Xe diesel đi đăng kiểm: Phải ký 'giấy tự chịu rủi ro', chủ xe lo mất tiền oan?

Từ ngày 1/3/2026, hệ thống kiểm định khí thải ô tô tại Việt Nam chính thức bước vào một giai đoạn mới với những quy định kiểm tra nghiêm ngặt hơn theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và QCVN 85:2025/BNNMT về tiêu chuẩn khí thải ô tô.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất thời gian gần đây là việc một số chủ xe sử dụng động cơ diesel được yêu cầu ký bản cam kết “tự nguyện” trước khi tiến hành kiểm tra khí thải tại trung tâm đăng kiểm. Giấy cam kết này nêu rõ chủ xe đã được đăng kiểm viên giải thích quy trình kiểm tra khí thải theo phương pháp gia tốc tự do (đạp ga nhanh hết hành trình) và các rủi ro kỹ thuật có thể phát sinh trong quá trình đo. Đồng thời, trong cam kết cũng ghi rõ người ký chịu hoàn toàn trách nhiệm và tự chi trả chi phí sửa chữa nếu xảy ra hư hỏng và không khiếu nại đối với cơ sở đăng kiểm hoặc đăng kiểm viên.

Thông tin này, lan truyền mạnh trên mạng xã hội đã khiến nhiều người lo ngại rằng đo khí thải theo phương pháp mới tiềm ẩn nguy cơ gây hỏng động cơ hoặc các hư hỏng khác và chủ xe phải gánh chịu chi phí.

Trao đổi với phóng viên, đại diện một trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội xác nhận rằng việc yêu cầu ký cam kết là có thực, tuy nhiên không áp dụng đồng loạt đối với tất cả xe chạy dầu. Theo vị này, bản cam kết được yêu cầu với những xe không có bộ điều tốc giới hạn vòng tua, thường là những xe đời cũ hoặc không có tài liệu kỹ thuật xác định giới hạn vòng tua an toàn khi đạp ga trong quá trình kiểm tra. Những xe này nếu không ký cam kết thì sẽ không được thực hiện đo khí thải theo quy trình mới. Tuy nhiên, vị này cũng nhấn mạnh rằng dù ký cam kết thì trong nhiều trường hợp, nếu xe có vấn đề kỹ thuật rõ rệt như vòng tua không tải không đều, vẫn có thể bị từ chối đăng kiểm.

Phó Cục trưởng Ông Nguyễn Tô An của Cục Đăng kiểm Việt Nam mới đây cũng trao đổi với báo chí về lý do phải cam kết đối với một số xe diesel. Ông An cho biết quy trình kiểm định khí thải mới, đặc biệt đối với xe sử dụng động cơ diesel, được xây dựng khá nghiêm ngặt và có thêm bước đo “độ khói” cũng như hệ thống kiểm tra bằng chu trình 4 bước theo phương pháp “gia tốc tự do” nhằm đảm bảo kết quả chính xác và phản ánh chính xác lượng khí thải thực tế.

Vì vậy, đối với những xe không thể xác định giới hạn vòng tua an toàn theo tài liệu kỹ thuật do nhà sản xuất cung cấp, việc ký cam kết được coi là cách để chủ xe thừa nhận hiểu rõ quy trình và rủi ro kỹ thuật có thể xảy ra trong quá trình kiểm tra.

Không chỉ riêng đối với xe diesel, hệ thống kiểm định khí thải ô tô cả nước đã thay đổi đáng kể từ 1/3/2026. Theo lộ trình mới, mỗi ô tô phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất khi đi kiểm định, phân thành mức 1 đến mức 4 trong giai đoạn từ 2026 đến hết năm 2026, trước khi áp dụng các mức mới hơn theo lộ trình tại Hà Nội và TP.HCM từ 2027 trở đi.

Một số trung tâm đăng kiểm trong ngày đầu áp dụng quy trình mới ghi nhận rằng xe động cơ xăng dễ đạt chỉ tiêu khí thải, còn xe diesel có tỷ lệ trượt cao hơn do đặc thù kỹ thuật của động cơ và quy trình đo bằng đạp ga tối đa.

Trước tình hình nhiều chủ xe băn khoăn, Cục Đăng kiểm khuyến cáo người dân nên chủ động bảo dưỡng phương tiện đầy đủ trước khi mang xe đến đăng kiểm, bao gồm kiểm tra bộ điều tốc, hệ thống nhiên liệu, ống xả và các thành phần liên quan để đảm bảo kết quả khí thải đạt yêu cầu.