Bộ Công Thương khẳng định không thiếu nguồn cung khi chuyển đổi sang xăng E10

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phối trộn và tiêu thụ trên phạm vi toàn quốc, theo lộ trình quy định tại Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong chính sách năng lượng sạch, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Trước thời điểm triển khai chưa đầy 5 tháng, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia đều cho rằng những điều kiện cơ bản để đưa xăng E10 vào sử dụng đại trà đã được chuẩn bị tương đối đầy đủ.

Tại tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?” diễn ra ngày 27/1 tại Hà Nội, đại diện Bộ Công Thương khẳng định nguồn cung xăng khoáng và ethanol cho phối trộn xăng sinh học E10 được bảo đảm.

Theo ông Đặng Tất Thành, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), hiện Việt Nam có 6 nhà máy ethanol với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 m³ mỗi năm, đáp ứng khoảng 40-50% nhu cầu ethanol cho pha chế xăng sinh học E5 và E10. Phần còn thiếu có thể được nhập khẩu trực tiếp từ Hoa Kỳ và Brazil - hai quốc gia cung cấp hơn 80% sản lượng ethanol toàn cầu - hoặc thông qua các trung tâm trung chuyển lớn như Singapore và Hàn Quốc.

Về nguồn xăng khoáng làm nền để phối trộn, năng lực sản xuất trong nước hiện được đánh giá là đủ đáp ứng nhu cầu. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu đã hoàn thiện hệ thống hạ tầng lưu trữ ethanol, sẵn sàng cho việc phối trộn ở quy mô lớn.

Theo ông Đặng Tất Thành, rủi ro thiếu hụt ethanol trong giai đoạn chuyển đổi là rất thấp, bởi cơ chế điều hành đã được tính toán kỹ lưỡng và có dư địa điều chỉnh linh hoạt nếu thị trường xuất hiện biến động lớn.

Thông tư 50 được thiết kế theo hướng có lộ trình, vừa triển khai xăng E10 từ ngày 1/6/2026, vừa tiếp tục cho phép sử dụng xăng E5 RON92 đến hết ngày 31/12/2030. Trong trường hợp phát sinh biến động bất thường, Bộ trưởng Bộ Công Thương có thể xem xét điều chỉnh tỷ lệ phối trộn hoặc bổ sung chủng loại xăng lưu hành trên thị trường, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và quyền lợi người tiêu dùng.

Tuy nhiên, từ góc độ doanh nghiệp, một số ý kiến vẫn bày tỏ lo ngại về nguồn xăng nền tiêu chuẩn cao. Ông Hồ Ngọc Linh, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật Xăng dầu của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết các nhà máy lọc dầu trong nước đang trong quá trình chuyển đổi công nghệ, nên chưa thể cung cấp đầy đủ các sản phẩm xăng dầu chất lượng cao theo tiêu chuẩn mới. Do đó, phần lớn xăng nền chất lượng cao hiện vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Thực tế, từ tháng 8/2025, Petrolimex và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 tại một số địa phương, trong đó Petrolimex bán thử nghiệm tại 36 cửa hàng ở TP.HCM và sau đó mở rộng ra Hà Nội, TP.HCM và Hải Phòng.

Sau hơn 5 tháng triển khai, sản lượng tiêu thụ xăng E10 tăng dần, cho thấy sự đón nhận của người tiêu dùng. Doanh nghiệp cũng chưa ghi nhận khiếu nại hay phản ánh tiêu cực nào liên quan đến chất lượng loại nhiên liệu này.

Liên quan đến yếu tố kỹ thuật và mức độ an toàn, các chuyên gia khẳng định xăng sinh học E10 tương thích với hầu hết các dòng xe sử dụng động cơ xăng hiện nay mà không cần thay đổi hay đầu tư thêm thiết bị.

Ông Đặng Tất Thành cho biết Bộ Công Thương đã lấy ý kiến của nhiều hãng xe lớn như Toyota, Honda, Ford cũng như các tổ chức kỹ thuật quốc tế như Hiệp hội Kỹ sư Ô tô toàn cầu (SAE). Các đơn vị này đều xác nhận xăng sinh học E5 và E10 không gây hại cho động cơ. Ngược lại, xăng E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ hoạt động hiệu quả và giảm hiện tượng kích nổ.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đã chứng minh lợi ích của xăng E10 trong việc giảm các chất gây ô nhiễm như HC, CO, đồng thời nâng cao hiệu quả đốt cháy và giảm phát thải CO₂.

Trong toàn bộ vòng đời, từ sản xuất đến sử dụng, nhiên liệu sinh học có khả năng hấp thụ CO₂, giúp giảm tổng lượng phát thải khí nhà kính so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Chính vì vậy, xăng sinh học đã được đưa vào các giải pháp giảm phát thải trong Báo cáo quốc gia tự nguyện của Việt Nam gửi Liên Hợp Quốc.

Bên cạnh lợi ích môi trường, việc phát triển và sử dụng xăng sinh học còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ethanol được sản xuất từ các nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô và mía, giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Hoạt động sản xuất và kinh doanh xăng dầu cũng tiếp tục đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước, với tổng số thu từ các loại thuế liên quan ước khoảng 250.000-300.000 tỷ đồng mỗi năm.

Ở góc độ thị trường, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho rằng cơ chế một giá là công cụ quan trọng để điều tiết thị trường xăng dầu, trong đó ethanol chiếm tỷ trọng nhất định trong cơ cấu giá thành xăng sinh học.

Trong trường hợp thị trường có biến động bất thường, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá tác động và báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định phương án điều hành phù hợp.

Trong khi đó, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nhận định mạng lưới phân phối xăng dầu hiện vẫn chủ yếu vận hành theo mô hình truyền thống, với các sản phẩm đạt chuẩn Euro 2, Euro 3 chiếm tỷ trọng lớn. Các loại nhiên liệu đạt chuẩn Euro 5 mới chỉ chiếm khoảng 1-8% thị phần và tập trung tại một số đô thị lớn, khiến người tiêu dùng ở nhiều địa phương còn gặp khó trong việc tiếp cận.

Trong bối cảnh từ năm 2026, doanh nghiệp được tự quyết định giá bán lẻ, cạnh tranh trên thị trường xăng dầu được dự báo sẽ gay gắt hơn.

Từ thực tiễn đó, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng việc triển khai xăng E10 trên diện rộng chỉ có thể đạt hiệu quả khi được thực hiện đồng bộ từ khâu sản xuất, điều hành đến phân phối, đi kèm với quá trình hiện đại hóa thị trường.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học là cần thiết để giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, dù việc triển khai tại Việt Nam được đánh giá là chậm hơn so với kỳ vọng ban đầu.

Tuy vậy, trong bối cảnh hiện nay, việc đưa xăng E10 vào sử dụng trên toàn quốc vẫn được xem là bước đi quan trọng và phù hợp, góp phần giảm phát thải và cải thiện chất lượng môi trường không khí, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Theo khảo sát của phóng viên, giá xăng E10 tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam đang dao động từ 18.520 - 18.890 đồng/lít. Cụ thể bảng giá xăng các loại như sau (Giá được cập nhật lúc 15:00 - 22/1/2026 tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam):