Quy hoạch sân bay thứ hai Hà Nội: Quy mô, vị trí cụ thể và loạt hạ tầng mới đi kèm ra sao?

Quy hoạch tổng thể Thủ đô vừa được phê duyệt đã mở ra một tầm nhìn phát triển hoàn toàn mới cho Hà Nội, trong đó nổi bật là định hướng xây dựng sân bay quốc tế thứ hai ở phía Nam, gắn với mô hình đô thị sân bay và cực tăng trưởng logistics - công nghiệp công nghệ cao.

Theo định hướng dài hạn, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình “đa cực, đa trung tâm”, mở rộng không gian đô thị nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử. Trong cấu trúc này, khu vực phía Nam được xác định là một cực tăng trưởng chiến lược mới, đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc không gian phát triển của toàn thành phố.

Trọng tâm của chiến lược này là việc xây dựng Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô tại khu vực Ứng Hòa - Chuyên Mỹ, với quy mô khoảng 1.500 ha và công suất dự kiến từ 30 đến 50 triệu hành khách mỗi năm, đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Sân bay không chỉ đơn thuần là hạ tầng giao thông mà còn được định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay, tích hợp nhiều chức năng như dịch vụ hàng không, trung tâm thương mại tự do, outlet, khách sạn, logistics, công nghiệp công nghệ cao và các dịch vụ quốc tế.

Theo quy hoạch, sân bay thứ hai sẽ trở thành đầu mối giao thông đa phương thức, kết nối hàng không với đường bộ, đường sắt và đường thủy. Cùng với hệ thống kho vận, logistics lạnh, trung tâm thương mại nông nghiệp và các khu công nghiệp công nghệ cao, khu vực phía Nam được định hình là hạt nhân logistics của toàn vùng.

Đồng thời, khu vực Phú Xuyên - Ứng Hòa sẽ hình thành cực phát triển công nghiệp - logistics - công nghệ cao gắn với sân bay, đường sắt tốc độ cao và cảng sông.

Không dừng lại ở vai trò kinh tế, khu vực phía Nam còn được định hướng phát triển thành đô thị dịch vụ - du lịch sinh thái. Quy hoạch kết nối khu vực này với chuỗi du lịch Tam Chúc - Tràng An và chuỗi di sản tâm linh Hương Sơn - Tam Chúc - Bái Đính - Tràng An, qua đó hình thành “cửa ngõ du lịch phía Nam” của Thủ đô. Đồng thời, nơi đây cũng sẽ phát triển các tổ hợp y tế chất lượng cao và khu đô thị đại học tập trung.

Về hạ tầng kết nối, Hà Nội xác định lấy đường sắt làm trục chủ đạo giữa nội đô và sân bay thứ hai. Thành phố ưu tiên triển khai tuyến đường sắt đô thị kết nối từ ga Ngọc Hồi đến sân bay trong giai đoạn 2026-2030. Ga Ngọc Hồi sẽ trở thành đầu mối giao thông đường sắt lớn phía Nam, kết nối mạng lưới đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, góp phần giảm áp lực giao thông xuyên tâm.

Song song đó, hệ thống đường bộ sẽ dựa trên các trục Quốc lộ 1A, cao tốc Bắc - Nam và các tuyến vành đai liên vùng. Quy hoạch cũng tính đến việc khai thác vận tải đường thủy nhằm gia tăng năng lực logistics cho khu vực phía Nam.

Ngoài ra, thành phố dự kiến bố trí ga đường sắt tốc độ cao gần sân bay và phát triển các trục giao thông Đông - Tây để tối ưu vai trò đầu mối của khu vực này.

Dự án sân bay thứ hai cùng khu thương mại tự do được xếp vào nhóm ưu tiên triển khai trong giai đoạn 2031-2045. Thành phố định hướng huy động đa dạng nguồn lực xã hội và áp dụng các cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư vào hạ tầng chiến lược.

Bên cạnh việc xây dựng sân bay mới, Hà Nội cũng sẽ nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Nội Bài lên công suất khoảng 50 triệu hành khách mỗi năm và mở rộng thêm khoảng 1.500 ha về phía Nam.

Đồng thời, các sân bay Gia Lâm và Hòa Lạc sẽ được phát triển theo mô hình lưỡng dụng, phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự. Thành phố cũng nghiên cứu thiết lập các điểm cất/hạ cho phương tiện công nghệ mới như drone, taxi bay tại các khu vực phù hợp.

Việc quy hoạch sân bay thứ hai cho thấy bước chuyển rõ rệt trong tư duy phát triển của Hà Nội, từ mô hình đô thị tập trung sang cấu trúc liên kết vùng, đa cực và tích hợp hạ tầng hiện đại.

Trong dài hạn, định hướng này không chỉ giải bài toán quá tải hạ tầng mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới, đưa Thủ đô tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm logistics và đổi mới sáng tạo của khu vực.