TP.HCM yêu cầu truy trách nhiệm nếu metro đi sân bay Long Thành chậm tiến độ

UBND UBND TP.HCM đang siết tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, với mục tiêu hình thành mạng lưới liên kết đồng bộ, hiện đại và đưa vào khai thác đúng kế hoạch.

Đây được xem là bước đi then chốt nhằm nâng cao năng lực vận tải liên vùng, đồng thời tạo lực đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam trong giai đoạn tới.

Theo chỉ đạo mới nhất, các sở, ngành, chủ đầu tư và đơn vị liên quan phải khẩn trương rà soát, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ đã được giao, tăng cường đôn đốc tiến độ toàn hệ thống dự án kết nối.

Trong đó, các công trình giao thông trọng điểm như Vành đai 3 TP.HCM được yêu cầu chấn chỉnh nhà thầu, bổ sung nhân lực, thiết bị và nguồn lực tài chính, điều chỉnh phương án thi công để hoàn thành toàn tuyến và đưa vào vận hành trước ngày 30/6/2026.

Tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (dự án thành phần 3) phải hoàn tất nghiệm thu và trình Hội đồng nghiệm thu Nhà nước trước ngày 31/3/2026 để sớm khai thác.

Các dự án khác như cầu Phú Mỹ 2 hay Vành đai 4 TP.HCM cũng được thúc tiến độ, yêu cầu hoàn thiện thủ tục và phê duyệt đúng thời hạn.

Đáng chú ý, hệ thống đường sắt đô thị kết nối trực tiếp đến sân bay Long Thành được xác định là trục xương sống trong chiến lược phát triển hạ tầng.

Với tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM được giao đẩy nhanh thi công để hoàn thành và vận hành vào năm 2030.

Tuyến này đã khởi công từ ngày 15/1/2026, dài gần 11,3 km, trong đó phần lớn đi ngầm, sử dụng đoàn tàu 3 toa với tốc độ tối đa 80 - 110 km/h và năng lực vận chuyển khoảng 14.400 hành khách mỗi giờ mỗi hướng.

Đối với đoạn kéo dài của tuyến metro số 2 (Bến Thành đến Thủ Thiêm) đang được yêu cầu gấp rút hoàn tất các thủ tục còn chậm như thẩm định, lựa chọn nhà thầu, tư vấn và xác định phương án tuyến.

Thành phố nhấn mạnh nếu tiếp tục trì trệ, người đứng đầu các đơn vị liên quan sẽ phải chịu trách nhiệm.

Dự án này có chiều dài khoảng 5,58 km với 6 ga ngầm, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 33.000 tỷ đồng, được giao cho Công ty CP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Trường Hải) lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo hình thức PPP, hợp đồng BT. TP.HCM đang đẩy nhanh thủ tục để có thể khởi công trong tháng 4/2026 và hoàn thành trước năm 2030.

Đối với tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành - trục kết nối chiến lược quan trọng nhất - cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Tuyến dài khoảng 42 km, thiết kế đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, tốc độ tối đa 120 km/h, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 84.753 tỷ đồng.

Toàn tuyến dự kiến có 20 nhà ga, gồm 16 ga trên cao và 4 ga ngầm. Hướng tuyến đi dọc hành lang cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và Vành đai 3, chủ yếu qua khu đất trống, thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng. Thành phố đặt mục tiêu khởi công dự án trước ngày 30/6/2026 và hoàn thành vào năm 2030.

Để bảo đảm tính đồng bộ, lãnh đạo TP.HCM yêu cầu các sở như Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Quy hoạch - Kiến trúc phối hợp chặt chẽ trong việc thống nhất quy hoạch, công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng kết nối toàn mạng lưới metro. Mọi vướng mắc vượt thẩm quyền phải được báo cáo kịp thời để xử lý, tránh ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Khi toàn bộ các tuyến metro và đường sắt này hoàn thành, TP.HCM sẽ hình thành hành lang vận tải hiện đại kết nối trực tiếp từ sân bay Tân Sơn Nhất qua trung tâm thành phố đến sân bay Long Thành.

Hành khách có thể di chuyển liên thông bằng metro, từ ga Bà Quẹo đến Bến Thành, sang Thủ Thiêm và tiếp tục đến Long Thành, thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận hạ tầng hàng không trong tương lai.

Theo quy hoạch tổng thể, người dân sẽ có tới 5 phương án di chuyển bằng đường sắt đô thị từ khu vực lõi TP.HCM đến sân bay Long Thành.

Bên cạnh bài toán tài chính, sự "lệch pha" giữa tiến độ sân bay Long Thành và hạ tầng kết nối vốn được nhiều chuyên gia đánh giá là một rủi ro hiện hữu.

GS.Đặng Hùng Võ (nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) từng nhận định, nếu đến ngày khánh thành nhà ga 16 tỷ USD mà các tuyến cao tốc vẫn tắc nghẽn, tàu điện chưa xong, thì Long Thành sẽ vận hành không hiệu quả.

Về hạ tầng kết nối, Giáo sư Đặng Hùng Võ ủng hộ quyết định triển khai tuyến đường sắt kết nối TP.HCM với Long Thành theo cơ chế lệnh khẩn cấp của Chính phủ, coi đây là một phương án "chữa cháy" cần thiết cho tình trạng vận hành chưa tốt của hệ thống giao thông hiện tại.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng cần phải có một cái nhìn hệ thống và dài hạn hơn, thay vì chỉ tập trung vào một vài tuyến đường bộ đang quá tải như cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Ông nhấn mạnh rằng tốc độ chính là yếu tố sống còn của kinh tế đô thị; việc rút ngắn thời gian di chuyển không chỉ là phục vụ đi lại mà còn là cách tạo ra tiền bạc.

Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án không chỉ giúp hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng mà còn đóng vai trò then chốt trong việc khai thác hiệu quả siêu dự án sân bay Long Thành, mở ra dư địa phát triển mới cho toàn bộ khu vực phía Nam.