Nhà thầu Trung Quốc cung cấp tàu metro hơn 1.500 tỷ đồng bất ngờ bị loại khỏi dự án

Tập đoàn đường sắt Trung Quốc CRRC đã buộc phải rút khỏi hợp đồng xây dựng tuyến metro tại Lisbon, nhường chỗ cho một công ty Ba Lan, sau khi Ủy ban châu Âu kết luận rằng các khoản trợ cấp nước ngoài đã giúp doanh nghiệp này đưa ra mức giá thấp bất thường so với đối thủ.

Trong thông báo mới nhất, Ủy ban châu Âu cho biết cuộc điều tra chuyên sâu đã xác nhận các đánh giá ban đầu, rằng những khoản trợ cấp này đã tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng cho liên danh, gây bất lợi cho các đối thủ và ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của thị trường nội khối EU.

Liên danh do Mota-Engil dẫn đầu, đơn vị đưa ra mức giá thấp nhất 598,8 triệu euro cho dự án tuyến Violet Line tại Lisbon, đã đề xuất thay thế CRRC bằng nhà sản xuất tàu Ba Lan PESA. Ủy ban châu Âu đánh giá thay đổi này là đủ để giải quyết lo ngại về cạnh tranh không công bằng.

Tuy nhiên, quyết định trên vấp phải phản ứng mạnh từ Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU (CCCEU). Tổ chức này bày tỏ “quan ngại sâu sắc” và phản đối, cho rằng EU chưa giải thích thỏa đáng vì sao một nhà thầu phụ chỉ chiếm chưa tới 10% giá trị hợp đồng lại bị coi là yếu tố quan trọng đến mức phải áp dụng biện pháp điều chỉnh.

Trong liên danh, CRRC tham gia với vai trò nhà thầu phụ cung cấp các đoàn tàu metro cho dự án - phần việc ước tính trị giá khoảng 50 triệu euro (hơn 1.500 tỷ đồng), chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng giá trị gói thầu, theo CCCEU.

CRRC Portugal (chi nhánh CRRC tại Bồ Đào Nha) hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Quy trình đấu thầu do Lisbon Metro khởi động từ tháng 4/2025 và đến tháng 11 cùng năm, Ủy ban châu Âu đã mở cuộc điều tra chuyên sâu theo quy định về trợ cấp nước ngoài (FSR) đối với sự tham gia của CRRC Portugal.

Sau khi CRRC Portugal rút khỏi hồ sơ dự thầu và cho biết “không có khả năng thu thập hoặc chia sẻ” thông tin liên quan đến các công ty khác trong tập đoàn, Ủy ban châu Âu vẫn quyết định tiếp tục điều tra, theo một quan chức EU giấu tên.

Brussels lo ngại doanh nghiệp này có thể quay trở lại gói thầu “qua cửa sau”, khi liên danh do Mota-Engil dẫn đầu vẫn giữ nguyên mức giá và phương án kỹ thuật vốn dựa trên đề xuất ban đầu của CRRC, theo một nguồn tin.