đầu máy và toa xe (rolling stock) phục vụ tàu điện đô thị và tàu cao tốc tại Việt Nam.

Theo nội dung thỏa thuận, Hyundai Rotem sẽ chuyển giao các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực công nghiệp đường sắt, qua đó hỗ trợ THACO từng bước tổ chức sản xuất trong nước các dòng tàu điện đô thị và tàu cao tốc mang thương hiệu THACO.

Theo phương án do THACO đề xuất, tổng mức đầu tư của dự án ước tính khoảng 1,56 triệu tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí bồi thường đất do Nhà nước thực hiện. Doanh nghiệp dự kiến triển khai dự án bằng nguồn vốn tự có kết hợp với các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.

Còn với liên minh Mekolor - Great USA, trên trang Facebook cá nhân, ông Võ Xuân Trường - Chủ tịch Mekolor và cũng là đại diện của liên minh - đã chia sẻ thông tin đáng chú ý, khẳng định khả năng bảo đảm nguồn vốn đầu tư cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Động thái này được đưa ra sau khi Vingroup công bố rút khỏi việc đăng ký tham gia thực hiện dự án.

Liên quan đến năng lực tài chính, Mekolor cho biết doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị nguồn vốn từ sớm, thậm chí từng đề xuất hỗ trợ Chính phủ bằng hình thức mua trái phiếu với lãi suất 0% nhằm phục vụ đầu tư công.

Khi cơ chế đầu tư được mở rộng cho khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp đã nhanh chóng đăng ký phương án đầu tư trực tiếp và hiện đang chờ các bước tiếp theo từ cơ quan quản lý.

Mekolor là doanh nghiệp mới xuất hiện trên thị trường trong khoảng nửa năm trở lại đây, sau thời điểm Vingroup và THACO đề xuất tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đến nay, trong bối cảnh Vingroup đã rút khỏi danh sách đăng ký, Mekolor trở thành một trong những nhà đầu tư nhận được nhiều sự quan tâm.

Tuy nhiên, doanh nghiệp này từng bị Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình phê bình do không tham dự cuộc họp liên quan đến dự án, dù trước đó đã đưa ra những cam kết lớn.

Trong bối cảnh cơ chế, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư đang được cơ quan quản lý gấp rút hoàn thiện, cuộc đua giành quyền tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trị giá 67 tỷ USD được dự báo sẽ ngày càng sôi động.

Khi mốc khởi công cuối năm 2026 được đặt ra, dư địa cho các nhà đầu tư thể hiện lợi thế không còn nhiều. Cuộc cạnh tranh vì thế không chỉ nằm ở quy mô vốn hay những tuyên bố mạnh mẽ, mà sẽ được quyết định bởi khả năng đáp ứng các tiêu chí của cơ quan quản lý và mức độ sẵn sàng triển khai trong thực tế.