Đề xuất miễn hàng loạt thuế xăng dầu đến hết 30/6 để hạ nhiệt giá nhiên liệu

Chính phủ đề xuất đưa hàng loạt sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay về mức 0 nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu trong nước, hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô trước tác động từ biến động năng lượng toàn cầu.

Sáng 9/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết xung đột tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao, từ đó tác động trực tiếp đến thị trường trong nước, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về mức 0 đồng/lít, kg. Đồng thời, các mặt hàng này sẽ thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng cũng được đề xuất giảm về 0%.

Theo Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu hiện nay, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%, thuế bảo vệ môi trường chiếm 2,7-6%, còn thuế tiêu thụ đặc biệt chiếm khoảng 6,7%. Vì vậy, việc đồng loạt đưa các sắc thuế này về 0 được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm giảm giá bán lẻ xăng dầu, hỗ trợ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và kiểm soát lạm phát năm 2026.

Thời gian áp dụng chính sách được đề xuất từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026 nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Bộ trưởng Tài chính cho biết, thời gian qua Chính phủ và Thủ tướng đã sử dụng nhiều công cụ chính sách tài khóa để bình ổn giá xăng dầu, song đây mới chỉ là giải pháp cấp bách ngắn hạn. Trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Chính phủ cho rằng cần có chính sách ổn định hơn, với thời hạn dài hơn, trình Quốc hội xem xét quyết định theo thẩm quyền.

Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ, đánh giá đây là giải pháp cần thiết nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu và biến động tăng giá, qua đó góp phần duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định mức thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay như đề xuất của Chính phủ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng thời thống nhất giao Chính phủ quyết định điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết tùy theo diễn biến thực tế của giá dầu thế giới. Cơ quan này cũng đề nghị cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp, cho phép Chính phủ điều chỉnh mức thuế và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Bên cạnh chính sách giảm thuế, nhiều ý kiến tại phiên họp đề nghị Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp khác như minh bạch hóa các thành phần cấu thành giá xăng dầu cơ sở, điều hành giá linh hoạt, đảm bảo chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh cần kiểm soát chặt hóa đơn điện tử để xác nhận tính thực tế của chi phí đầu vào đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tránh tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng thời lưu ý Chính phủ phải bảo đảm khả năng cân đối ngân sách trong phạm vi bội chi ngân sách năm 2026 đã được Quốc hội quyết định.

Hiện nay, theo Quyết định 482 của Thủ tướng, thuế bảo vệ môi trường, VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay đang được áp dụng ở mức 0 đến hết ngày 15/4 trong trường hợp cấp bách. Tuy nhiên, dầu hỏa và dầu mazut vẫn đang chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng/lít, kg; thuế VAT là 10%.

Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã trải qua 14 kỳ điều hành. Hiện giá xăng RON 95-III ở mức 26.530 đồng/lít, trong khi dầu diesel là 42.840 đồng/lít. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên gần 34.000 đồng và 45.000 đồng/lít.

Về nguồn cung, tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, đại diện Bộ Công Thương cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn hiện bảo đảm đủ nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng đã nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho hiện tại khoảng 2,6-2,8 triệu m3, nguồn cung trong nước được đánh giá đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong tháng này.