THACO, Hòa Phát, Viettel... cam kết gì với siêu dự án đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD?

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư khi sắp lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi (FS). Đây được xem là "mắt xích" then chốt, quyết định nhiều nội dung kỹ thuật, công nghệ và phương án triển khai của siêu dự án có tổng vốn đầu tư lên đến 67 USD.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý IV/2028. Dự án dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Càng tiến gần các cột mốc triển khai quan trọng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam càng thu hút sự quan tâm của khối doanh nghiệp tư nhân. Nhiều Tập đoàn lớn đã chủ động tham gia vào các lĩnh vực từ công nghệ, vật liệu đến sản xuất thiết bị, từng bước chuẩn bị nền tảng để tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghiệp đường sắt trong nước.

Mới đây, tại buổi làm việc với Bộ Xây dựng, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel cho biết Tập đoàn sẵn sàng nhận nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị.

Cụ thể, Viettel đề xuất tham gia các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống vé điện tử, công nghệ thẻ vé, nền tảng kết nối và chia sẻ dữ liệu, cũng như các hệ thống thông tin phục vụ vận hành và quản lý mạng lưới đường sắt hiện đại.

Ở lĩnh vực vật liệu hạ tầng, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đã chính thức khởi công nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) nhằm cung ứng cho các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược nội địa hóa vật liệu cho các công trình hạ tầng quy mô lớn.

Trước đó, vào tháng 2/2025, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long từng kiến nghị Chính phủ sớm có cơ chế cam kết sử dụng sản phẩm trong nước để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.

"Đây là một sản phẩm rất đặc thù, nếu không sử dụng cho dự án thì không biết bán cho ai. Chúng tôi rất mong có một văn bản như nghị quyết để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư và sản xuất sản phẩm phục vụ dự án", ông Long chia sẻ và cam kết có thể cung cấp khoảng 10 triệu tấn thép chất lượng cao với giá cạnh tranh hơn hàng nhập khẩu cho các dự án đường sắt quốc gia.

Bên cạnh vật liệu hạ tầng, lĩnh vực chế tạo đầu máy, toa xe cho đường sắt tốc độ cao cũng đang được các doanh nghiệp Việt Nam đón đầu.

Cuối năm 2025, Tập đoàn THACO và Hyundai Rotem (Hàn Quốc) chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược về nội địa hóa sản xuất đầu máy, toa xe (rolling stock) cho các dự án metro và đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.

Theo thỏa thuận, Hyundai Rotem sẽ chuyển giao các công nghệ tiên tiến trong ngành đường sắt cho THACO, tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam sản xuất trong nước các dòng tàu điện đô thị và tàu cao tốc mang thương hiệu THACO.

Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất thiết bị đường sắt - lĩnh vực vốn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu trong nhiều năm qua.