Từ 1/4, lệ phí hàng không, hàng hải dự kiến về 0 đồng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải, dự kiến áp dụng từ ngày 1/4/2026 đến hết ngày 31/12/2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến động giá xăng dầu trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là tác động từ xung đột quân sự tại Trung Đông.

Theo dự thảo, các khoản phí được đề xuất miễn trong lĩnh vực hàng không chủ yếu liên quan đến hoạt động của các hãng bay và doanh nghiệp phụ trợ, như cấp chứng nhận đăng ký tàu bay, thẩm định hồ sơ mua bán tàu bay, sát hạch thành viên tổ bay, tiếp viên và nhân viên mặt đất.

Đáng chú ý, danh mục miễn không bao gồm các khoản giá dịch vụ cấu thành trực tiếp vào giá vé hành khách như soi chiếu an ninh hay làm thủ tục. Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất miễn phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay theo quy định hiện hành.

Đối với lĩnh vực hàng hải, các khoản phí được miễn tập trung vào hoạt động bảo đảm hàng hải, sử dụng vị trí neo đậu và ra vào cảng. Các nội dung miễn phí này được quy định cụ thể trong các thông tư liên quan và các văn bản sửa đổi, bổ sung trước đó.

Việc đề xuất miễn phí, lệ phí lần này được đánh giá là phản ứng chính sách kịp thời trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới duy trì ở mức cao, khiến chi phí nhiên liệu - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải - tạo áp lực rất lớn lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp hàng không và vận tải biển.

Chính sách miễn phí được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành trực tiếp, qua đó hạn chế đà tăng giá cước vận tải và duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước và quốc tế.

Theo nhận định của Bộ Tài chính, hàng không và hàng hải là hai lĩnh vực giữ vai trò mạch máu trong hoạt động giao thương quốc tế. Bất kỳ sự gián đoạn hoặc biến động giá mạnh nào trong hai lĩnh vực này đều có thể kéo theo hệ quả làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu và chi phí đầu vào cho sản xuất trong nước.

Do đó, bên cạnh mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách miễn phí còn góp phần quan trọng trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân.

Cơ quan này ước tính, việc miễn các khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải trong 9 tháng có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 3.553 tỷ đồng, trong đó lĩnh vực hàng hải giảm khoảng 3.335 tỷ đồng và hàng không khoảng 218 tỷ đồng.

Trước đó, nhằm giảm áp lực chi phí nhiên liệu, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường 0 đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt 0% đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay, đồng thời không phải kê khai, tính thuế giá trị gia tăng đến hết ngày 15/4. Bộ Tài chính cũng đang đề xuất kéo dài thời gian áp dụng chính sách giảm thuế này đến hết ngày 30/6, với mức giảm thu ngân sách ước tính khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc miễn các khoản phí, lệ phí chuyên ngành không chỉ giúp giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp mà còn góp phần tạo nguồn cung ổn định cho nền kinh tế, bình ổn giá cả thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của các cảng biển và cửa ngõ hàng không Việt Nam trong chuỗi logistics toàn cầu, qua đó thể hiện vai trò chủ động của Nhà nước trong hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trước những biến động lớn của kinh tế thế giới.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã triển khai nhiều quy định liên quan đến miễn, giảm phí, lệ phí trong lĩnh vực giao thông vận tải thuộc thẩm quyền của Bộ.

Cụ thể, đối với lĩnh vực đường sắt, giảm 75% mức thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do nhà nước đầu tư nhằm khắc phục hậu quả thiên tai, phục hồi sản xuất tại các địa phương khu vực miền Trung: Giảm từ 8% doanh thu dịch vụ đường sắt xuống 2% doanh thu dịch vụ đường sắt, từ ngày 27/3/2026 đến hết 31/12/2027.

Đối với lĩnh vực hàng không, giảm 50% mức thu phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân tại 3 Thông tư số 193/2016/TT-BTC; Thông tư số 194/2016/TT-BTC ngày 08/11/2016; và Thông tư số 247/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016.

Đối với lĩnh vực đường thủy nội địa, giảm 50% phí trình báo đường thủy nội địa tại Thông tư số 248/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016 quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa (quy định tại Thông tư số 64/2025/TT-BTC). Đồng thời, Bộ Tài chính đang xây dựng Thông tư thay thế Thông tư số 248/2016/TT-BTC.