Giá dầu tăng 2,4 lần: CEO VIMC đề xuất chiến lược cắt giảm chi phí vận tải cho doanh nghiệp

Tại Hội nghị “Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp” ngày 27/3, ông Lê Anh Sơn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), cho biết trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông, doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc chiến lược để vừa duy trì tăng trưởng, vừa góp phần kéo giảm chi phí logistics cho nền kinh tế.

Theo ông Sơn, năm 2025 VIMC duy trì nhịp độ tăng trưởng tích cực với sản lượng vận tải biển đạt 21,5 triệu tấn, tăng 11% so với năm trước; sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 162 triệu tấn, tăng 12%; doanh thu tăng khoảng 8% so với năm 2024.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu tàu biển tăng tới 2,4 lần, tác động trực tiếp đến hiệu quả vận tải biển, buộc nhiều hợp đồng phải xem xét lại do chi phí đầu vào tăng đột biến.

Trong bối cảnh đó, với vai trò doanh nghiệp Nhà nước, VIMC vẫn đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng hai con số: tăng 10,5% về vận tải biển, 11% về sản lượng hàng hóa thông qua cảng, qua đó phấn đấu doanh thu tăng tối thiểu 10% trong năm 2026.

Chuyển cảng biển sang “smart port” để giảm chi phí

Để đạt mục tiêu trên, lãnh đạo VIMC cho biết Tổng công ty đang chuyển đổi mạnh các cảng biển sang mô hình “smart port” – cảng thông minh, với mục tiêu đến cuối nhiệm kỳ, 100% cảng của VIMC sẽ được tự động hóa và số hóa.

Theo ông Sơn, khi cảng được tự động hóa, nhiều thủ tục hành chính sẽ được cắt giảm, qua đó giảm chi phí xếp dỡ, lưu giữ hàng hóa. Hiện tại, tại Hải Phòng và TP.HCM, các cảng của VIMC đang duy trì mức giá dịch vụ ở mức gần như thấp nhất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, VIMC đang tích hợp AI và tự động hóa vào hệ thống quản trị dữ liệu vận hành cảng biển và vận tải biển, giúp tối ưu vận hành, giảm chi phí logistics không chỉ cho doanh nghiệp vận tải mà cho toàn bộ nền kinh tế.

Đề xuất chuyển dịch vận tải từ đường bộ sang đường thủy, đường sắt

Không chỉ dừng ở giải pháp nội tại doanh nghiệp, VIMC còn đưa ra hai đề xuất lớn về hạ tầng nhằm giảm chi phí logistics quốc gia.

Thứ nhất là tăng đầu tư cho hệ thống đường thủy nội địa, đặc biệt tại khu vực phía Nam – nơi có hệ thống kênh rạch dày đặc, được ví như một “mỏ vàng” tự nhiên cho vận tải thủy. Theo VIMC, hệ thống kênh rạch phía Nam thuộc nhóm lớn nhất thế giới nhưng mức đầu tư cải tạo, nâng cấp và đảm bảo an toàn vận hành vẫn chưa tương xứng.

Thứ hai là phát triển vận tải đường sắt, đặc biệt là các tuyến trục ngang kết nối các trung tâm công nghiệp như Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước, TP.HCM, Đồng Nai với cụm cảng biển khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu. Hiện nay, vận tải hàng hóa vẫn phụ thuộc lớn vào đường bộ, khiến chi phí logistics cao và có xu hướng tiếp tục tăng.

Theo lãnh đạo VIMC, nếu hình thành các tuyến đường sắt trục ngang kết nối khu công nghiệp với cảng biển, chi phí vận tải sẽ giảm đáng kể, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.

Lãnh đạo VIMC nhấn mạnh, trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng mạnh, doanh nghiệp vận tải biển không chỉ tìm cách duy trì tăng trưởng mà còn phải đóng vai trò dẫn dắt trong việc giảm chi phí logistics cho nền kinh tế thông qua công nghệ, tự động hóa và kiến nghị phát triển hạ tầng vận tải hợp lý hơn.

“Muốn giảm chi phí logistics một cách bền vững, không thể chỉ dựa vào doanh nghiệp mà cần tái cấu trúc lại hệ thống vận tải quốc gia, tăng tỷ trọng đường thủy và đường sắt, giảm phụ thuộc vào đường bộ”, ông Sơn cho biết.