Bất ngờ hủy gói thầu trong siêu dự án đường sắt hơn 67 tỷ USD, 3 doanh nghiệp Trung Quốc từng góp mặt

Theo Báo Đấu thầu, Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị được Bộ Xây dựng giao làm chủ đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, vừa quyết định hủy hai gói thầu tư vấn quan trọng trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Cụ thể, ngày 20/10/2026, Ban Quản lý dự án Thăng Long quyết định hủy gói thầu TV-05 về tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), có giá dự toán hơn 59 tỷ đồng. Trước đó, giá trị gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu ban đầu là 325 tỷ đồng.

Đơn vị tham gia là liên danh sáu nhà thầu gồm CSD, TEDI, TRECO, IES, VIWASE và CEDA. Tuy nhiên, hồ sơ đề xuất của liên danh không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, dẫn đến việc hủy thầu.

Trước đó, ngày 2/10, chủ đầu tư cũng quyết định hủy gói thầu TV-02 về tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và lập hồ sơ mời thầu.

Đây là một trong những gói thầu then chốt, đóng vai trò xây dựng cơ sở kỹ thuật và kinh tế cho toàn bộ dự án, với giá dự toán lên tới 10.782 tỷ đồng, giảm so với mức 13.004 tỷ đồng trong kế hoạch ban đầu.

Đáng chú ý, liên danh tham gia gói thầu gồm tám doanh nghiệp, trong đó có ba đơn vị Trung Quốc là China Railway Design Corporation (CRDC), China Railway Eryuan Engineering Group (CREEC) và China Railway Siyuan Survey and Design Group (SIYUAN).

Năm thành viên Việt Nam gồm TEDI, TRICC, TEDI SOUTH, CTCP Tư vấn xây dựng Hoàng Long và Tổng công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC).

Theo kết quả đánh giá, hồ sơ đề xuất của liên danh không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tính hợp lệ theo quy định trong hồ sơ yêu cầu. Do đó, gói thầu phải hủy và thực hiện lại công tác lựa chọn nhà thầu.

Cả hai gói thầu đều được áp dụng hình thức chỉ định thầu nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, việc không lựa chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu đang tạo thêm áp lực tiến độ.

Ở chiều ngược lại, ba gói thầu tư vấn khác đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu. Trong đó, gói TV-03 về giám sát khảo sát giai đoạn chuẩn bị đầu tư được trao cho liên danh sáu đơn vị với giá trúng thầu gần 58 tỷ đồng, thời gian thực hiện 23 tháng.

Ngoài ra, gói BD-02 về mua và biên dịch tiêu chuẩn đường sắt có giá trúng thầu 2,032 tỷ đồng; gói TV-06 về tư vấn lập đề cương, nhiệm vụ và dự toán phục vụ gói TV-05 có giá trúng thầu gần 598 triệu đồng.

Áp lực tiến độ gia tăng, giải ngân mới đạt 3,7% kế hoạch

Việc hai gói thầu tư vấn quan trọng phải tổ chức lựa chọn lại diễn ra trong bối cảnh tiến độ dự án đã có nhiều điều chỉnh so với kế hoạch ban đầu.

Theo Nghị quyết số 106/NQ-CP ban hành tháng 4/2025, dự án từng đặt mục tiêu hoàn tất báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 9/2026 và khởi công trước ngày 31/12/2026.

Tuy nhiên, mục tiêu khởi công hiện được xác định vào tháng 12/2027. Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã yêu cầu Ban Quản lý dự án Thăng Long tập trung hoàn thành lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý IV/2026.

Về giải ngân, số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, tính đến tháng 9/2026, dự án mới giải ngân 2.096,8 tỷ đồng, tương đương 3,7% kế hoạch vốn năm 2026 là 56.846 tỷ đồng.

Trên cơ sở nhu cầu vốn và khả năng giải ngân thực tế, Bộ Xây dựng đã đề nghị giảm 55.347 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 liên quan đến hai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024, với tổng chiều dài khoảng 1.541km, tốc độ thiết kế 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 1.713.548 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Công trình đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành và đưa vào khai thác từ năm 2035.

Việc sớm lựa chọn được các đơn vị tư vấn chủ chốt được xem là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm tiến độ chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện phương án kỹ thuật và tạo cơ sở triển khai những giai đoạn tiếp theo của dự án.