Lo xe hỏng vì xăng E10? Quốc gia này đã dùng tới E32, 70 triệu xe chạy bằng nhiên liệu pha cồn

Thị trường xăng dầu Việt Nam đang đứng trước một trong những cuộc chuyển đổi lớn nhất trong nhiều năm qua khi xăng E10 chính thức tiến tới thay thế vai trò của xăng khoáng RON 95 trên diện rộng. Đây không chỉ là sự thay đổi về nhiên liệu mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính.

Brazil đã tiến tới E32, E35: Xăng sinh học trở thành xu hướng toàn cầu

Nhìn ra thế giới, Brazil được xem như một "phòng thí nghiệm" năng lượng lớn nhất hành tinh với lịch sử hơn 50 năm phát triển nhiên liệu sinh học. Sau cú sốc dầu mỏ năm 1973, quốc gia này đã chọn cách "trồng nhiên liệu" trên các cánh đồng mía thay vì chạy đua tìm kiếm dầu mỏ.

Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2003 khi dòng xe Flex-fuel (nhiên liệu linh hoạt) ra đời. Đây là loại xe có thể chạy bằng bất kỳ tỷ lệ pha trộn nào giữa ethanol và xăng, từ E10, E50 cho đến ethanol gần như tinh khiết.

Sự khác biệt mang tính chiến lược: cho phép người dùng tùy chọn đổ ethanol hoặc xăng tùy theo giá thành.

Giá ethanol rẻ hơn thì đổ ethanol, xăng rẻ hơn thì đổ xăng. Sự thoải mái này đã tạo nên cú hích thần kỳ. Chỉ 5 năm sau khi ra mắt, xe Flex Fuel chiếm 90% thị phần xe mới tại Brazil. Người dân không còn phải đắn đo và câu chuyện “đổ gì hôm nay” trở thành thói quen hàng ngày thay vì nỗi lo lắng.

Đến nay, Brazil sở hữu hơn 70 triệu xe chạy bằng ethanol và chuẩn bị nâng tỷ lệ pha cồn lên E32. Bộ trưởng Công nghiệp, Phát triển, Thương mại và Dịch vụ Brazil, Masio Elias Rosa cho biết Hội đồng Năng lượng nước này sẽ phê duyệt mức E32 (nâng tỷ lệ này lên 32%) vào tháng 6/2026, đồng thời khẳng định xu hướng này không gây ảnh hưởng đến động cơ.

Điều này đồng nghĩa với việc, trong khi một số quốc gia vừa mới chuyển sang E10, Brazil đã tiến tới E32 và hướng đến E35. Mục tiêu của họ rất rõ ràng: với tỷ lệ pha ethanol 32%, Brazil lần đầu tiên có thể tự túc hoàn toàn về xăng, chấm dứt tình trạng phải nhập khẩu mặt hàng này.

Xu hướng này cũng đang diễn ra mạnh mẽ tại nhiều cường quốc khác. Tại Mỹ, xăng E10 chiếm hơn 95% thị phần với sản lượng ethanol lên tới 60 tỷ lít mỗi năm. Liên minh châu Âu (EU) cũng thúc đẩy E10 trở thành tiêu chuẩn phổ biến nhằm đáp ứng mục tiêu trung hòa carbon.

Tại Đông Nam Á, Thái Lan và Philippines đã áp dụng bắt buộc xăng E10 từ lâu để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và hỗ trợ ngành nông nghiệp trong nước. Ấn Độ thậm chí đang tăng tốc tiến tới tiêu chuẩn E20 bắt buộc trên quy mô toàn quốc.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, việc triển khai xăng E10 tại Việt Nam từ ngày 1/6 là bước tiếp theo để hoàn thiện lộ trình nhiên liệu sinh học đã đề ra.

Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, lộ trình chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 được cơ quan quản lý đánh giá tác động kỹ lưỡng, không đột ngột. Thực tế, theo Quyết định 53/2012 của Thủ tướng, xăng sinh học E5 được bán rộng rãi từ năm 2018. Xăng E10 dự kiến áp dụng từ cuối 2017, nhưng chưa thực hiện.

Ông nhấn mạnh rằng việc duy trì quá nhiều chủng loại nhiên liệu song song trong thời gian dài sẽ làm tăng chi phí logistics, phân phối và làm giảm hiệu quả của chính sách năng lượng xanh.

Xăng E10 có gây hại động cơ? Chuyên gia nói gì về những lo ngại phổ biến

Mặc dù có nhiều lo ngại về hiện tượng "hụt ga" hay hỏng xe khi mới chuyển sang E10, các chuyên gia kỹ thuật khẳng định nguyên nhân thường không nằm ở bản chất của loại xăng này.

Anh Đức Anh, chủ một cơ sở sửa chữa mô tô tại Hà Nội, giải thích rằng ethanol có tính tẩy rửa mạnh nên có khả năng phân rã các cặn bẩn này. Đối với những xe đã lâu chưa bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu, thường từ 40.000 km hoặc trên 2 năm, đáy bình xăng có thể đã tích tụ nhiều cặn. Khi đổ xăng E10 vào, lượng cặn này sẽ bong ra, theo dòng nhiên liệu đi lên bơm xăng và có thể gây nghẹt kim phun.

Khác với ô tô, kim phun của xe máy có lỗ phun rất nhỏ nên chỉ cần cặn bẩn bám vào cũng có thể gây hiện tượng giảm áp bơm xăng. Từ đó, xe xuất hiện tình trạng hụt ga, giật cục và đốt nhiên liệu kém hiệu quả hơn.

Vì vậy, anh khuyên người dùng nên chủ động bảo dưỡng và kiểm tra định kỳ phương tiện của mình trước khi đổ lỗi cho xăng E10.

Chị Lê Minh Huyền, một người dùng mô tô tại Hà Nội, chia sẻ rằng sau khi bảo dưỡng kỹ càng và đổ xăng E10, chị cảm nhận tay ga nhẹ hơn và xe vận hành ổn định, dù mức tiêu hao nhiên liệu có tăng nhẹ khoảng 5%.

Về hiệu quả vận hành, một thử nghiệm thực tế do PGS.TS Đàm Hoàng Phúc từ Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp cùng Toyota và PetroVietnam thực hiện đã cho thấy những kết quả khả quan.

Thử nghiệm trên mẫu Toyota Corolla Cross cho thấy giao thông ùn tắc nội đô lại là điều kiện để xăng E10 phát huy tốt nhất: Xe sử dụng động cơ đốt trong chạy loại nhiên liệu này có mức tiêu hao giảm khoảng 2,3% so với RON95. Với phiên bản hybrid, mức giảm lên tới 7,8%.

Ngay cả ở dải tốc độ cao khoảng 90-120 km/h, E10 cũng cho mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn RON95 trong thử nghiệm.

Về khả năng vận hành, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết xe động cơ đốt trong khi tăng tốc tối đa có thể giảm khoảng 6% công suất khi dùng E10. Tuy nhiên, với điều kiện sử dụng thông thường trong đô thị, mức chênh lệch này khó nhận biết rõ rệt.

Trong khi đó, trên xe hybrid, E10 lại giúp công suất tăng khoảng 2,15%. "Octane cao của ethanol phát huy đúng chỗ khi hệ thống hybrid kiểm soát đốt cháy" , ông Phúc lý giải.

Về khả năng tương thích, hầu hết các hãng xe lớn như Toyota, Honda, Ford và Hyundai đều khẳng định các dòng xe sản xuất từ sau năm 2011 hoàn toàn phù hợp với xăng E10. Toyota Việt Nam cho biết các dòng xe của hãng sản xuất từ năm 1997 trở đi đều có thể sử dụng E10 mà không phát sinh thêm chi phí bảo dưỡng.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý một số dòng xe đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí hoặc một số mẫu xe sang thế hệ đầu như Audi A2, A3 sản xuất giai đoạn 2003 - 2005 có thể gặp vấn đề về vật liệu cao su hoặc nhựa khi tiếp xúc lâu với ethanol.

Đối với những dòng xe đời cũ, người dùng vẫn có thể yên tâm sử dụng xăng sinh học E5 RON 92 được duy trì kinh doanh đến hết năm 2030.

Nhiều chuyên gia cũng khuyến cáo, người dùng chỉ cần lưu ý không để xăng E10 tồn trong bình quá 3 - 4 tuần nếu xe ít sử dụng để tránh hiện tượng ethanol hút ẩm gây tách lớp.

Nắm bắt tâm lý lo lắng của người tiêu dùng, trên các sàn thương mại điện tử hiện nay đang xuất hiện tràn lan các chai dung dịch phụ gia ổn định xăng E10 với mức giá từ 200.000 - 300.000 đồng. Những sản phẩm này được quảng cáo là có khả năng bảo vệ hệ thống nhiên liệu khỏi rỉ sét. Tuy nhiên, giới chuyên gia khẳng định các dung dịch này chưa có cơ sở kiểm nghiệm khoa học rõ ràng về hiệu quả thực tế tại Việt Nam.

Do đó, người dùng không cần thiết phải tốn tiền mua thêm bất kỳ loại phụ gia nào nếu nhà sản xuất xe không có khuyến cáo cụ thể. Các dòng xe đã được thiết kế để sử dụng xăng E10 thì bản thân các linh kiện đều đã được tính toán để chịu được tác động của ethanol.

Việc chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ giúp giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí mà còn là xu hướng tất yếu của thế giới. Người dân tuyệt đối không nên tin theo những mẹo kỹ thuật vô căn cứ trên mạng xã hội. Hãy tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất để bảo vệ chiếc xe cũng như sự an toàn của bản thân và gia đình.