Tuyến đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD: Phó Thủ tướng yêu cầu không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình kỹ thuật, pháp lý

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành các văn bản số 3357, 3358, 3359/VPCP-CN ngày 17/4/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về việc giao các bộ, ngành và địa phương triển khai thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến đầu tư một số dự án đường sắt.

Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt.

Cùng với đó, yêu cầu nâng cao trách nhiệm, quyết tâm, phấn đấu hoàn thành dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả theo yêu cầu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và các nghị quyết của Quốc hội; hướng tới xây dựng mạng lưới đường sắt vận chuyển hành khách công cộng đồng bộ, hiện đại, nhanh chóng, an toàn trên phạm vi cả nước.

Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư; bảo đảm chất lượng và tiến độ trong việc lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi theo đúng quy định. Quá trình triển khai phải được thực hiện chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình kỹ thuật và trình tự pháp lý, nhằm bảo đảm tuyệt đối chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư của dự án.

Bên cạnh đó, các cơ quan liên quan được yêu cầu chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược phù hợp; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm tiến độ, hiệu quả, tính khả thi cũng như các yêu cầu về an ninh, quốc phòng trong quá trình triển khai.

Đồng thời, cần xây dựng bộ giải pháp tổng thể, chi tiết để kiểm soát tiến độ, đặc biệt tập trung vào các khâu then chốt như chuẩn bị đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ.

Các địa phương có dự án đi qua được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan trong việc chuẩn bị quỹ đất, thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và hoạt động sản xuất của người dân tại nơi ở mới.

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD hiện đang bước vào giai đoạn chuẩn bị then chốt, hướng tới mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026. Hiện hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi đang được hoàn thiện, dự kiến lựa chọn nhà thầu trong quý II/2026.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã bày tỏ mong muốn tham gia đầu tư dự án. Danh sách gồm 13 nhà đầu tư, trong đó có một số tên tuổi đáng chú ý như CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO), liên danh Mekolor - Great USA, CTCP Xây dựng Thăng Long Quốc gia, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery, CTCP Reign… Trong khi đó, Tập đoàn Vingroup cũng từng đề xuất tham gia nhưng đã rút lui để tập trung nguồn lực cho các dự án khác.