Phó Cục trưởng Đào Duy Anh: Nếu vẫn giữ xăng khoáng, làm sao tự chủ được an ninh năng lượng quốc gia?

Gần 20 năm chuẩn bị cho một bước chuyển tất yếu

Từ hôm nay, 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối và kinh doanh trên phạm vi toàn quốc, thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam, hướng tới giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.

Tại tọa đàm "Sử dụng xăng E10 có đáng lo?", diễn ra chiều 1/6, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho hay nền tảng cho việc phát triển nhiên liệu sinh học đã được đặt ra từ năm 2007 khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025.

Tiếp đó, năm 2012, Chính phủ ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn giữa nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống. Từ năm 2018, xăng E5 RON92 đã được triển khai trên toàn quốc, thay thế hoàn toàn xăng RON92.

Tuy nhiên, việc chuyển sang xăng E10 đã phải lùi lại nhiều năm để đánh giá đầy đủ về nguồn cung ethanol, hạ tầng phối trộn, hệ thống lưu chứa, phân phối cũng như khả năng tương thích của các phương tiện đang lưu hành.

"Bộ Công Thương đã tiến hành nhiều cuộc khảo sát, làm việc với các nhà khoa học, các hiệp hội sản xuất ô tô và xe máy để đánh giá toàn diện. Kết quả cho thấy đã đến thời điểm chín muồi để triển khai E10 trên phạm vi cả nước", ông Đào Duy Anh cho biết.

Không chỉ là câu chuyện môi trường

Theo đại diện Bộ Công Thương, mục tiêu của nhiên liệu sinh học không chỉ dừng lại ở việc giảm phát thải. Mỗi lít xăng khoáng được thay thế giúp giảm khoảng 2,5kg khí CO₂ phát thải ra môi trường. Tuy nhiên, lợi ích lớn hơn nằm ở việc xây dựng một nguồn năng lượng có khả năng tái tạo thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tài nguyên hóa thạch ngày càng cạn kiệt.

"Nhiên liệu sinh học được sản xuất từ các sản phẩm nông nghiệp. Đây là nguồn năng lượng có thể tái tạo, góp phần phát triển vùng nguyên liệu, công nghiệp chế biến, logistics và tạo thêm động lực tăng trưởng kinh tế", ông Đào Duy Anh phân tích.

Đặc biệt, trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các cuộc xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng và biến động giá dầu, việc mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế.

"Không có lý do gì để tiếp tục lưu thông xăng khoáng"

Trước băn khoăn của một bộ phận người dân về việc Việt Nam không duy trì song song xăng khoáng và xăng E10 như một số quốc gia đang áp dụng, ông Đào Duy Anh cho rằng đây là quyết định đã được cân nhắc kỹ lưỡng.

Theo ông, toàn bộ các điều kiện từ nguồn cung, công nghệ phối trộn, hạ tầng lưu chứa, vận chuyển đến hệ thống phân phối đều đã được đánh giá đầy đủ trước khi ban hành lộ trình chuyển đổi.

"Khi chúng ta đã khảo sát, đánh giá và có đầy đủ thông tin thì không có lý do gì để vẫn tiếp tục giữ lại và lưu thông xăng khoáng", ông nhấn mạnh.

Vị lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng nếu vẫn duy trì xăng khoáng trên thị trường, những mục tiêu cốt lõi của chương trình nhiên liệu sinh học sẽ rất khó đạt được.

"Nếu như chúng ta vẫn sử dụng xăng khoáng thì làm sao có thể nói giảm sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tự chủ được an ninh năng lượng quốc gia?", ông Đào Duy Anh đặt vấn đề.

Theo ông, chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ là thay đổi một loại nhiên liệu mà còn là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa các cam kết giảm phát thải ròng về mức 0, thúc đẩy tăng trưởng xanh và xây dựng nền kinh tế tuần hoàn.

"Đã chuyển đổi thì phải chuyển đổi một cách triệt để để đạt được các mục tiêu đã đặt ra", ông khẳng định.