'Chơi lớn' với giải thưởng 1 triệu USD, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình tìm kiếm tài năng AI đưa Việt Nam ra thế giới

Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn được nhìn nhận như một xu hướng công nghệ đơn thuần mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia.

Chia sẻ tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation” diễn ra mới đây, ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Chủ tịch FPT - cho rằng AI đang tạo ra bước ngoặt chưa từng có đối với doanh nghiệp cũng như các quốc gia. “Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Bình, trong gần 40 năm phát triển, FPT từng trải qua nhiều làn sóng công nghệ lớn như máy tính cá nhân, Internet, mạng di động hay chuyển đổi số. Tuy nhiên, AI là sự thay đổi hoàn toàn khác biệt bởi công nghệ này tác động trực tiếp tới cách con người tạo ra giá trị, xử lý tri thức và vận hành tổ chức.

Ông cho rằng nhân loại đang dịch chuyển từ thời kỳ “nhà máy công nghiệp” sang “nhà máy AI”, nơi dữ liệu và năng lực xử lý tri thức trở thành tài nguyên quan trọng nhất. Điều này buộc các tổ chức phải xác định lại vai trò của con người, cách quản trị dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa nhân sự với các hệ thống AI.

Ông Bình cho rằng trong tương lai, sức mạnh của các tổ chức, doanh nghiệp sẽ không chỉ đến từ số lượng nhân sự, mà còn đến từ khả năng tổ chức và khai thác các hệ thống AI hoạt động cùng con người.

Theo Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, nếu được phổ cập đúng cách, AI có thể giúp Việt Nam gia tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh theo cấp số nhân. Ông cũng nhận định Việt Nam đang có cơ hội trở thành quốc gia cung cấp dịch vụ chuyển đổi AI cho thế giới nếu tận dụng được các điều kiện như giáo dục, công nghệ, năng lực học nhanh và tinh thần dấn thân của người Việt.

Ông Trương Gia Bình cho biết việc thành lập Liên minh AI Âu Lạc cùng chương trình Âu Lạc Grand Prize xuất phát từ nhu cầu cấp thiết phải biến AI thành năng lực phổ cập của người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ. Với giải thưởng trị giá 1 triệu USD, chương trình được kỳ vọng sẽ tạo môi trường để người trẻ Việt Nam dám thử sức với các bài toán lớn, học cách làm việc cùng AI và hình thành năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation” do Tập đoàn FPT và một số đơn vị quốc tế tổ chức. Đây là một trong những hoạt động của Âu Lạc Grand Prize nhằm kết nối cộng đồng AI, lan tỏa tinh thần học hỏi công nghệ và khuyến khích thế hệ trẻ Việt Nam tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn bằng AI.

Cùng chia sẻ tại sự kiện, đồng quan điểm với ông Trương Gia Bình về vai trò ngày càng lớn của AI, các chuyên gia đều cho rằng AI không nên được nhìn nhận như một cuộc đua công nghệ thuần túy hay chỉ xoay quanh các mô hình lớn, mà cần được đánh giá dựa trên khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn cho xã hội và cách công nghệ này thay đổi phương thức học tập, làm việc, đổi mới sáng tạo.

Tiến sĩ Ed H. Chi - Phó Chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind - nhận định thế giới đang bước vào một cuộc “cách mạng trí tuệ”, tương tự vai trò của động cơ trong Cách mạng Công nghiệp trước đây. Theo ông, nếu Internet từng được dẫn dắt bởi công nghệ tìm kiếm và gợi ý, thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay lại đang tạo ra tác động mạnh trước tiên trong không gian doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông cho rằng nhiều doanh nghiệp đang hiểu sai về AI khi nghĩ rằng chỉ cần mua công nghệ về là có thể tự động tạo ra hiệu quả.

“Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy của mình rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ đó vận hành phù hợp với nhà máy của bạn. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI. Bạn không thể chỉ mua AI từ Google, OpenAI hay bất kỳ công ty nào khác, đưa nó vào một doanh nghiệp rồi kỳ vọng nó tự vận hành hiệu quả”, ông nói.

Từ góc nhìn này, Tiến sĩ Ed H. Chi cho rằng Việt Nam có cơ hội lớn để hình thành lớp “kỹ sư thời hiện đại” - những người vừa hiểu AI, vừa hiểu quy trình vận hành của từng lĩnh vực như tài chính, sản xuất, bán lẻ, y tế hay dịch vụ để triển khai AI phù hợp với thực tế.

Tiếp nối quan điểm đó, Tiến sĩ Lương Minh Thắng - Giám đốc nghiên cứu tại Google DeepMind - cho rằng năng lực quan trọng nhất trong kỷ nguyên AI không còn là ghi nhớ kiến thức, mà là khả năng phán đoán. Theo ông, khi AI liên tục đưa ra gợi ý, con người rất dễ tiếp nhận thụ động nếu không đủ khả năng đặt câu hỏi và phản biện.

Ông cũng cảnh báo một “điểm nghẽn” mới của thời đại AI là vấn đề kiểm chứng. Trong toán học, sinh học, lập trình hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra lượng lớn kết quả, nhưng con người vẫn phải đủ năng lực đánh giá kết quả đó có chính xác, an toàn và đáng tin cậy hay không.

Theo ông Lương Minh Thắng, xã hội tương lai có thể xuất hiện những nghề nghiệp mới liên quan đến kiểm chứng và diễn giải tri thức do AI tạo ra.

Ông cũng bày tỏ mong muốn đào tạo hàng trăm nghìn kỹ sư AI Việt Nam vào năm 2030, đặc biệt là lực lượng kỹ sư AI tuyến đầu có khả năng trực tiếp đưa AI vào vận hành trong doanh nghiệp.